Đường dây nóng : 091.352.8198

Bác giáo dục cả chuyện sinh hoạt hàng ngày

Mỗi lần nhớ lại những kỷ niệm về Hồ Chủ tịch, bà Hà Giang lại bồi hồi, cảm động.

Bác giáo dục cả chuyện sinh hoạt hàng ngày
Bà Hà Giang tại nhà riêng
Tin bài khác

Ít ai ngờ rằng trong ngôi nhà ở khuất sau chợ Tân Định (TP Hồ Chí Minh) tấp nập lại có một vị chủ nhân từng góp phần làm nên nhiều sự kiện lịch sử trọng đại.

Đó là bà Hà Giang - nguyên Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, người phụ nữ đầu tiên ra nước ngoài làm công tác ngoại giao với vai trò Bí thư Đại sứ quán Việt Nam tại CHDCND Triều Tiên.

Từ lần đầu gặp Bác ở Tân Trào

Theo lời bà kể lại, 71 năm trước, đầu năm 1944, bà tham gia hoạt động trong nội thành Hà Nội, là thành viên trong một tổ Việt Minh gồm có bà Nguyễn Thị Bích Thuận (Đại tá, nguyên Cục phó Cục Cảnh vệ - Bộ Công an) và bà Bùi Thị Tình (sau này là vợ ông Trần Quang Bình - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Bưu điện).

Ba người đã được ông Hoàng Tùng (sau này là Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên huấn Trung ương), phụ trách Việt Minh ở Hà Nội, phân công công tác. Riêng bà nhận nhiệm vụ rải truyền đơn trên các đường phố, chuyên chở sách báo, vũ khí của Việt Minh từ Hà Nội về TP Nam Định, tham gia cơ sở cách mạng trong công nhân nhà máy ô tô, trong giới học sinh, giới tiểu thương.

Tháng 8/1945, bà Hà Giang được cử làm người đại diện phụ nữ Hà Nội đi dự Quốc dân Đại hội Tân Trào.

Tại Quốc dân Đại hội Tân Trào tôi được gặp Bác lần đầu tiên - bà Hà Giang nhớ lại - Về sau này, tôi làm công tác tại Trung ương Hội LHPN Việt Nam nên còn được gặp Bác nhiều lần. Bác giáo dục cả những chuyện sinh hoạt hàng ngày, từ việc lớn cho đến việc nhỏ, chứ không phải chỉ nói nhiều về chủ trương đâu. Cho nên tôi và các chị em khác nhớ mãi những chi tiết cụ thể.

Khi tôi về cơ quan Hội Phụ nữ Cứu quốc, lâu lâu Bác đến cơ quan. Bác họp chị em lại rồi giáo dục: phải sâu sát quần chúng như thế nào, sống giản dị như thế nào? Có một chi tiết tôi vẫn nhớ, nhìn ra sọt rác trong văn phòng, thấy có giấy trắng, Bác liền nhắc nhở: “Các cô phải tiết kiệm chứ, sao giấy trắng thế này mà đã bỏ?” Những chi tiết rất nhỏ nhưng Bác vẫn nhắc, thành ra tôi cứ nhớ mãi.

Khi về nhận công tác Ủy viên Thường trực Trung ương Hội LHPN Việt Nam, tôi còn được gặp Bác nhiều lần. Bởi vì cứ mỗi một lần đoàn phụ nữ quốc tế đến thăm, họ xin gặp Bác Hồ thì các chị lại phân công tôi đưa các đoàn đến. Bác vẫn mặc bộ quần áo kaki giản dị đi ra tiếp đoàn nên ban đầu họ không biết. Khi nghe tôi giới thiệu: Hồ Chủ tịch của chúng tôi đây. Họ đều hết sức ngạc nhiên về sự giản dị của Bác. Gặp đoàn nào cũng vậy, Bác trò chuyện rất vui vẻ.

Bác giao nhiệm vụ Bí thư đại sứ quán

Giữa năm 1950, bà lập gia đình cùng ông Trần Xuân Độ tại Việt Bắc. Cưới xong các đồng chí lãnh đạo đề nghị: “Nếu Hà Giang không vào Nam thì cả hai vợ chồng công tác ngoài Bắc, tùy hai người quyết định”. Bà quyết định cùng ông vượt núi trèo non vào Nam nhận nhiệm vụ.

Miền Bắc giải phóng, ông bà lại cùng tập kết ra Bắc. Năm 1956, Tổng Bí thư Trường Chinh đề nghị ông Trần Xuân Độ sang CHDCND Triều Tiên làm Đại sứ. Lúc đầu ông không nhận vì trình độ văn hóa thấp, ngoại ngữ lại không biết. Nghe ông Trường Chinh báo cáo, Hồ Chủ tịch cho mời ông Trần Xuân Độ đến Phủ Chủ tịch.

Sau khi trò chuyện, Bác nói: “Từ trước đến giờ tôi có học làm Chủ tịch nước đâu. Nhưng Đảng và Nhà nước phân công thì phải làm. Tôi và chú Trường Chinh thay mặt Đảng và Nhà nước phân công chú Độ làm Đại sứ”. Nghe Bác nói xong, ông Độ nhận lời.

Bà Hà Giang tên thật là Đặng Thị Thiềm, sinh năm 1916 tại làng Hành Thiện, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Ông Trần Xuân Độ (1894-1997), chồng bà, quê xã Bồ Đề, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam, là Chính ủy đầu tiên của Quân khu 7.

Hồi đó chưa có chế độ cho vợ cùng chồng ra nước ngoài công tác. Biết bà Hà Giang là một trí thức theo kháng chiến, có trình độ văn hóa, nên Hồ Chủ tịch cho mời bà sang. Bác nói: “Trung ương định đưa đồng chí Trần Xuân Độ làm Đại sứ ở Triều Tiên, cô có thể đi cùng với đồng chí Độ được không?”

Nhớ lại kỷ niệm với Bác, bà Hà Giang lại bồi hồi:

“Tôi cũng có suy nghĩ: Mình không biết làm công tác ngoại giao như thế nào. Lúc bấy giờ các đồng chí đại sứ khác ít đưa vợ đi, hoặc nếu có đi thì cũng chỉ đi làm phu nhân thôi, chứ không có công tác gì ở sứ quán. Suy nghĩ, xong tôi trả lời: “Thưa Bác, nếu Bác và Đảng quyết định thì cháu cũng sẵn sàng đi. Tuy không quen công tác ngoại giao, nhưng sang đó cháu học dần”.

Bác cười: “Cô biết ngoại ngữ không?”. Thưa Bác, cháu bập bẹ biết tiếng Pháp thôi” (sự thực thì  bà đã tốt nghiệp bậc Tú tài trường Bưởi - một thành tích hiếm thấy ở phụ nữ thời đó - PV). Bác bảo: “Thế thì cũng tốt. Thế này nhé, chú Độ làm Đại sứ, cô làm phu nhân là một chuyện thôi, nhưng mà cái chính là công tác sứ quán giúp cho chú Độ. Cô đã có ngoại ngữ như thế là tốt lắm. Thôi thì đi nhé”. Tôi đáp: “Vâng, Bác phân công thì cháu xin nhận”.

Nhờ đó, bà Hà Giang ngẫu nhiên trở thành Đại sứ phu nhân đầu tiên của Việt Nam được phép ra nước ngoài cùng chồng. Trước khi đi, Bác mời ông bà Đại sứ đến ăn một bữa cơm giản dị, ấm cúng và thân mật tình cảm gia đình. Trong bữa ăn, Bác nói chuyện tình hình quốc tế, rồi dặn dò nhiệm vụ công.

Đại sứ quán lúc đó độ chừng chục người. Bà làm Bí thư thứ hai kiêm thư ký riêng của Đại sứ; đồng thời anh em còn bầu bà phụ trách công tác nghiên cứu của sứ quán kiêm phụ trách Văn phòng sứ quán và làm Bí thư chi bộ cơ quan.

Ông bà đã công tác ở Triều Tiên 6 năm (1956-1962) thì kết thúc nhiệm vụ. Về nước, ông Trần Xuân Độ được cử làm Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Bộ Ngoại giao. Còn bà Hà Giang làm Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam cho đến khi nghỉ hưu.

Share Facebook Share Google Share Twitter Share Zingme  
Kiều Mai Sơn
Bình luận Gửi phản hồi