Thứ hai, 20/11/2017 08:16 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Biến họa thành phúc như thế nào?

04/10/2013, 09:07 (GMT+7)

Nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn bày tỏ với NNVN quan điểm về cách biến thảm họa do bão số 10 tàn phá hàng chục ngàn ha cây cao su ở miền Trung thành hướng đi mới cho nông nghiệp vùng này…

Nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn bày tỏ với NNVN quan điểm về cách biến thảm họa do bão số 10 tàn phá hàng chục ngàn ha cây cao su ở miền Trung thành hướng đi mới cho nông nghiệp vùng này…

Nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn.

Hàng vạn ha cao su đã bị bão tàn phá tổng thiệt hại ước tính khoảng 5.000 tỉ đồng, ông có bình luận gì?

Ngay từ khi nghe tin bão tiến vào tôi đã phán đoán thiệt hại cho cây cao su sẽ rất khủng khiếp.

Hai vạn ha cao su bị thiệt hại đồng nghĩa với có khoảng hai vạn hộ nông dân đang điêu đứng.

Họ biết lấy gì mà ăn?

Lấy gì mà trả nợ bây giờ?

Mất mát to lớn này nếu không có sự hỗ trợ cả chục năm nữa người dân cũng không gượng dậy nổi.

Đây là hậu quả của một sai lầm về chủ trương, làm trái quy hoạch mà nhiều người can ngăn cũng không nổi.

Hồi có chủ trương đưa cây cao su ra Bắc gồm Bắc Trung Bộ và miền núi phía Bắc tôi đã nhiều lần can ngăn bằng miệng mà không ai quan tâm. Một anh Bí thư Tỉnh ủy hỏi tôi về phát triển cao su ở Bắc Trung bộ tôi khuyên không nên và càng không nên đốn rừng để trồng cao su vì rủi ro sẽ rất lớn.

Một anh Phó Chủ tịch tỉnh miền núi phía Bắc hỏi tôi chuyện phát triển cao su tiểu điền ở địa phương mình tôi bảo không có căn cứ đồng thời hỏi ai ký quyết định trồng? Anh ấy bảo anh ký, tôi nói thẳng luôn: “Dừng lại ngay nếu không ít nữa cao su thất bại anh sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật”. Mặc, tỉnh đó vẫn tiếp tục trồng cao su.

Trắng tay sau 1 đêm, người đàn ông này bật khóc (ảnh chụp tại NT cao su Kỳ Anh - Hà Tĩnh). Ảnh: Anh Bình

Ông có thể kể vài ví dụ về những thất bại của việc bố trí cây trồng, vật nuôi không đúng?

Nông nghiệp nước ta đã nếm nhiều mùi cay đắng vì bố trí cây con không đúng rồi.

Trong suốt nửa thế kỷ chứng kiến nhiều thăng trầm của ngành trong đó có những mất mát do các quyết định đầy cảm tính và áp đặt. Đôi khi một số vị lãnh đạo của ta vì nhiệt tình nông nghiệp quá mà thúc đẩy dân làm theo những dự án không có căn cứ khoa học.

Sau giải phóng miền Nam ta đưa cao su ra Bắc bị bão, bị rét gây thiệt hại gần hết.

Ào ào ta đưa cọ dầu trồng trong Nam cũng hỏng nốt vì không thể cho năng suất cao, rồi trẩu, rồi sở, rồi mắc ten. Hết cây trồng lại đến vật nuôi thất bại như đưa cừu xứ lạnh về nuôi trong Nam, phát triển đàn trâu lấy sữa…

Rất may khi ấy quy mô chưa nhiều nên mức độ thiệt hại chưa lớn, xã hội vẫn coi đó là một bài học kinh nghiệm. Những thất bại đó dù được dư luận tha thứ nhưng vẫn để lại nỗi đau cho ngành nông nghiệp.

Ông có nói chuyện đưa cao su vào vùng miền Trung là đưa chúng vào “tử huyệt”, tại sao?

Cao su, cà phê, hồ tiêu là mấy cây công nghiệp mà thực dân Pháp đã đem vào nước ta cả trăm nay. Họ đã bố trí khảo nghiệm từ Bắc chí Nam, ở các độ cao, vĩ độ khác nhau rất kỹ và bài bản.

Buốt ruột giữa vườn cao su đang cho mủ bị đổ gãy.

Riêng về cây cao su Pháp kết luận không nên đưa ra quá vĩ tuyến 17. Vì sao vậy?

Cao su là cây nhiệt đới điển hình, có mấy yếu tố thời tiết là “tử huyệt” của nó như: Nhiệt độ, cao su phù hợp với nhiệt độ từ 25-27 độ, thấp nhất là 16 độ, cao nhất là 39 độ, bị rét hại nếu dưới 5 độ, bị chết ở không độ, rét dưới 10 độ từ 2-10 ngày sẽ thiệt hại nặng. Rất nhiều vùng miền núi phía Bắc có khí hậu như vậy.

Khi cao su gặp rét có thể chết hoặc chết một phần, nếu không chết năng suất mủ của chúng cũng không đạt, không cho hiệu quả kinh tế. Thêm vào đó ở vùng lạnh thời gian từ trồng đến khi thu hoạch kéo rất dài.

Gió, cao su rất nhạy cảm với gió, chỉ cần tốc độ gió trung bình năm 2 - 2,9 m/s đã ảnh hưởng trong khi Quảng Bình, Quảng Trị là “rốn gió” có tốc độ trung bình 2,2 - 3,9 m/s nghĩa là không có bão mà gió thôi cây cao su đã bị ức chế, ra mủ kém rồi. Gió cấp 5, cấp 6 lá cao su sẽ héo và rách; cấp 8 trở lên cây bắt đầu bị bẻ cành, gãy ngọn, trên cấp 10 toàn bộ cây ngã đổ không phục hồi được.

Quảng Bình, Quảng Trị cũng là “rốn bão” mỗi năm hứng vài trận, cứ mươi năm lại có một trận lớn nên trồng cao su sẽ rất dễ bị phá hủy. Trồng cao su ở đấy thực sự là một canh bạc với trời mà lại cứ lao vào.

Theo ông thái độ ứng xử nào phù hợp với chuyện giải quyết hậu quả của cây cao su đổ ngã?

Có hai cột ăng ten truyền hình bị đổ bởi mấy cơn bão vừa rồi đã có những kiểm điểm từ quy hoạch, thiết kế, thi công, giám sát đến chất lượng vật liệu để quy trách nhiệm. Hai cái ăng ten đó giá trị chắc trăm tỉ mà còn thế đằng này tôi tạm tính thiệt hại của bão số 10 cho cây cao su cỡ 5.000 tỉ thì không thể để nó trôi qua được.

Cần phải có chỉ đạo các bộ ngành có liên quan xác định ai quyết định trồng, ai bỏ tiền đầu tư ở đó để có biện pháp xử lý thật thỏa đáng. Đối với nông dân trồng cao su cần lo chống đói và khoanh nợ cho người ta. Đối với doanh nghiệp trồng cao su, nếu là tư nhân anh tự chịu, nếu nhà nước mà anh bỏ tiền ngân sách ra thì phải trừ vào tài sản đang sở hữu.

Vậy cần làm gì nếu bỏ cây cao su ở miền Trung?

Đó là trăn trở của tôi.

Cao su bị đổ gãy là thảm họa nhưng trong họa ta phải tìm phúc bằng cách ngồi lại với nhau mà nghĩ chuyện tái cơ cấu nông nghiệp cho vùng này.

Trước tiên phải dứt khoát nói không với chuyện trồng lại cao su.

Bài toán đặt ra cho miền Trung là cây con nào đưa vào phải phù hợp đất và khí hậu, chịu gió bão tốt, dễ làm, đầu tư ít, nhanh thu hoạch, thu nhập bằng hoặc hơn cây cao su và có thị trường ổn định.

Theo tôi nên biến vùng này thành nơi chăn nuôi quy mô lớn, hãy trồng cỏ để nuôi gia súc như bò thịt, dê thịt nhưng không nên nuôi bò sữa vì kỹ thuật cao, vì đầu tư tốn kém. Một ha cỏ thâm canh tốt năng suất 300 tấn/năm với giá bán 500.000 đ/tấn đã có 150 triệu. Một ha ấy nếu chăn nuôi được 20 con bò hoặc 50 con dê tức sẽ cho khoảng 4 tấn thịt/năm là thu 300 triệu.

Hình thành vùng chăn nuôi hiện đại ở ngay nơi khó khăn là một cơ hội biến họa thành phúc cho nông dân miền Trung.

Nhà nước cần làm gì? Cần có dự án bài bản, cần hỗ trợ giống, vốn cho dân, cần chuyển giao công nghệ, cần lôi kéo doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ vào cuộc (bao gồm cả chế biến cỏ và thực phẩm) và cho người ta vay vốn ưu đãi. Nông nghiệp là một ngành khó, trước khi làm bất cứ một cái gì không ai dám hứa hẹn sẽ chắc thắng trăm phần trăm nhưng phải điều tra kỹ, làm bài bản và làm hết trách nhiệm.

Xin cảm ơn ông !

DƯƠNG ĐÌNH TƯỜNG (THỰC HIỆN)

Đang được quan tâm

Gửi bình luận