I. "Làm cán bộ ở nông thôn khó quá"

LTS: Báo NNVN từ số 65 đến số 74 khởi đăng những ý kiến của các nhà quản lý, hoạch định, các nhà khoa học có tâm huyết về những vấn đề nông nghiệp, nông dân nông thôn trong chuyên đề "Cần một "Khoán 10" nữa cho nông thôn". Chúng tôi nhận được sự hoan nghênh và  đồng thuận của rất nhiều bạn đọc. Hiện, chúng tôi còn nhận được nhiều ý kiến rất đáng quan tâm. Tuy nhiên, xin  tạm khép lại những ý kiến, nhận định để tiếp tục đăng loạt bài do phóng viên chúng tôi thực hiện với mong muốn đưa ra một góc nhìn về nông thôn hiện nay, cả những mặt tích cực và cả những tồn tại, ngổn ngang...

Cính quyền, cán bộ xã đang làm gì? Hình ảnh của những người cán bộ này ra sao trong mắt người dân? Đề có một phần lời giải, tôi đã tìm về thôn Đình Tổ, thị trấn Quốc Oai (huyện Quốc Oai, Hà Tây). Hẳn bạn đọc sẽ băn khoăn tại sao lại về Đình Tổ, có điều gì đặc biệt ở đó? Xin thưa, người tôi muốn gặp là bà Phùng Thị Tùng, người vào năm 2001 đã viết đơn xin "mượn ghế" chủ tịch huyện trong 2 tháng để giải quyết những bức xúc của người dân. NNVN là tờ báo đầu tiên đăng sự kiện này, rồi có khoảng hơn 20 báo nữa cũng viết về bà. Bỗng nhiên thành người nổi tiếng khắp cả nước, thế nhưng đến nay nhiều kiến nghị của bà Tùng và người dân địa phương vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Hồi đó dư luận lên tiếng như vậy bà có bị sức ép từ chính quyền không?- tôi hỏi. Mấy ông chính quyền có đến gặp tôi bảo, giải quyết không thể nóng vội được, các vấn đề sẽ dần dần được xử lý. Thế nhưng, qua mấy nhiệm kỳ lãnh đạo, mọi việc vấn đâu vào đó. Tại sao lại như vậy?. Thì anh bảo, cán bộ xã năng lực, trình độ yếu. Không có trình độ thì ngại làm, ngại va chạm. Thế là những anh làm liều, lấn chiếm đất công được lợi. Có những việc, chúng tôi biết sai mười mươi, có thể xử lý được ngay, vậy mà, kẻ sai phạm vẫn ì ra đấy, dẫn đến bức xúc, khiếu kiện trong dân. Đảng, Nhà nước đã cho 9 chữ vàng: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”. Nay tôi chỉ xin thêm đúng 3 chữ: “Dân xử lý”.

Không hiểu những cán bộ cơ sở nơi đây nghĩ gì khi biết hình ảnh của họ trong dân như vậy? Ông Bùi Văn Huệ - Chủ tịch UBND thị trấn Quốc Oai giãi bày: Làm anh cán bộ chính quyền ở nông thôn khó quá. Khi ở trụ sở làm vai anh cán bộ công quyền, hành xử theo pháp luật. Nhưng hết giờ làm việc là về sống trực tiếp cùng dân, với mối quan hệ thôn xóm, họ hàng dòng tộc. Nếu anh không phân định rõ thì trong công tác quản lý nhà nước rất hạn chế. Nếu nể nang thì không được việc công. Theo việc công thì chắc chắn tổn thương tình cảm vì va chạm đến quyền lợi, đến bố mẹ, anh em họ hàng. Luật tổ chức HĐND, UBND thì sát với cấp xã hơn, nhưng không sát đối với thị trấn “nửa nông thôn, nửa đô thị”. Ngay như việc bầu cử, cơ chế này mà dân không tín nhiệm thì không được làm nữa? Cán bộ hiểu điều này không đúng. Nhiều cán bộ mới nghĩ rằng làm mọi cách không mất lòng với dân là được, bất kể việc đó đúng hay sai. Họ mong đợi rằng như vậy người dân sẽ thấy mình tốt để kỳ sau còn bầu. Nếu anh nào làm nghiêm quá thì cán bộ, tổ chức hiểu nhưng nhiều khi lại không được lòng dân. Chính vì vậy, nhiều cán bộ ngại va chạm.

 

Ông Huệ thừa nhận, trong nhiều năm qua thị trấn có những vấn đề phức tạp trong khiếu nại tố cáo. Khi đó, biết rằng 2 đồng chí Chủ tịch và Phó Chủ tịch UBND hết nhiệm kỳ, không làm nữa, những đối tượng vi phạm lợi dụng gia tăng lấn chiếm đất đai. Do đến gần ngày bầu cử nên cán bộ không dám làm gì…

Rời thị trấn Quốc Oai, chúng tôi tới Thạch Hòa, huyện Thạch Thất. Hôm 7/4, cũng là ngày hầu như toàn bộ lãnh đạo chủ chốt xã đang đứng trước vành móng ngựa bởi những sai phạm trong quản lý đất đai. Gần một năm nay, xã không có chủ tịch. Phó Chủ tịch phụ trách xã Dương Như Hưng cho biết, 5 cán bộ chủ chốt gồm: Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Thìn, Chủ tịch MTTQ Nguyễn Hữu Đậu, cán bộ địa chính, kế toán, Trưởng ban VHXH đều bị truy tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Cùng bị khởi tố còn có Trưởng phòng TN- MT huyện Thạch Thất Nguyễn Tiến Giăng (nguyên Chủ tịch xã). Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND xã thì bị cảnh cáo và khiển trách Đảng. Bí thư Đảng ủy xã cũng bị triệu tập ra tòa với từ cách người có nghĩa vụ liên quan. Ông Hưng buồn bã: Chúng tôi đang rất thiếu cán bộ bởi gần như cả bộ máy chính quyền mấy ngày nay phải giải quyết công việc tại tòa.

Sai phạm này bắt nguồn từ đâu?- tôi hỏi. Phó Chủ tịch Hưng thừa nhận: Không thể đổ tất cả do trình độ, năng lực cán bộ. Thế nhưng, rõ ràng, cán bộ cơ sở đã không theo kịp những thay đổi trong đời sống. Toàn bộ diện tích đất của Thạch Hòa tới đấy sẽ bị thu hồi để chuyển khu Công nghệ cao Hòa Lạc và một số dự án lớn khác. Có thông tin dự án, người dân đô xô về đây mua bán đất. Thạch Hòa trở thành điểm nóng về đất đai. Trong những thời điểm như vậy, đáng ra chính quyền phải chấn chỉnh thì nhiều cán bộ đã không giữ được mình. Họ đã tiếp tay cho việc mua, bán đất trái phép.

Hình ảnh cán bộ nơi đây đến với người dân là những ông quan “ăn” đất. Người sai phạm rồi sẽ bị xử lý, nhưng để xây dựng lại một bộ máy chính quyền mạnh là chuyện không hề đơn giản, khi người dân không còn lòng tin. (Còn nữa)

------------------------------

Loạt bài "Cần một "khoán 10" nữa cho nông thôn