Thứ ba, 12/12/2017 01:43 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Bấp bênh lao động nông thôn

13/12/2011, 14:20 (GMT+7)

Đó là nhận xét của nhiều chuyên gia sau 10 năm triển khai Chiến lược việc làm Việt Nam (2001- 2010).

Lao động nông thôn dễ gặp nhiều rủi ro về quyền lợi
Đó là nhận xét của nhiều chuyên gia sau 10 năm triển khai Chiến lược việc làm Việt Nam (2001- 2010). Đây cũng là nhóm lao động đang có nguy cơ già hóa khiến việc tuyển dụng lao động có chất lượng cao của nhiều DN ngày càng khó khăn.

Lao động già

Theo kết quả đánh giá của Cục Việc làm, Bộ LĐTB-XH, 10 năm qua (2001-2010), đã có 15 triệu lao động nông thôn có việc làm thì khoảng 50% trong lĩnh vực nông nghiệp. Tuy nhóm đối tượng này có việc nhưng năng suất lao động rất thấp (năng suất trong ngành nông nghiệp chỉ bằng 1/4 ngành công nghiệp và bằng 1/3 ngành dịch vụ). Cũng trong 10 năm, có khoảng 65% DN là DN nhỏ hoặc siêu nhỏ có năng suất thấp, sức cạnh tranh yếu, hoạt động thiếu hiệu quả và sản xuất các sản phẩm thiếu giá trị gia tăng.

Kết quả cũng cho thấy, phần lớn lao động nông thôn dễ gặp phải rủi ro khi không được bảo vệ bởi hệ thống bảo trợ xã hội vì họ làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp hoặc khu vực phi chính thức. Trong khi nhận thức cũng như việc tuân thủ quy định đóng bảo hiểm xã hội của các DN, đặc biệt là các DNTN trong nước còn kém. Nông thôn đang dư thừa lao động phổ thông, thiếu lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật khá phổ biến, nhiều DN ngày càng gặp khó khăn trong tuyển dụng, đặc biệt là tại các khu công nghiệp và chế xuất phía Nam.

Khó “rút” được lao động nông thôn

Có mặt tại Hội thảo quốc gia về Chiến lược việc làm Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020 do Bộ LĐTB-XH tổ chức mới đây, Tiến sĩ Papola, chuyên gia của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) bổ sung: khi tiến hành khảo sát nhu cầu lao động tại Việt Nam thì thấy rằng, tuy việc làm đã tăng, số người có việc làm được ước tính tăng từ khoảng 35,60 triệu người năm 1997 lên 48,02 triệu người năm 2009. Nhưng điều đó cũng không làm giảm thất nghiệp: số người thất nghiệp đã tăng từ 1,05 triệu người năm 1997 lên 1,29 triệu người năm 2009. Tỷ lệ thất nghiệp đã giảm từ 2,9% năm 1997 xuống 2,3% năm 2000, nhưng đến năm 2009 lại tăng lên 2,6%.

Số người thất nghiệp và tỷ lệ thất nghiệp tăng lên đáng kể trong năm 2008 và 2009 do tác động kinh tế của khủng hoảng tài chính toàn cầu. Hay như Đề án 1956 đặt mục tiêu đào tạo mỗi năm 1 triệu lao động nông thôn, trong đó số lao động nông thôn được đào tạo nghề nông nghiệp chiếm khoảng 1/3. Tuy nhiên, do năng suất lao động trong nông nghiệp thấp nên nông nghiệp đang ngày càng không thu hút được những lao động trẻ. Xu hướng già hóa lao động nông nghiệp chính là một thực trang thấy rõ.

Cũng trong lần khảo sát này, nhóm chuyên gia của ILO nhận thấy, khoảng 3/4 trong tổng số việc làm được đánh giá là “dễ bị tổn thương”, như việc làm gia đình không được trả lương hoặc tự làm; thu nhập không ổn định và dao động. Dự báo, 10 năm nữa, lao động trong ngành nông nghiệp sẽ giảm xuống cả về tỷ trọng và số lượng, trong khi đó số lao động trong ngành thương mại và dịch vụ sẽ tăng lên cả về tỷ trọng và số lượng.

Giảm bớt đầu tư vào “cá lớn”

Ông Nguyễn Đại Đồng, Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ LĐTB-XH): Phần lớn lao động nông thôn có đủ việc làm, thậm chí làm việc nhiều giờ nhưng vẫn rất khó khăn trong việc cải thiện thu nhập. Và dù đang có khoảng 20 chính sách khác nhau liên quan tới vấn đề lao động, việc làm ở khu vực nông thôn, thế nhưng, lao động nông nghiệp và lao động tại các khu vực phi chính thức vẫn chưa nhận được những hỗ trợ từ phía Bộ luật Lao động.

Để giúp Việt Nam “gỡ” những bất cập trong việc làm trong thời gian tới, ông David Lim, Ban Nghiên cứu Kinh doanh quốc tế và Châu Á của Úc kiến nghị, số lao động tìm kiếm việc làm ngoài nước đang tăng lên sẽ giảm áp lực cho thị trường lao động địa phương, đồng thời giảm nghèo thông qua kiều hối. Vì vậy, Chính phủ Việt Nam cần mở thêm và có chính sách hỗ trợ cho nhiều trung tâm giới thiệu việc làm tại các vùng nghèo, các trung tâm dạy nghề để nhiều lao động có kỹ năng nghề tìm được nhiều cơ hội việc làm ở ngoài nước. Ngoài ra, phải phá bỏ thành kiến đầu tư: chỉ hỗ trợ nhiều đối với các ngành lớn và dùng nhiều vốn bởi lợi nhuận thu được từ những ngành đó chưa chắc nhiều hơn vì phải bảo hộ cao.

Tiếp nhận đóng góp, Bộ trưởng Bộ LĐTB-XH Phạm Thị Hải Chuyền cho hay, chiến lược việc làm Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020 sẽ hướng tới mục tiêu: nâng cao chất lượng lao động, gắn đào tạo nghề với giải quyết việc làm. Trong 19 ngành cơ bản thì nông nghiệp, lâm nghiệp và ngư nghiệp sẽ tiếp tục cung cấp nhân lực cho các ngành khác. Đồng thời sẽ phải tăng tỉ lệ lao động qua đào tạo lên 70%, trong đó, lao động qua đào tạo nghề đạt trên 55% để đáp ứng nhu cầu lao động cho gần 56 triệu người vào năm 2015 và 62,2 triệu người vào năm 2020.

TỐ NHƯ

Đang được quan tâm

Gửi bình luận