Nghiên cứu dòng lúa chịu mặn ở IRRI

60 nhà nông học hàng đầu và chính trị gia uy tín đã ký văn bản kêu gọi đưa vào nghị trình thương thảo vấn đề đa dạng sinh học thích ứng cây trồng tại Hội nghị Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu tổ chức trong khoảng 7-18/12 tại Copenhagen. Họ cho rằng nếu ngay bây giờ các nước không quan tâm bổ sung ngân khoản cho vấn đề này thì trong tương lai rất gần nền an ninh lương thực của thế giới sẽ sụp đổ.

Thích ứng cây trồng là biện pháp cần thiết để nền nông nghiệp có thể đứng vững trước các biến đổi khí hậu. Nông dân sẽ gặp phải những khó khăn mà trước đó họ chưa có kinh nghiệm: Thời tiết thay đổi cực đoan, nhiệt độ trung bình tăng cao, số ngày cực nóng và cực lạnh nhiều hơn, mùa vụ lại có khuynh hướng rút ngắn, bức xạ mặt trời mạnh hơn, các áp lực về hạn, ẩm hay mặn ngày càng cao, và sẽ xuất hiện các tập đoàn sâu hại cũng như các bệnh mới.

Sẽ không có hiệu quả trong việc đối phó với biến đổi khí hậu nếu bỏ qua yếu tố nông nghiệp và biện pháp thích ứng cây trồng. Tác động xấu lên sản xuất lương thực sẽ nhanh chóng làm cho các biện pháp đối phó hoặc thích ứng khác trở nên vô nghĩa. Tầm mức to lớn của sự biến đổi khí hậu thì nay đã rõ trong khi nền nông nghiệp thế giới hiện nay chuyển đổi rất chậm. Tổng thống Seychelles cho rằng không hy vọng có thỏa thuận nào liên quan đến nông nghiệp được xét tới ở Copenhagen!

Seychelles, gồm 115 hòn đảo nhỏ nằm phía đông châu Phi, cùng với các nước trong Liên minh các quốc gia đảo nhỏ (AOSIS) sẽ sớm chịu ảnh hưởng nặng nề do nước biển dâng lên. Một số nước trong đó đã tính chuyện di dân đến các vùng khác vì mặt đất trở mặn làm cây lương thực không mọc được và các loài thủy sản nuôi trồng hay đánh bắt đều bị suy thoái. Nhiều công trình nghiên cứu cho biết chỉ trong 2 thập kỷ nữa thế giới sẽ giảm đi 1/3 sản lượng lương thực nếu không có bộ giống thích ứng để thay thế.

Trong số trên 1.500 ngân hàng giống được bảo quản hết sức chật vật do thiếu kinh phí hiện nay người ta không thấy mấy giống có khả năng thích ứng với các áp lực khí hậu thay đổi, trong khi muốn thích ứng nông nghiệp thì trước hết phải thích ứng cây trồng. Bài toán đặt ra cho lãnh đạo các nước không phải để nhận được lời hứa mà phải hành động, không phải cho ngày mai mà cho chính hôm nay, không chỉ ở mức vĩ mô toàn cầu mà vi mô của từng nước, từng vùng, từng loại cây trồng vật nuôi. Hẳn đây là những cố gắng tập thể, cật lực, phức tạp, và tốn kém.