Thứ bảy, 18/11/2017 09:10 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Cần nhanh chóng xã hội hóa Dự trữ quốc gia

09/01/2012, 10:10 (GMT+7)

NNVN xin đăng bài viết sau đây của ông Đặng Cương Lăng, chuyên viên Vụ Kế hoạch (Bộ NN-PTNT) với một cách nhìn về việc xuất cấp hạt giống rau dự trữ quốc gia cho nông dân...

Giống rau dự trữ quốc gia cấp cho Vĩnh Phúc khắc phục thiệt hại bão số 4, 5 năm 2011

Vừa qua, NNVN đã đăng tải một số bài viết về việc xuất cấp hạt giống rau dự trữ quốc gia cho nông dân có nhiều bất cập. Thông tin đã xới lên sự nhìn nhận khác nhau thậm chí quan điểm trái ngược xung quanh việc dự trữ quốc gia. Câu hỏi lớn đang đặt ra cho các nhà quản lý vĩ mô suy ngẫm về dự trữ quốc gia vật tư nông nghiệp lâu nay ra sao? NNVN xin đăng bài viết sau đây của ông Đặng Cương Lăng, chuyên viên Vụ Kế hoạch (Bộ NN-PTNT) với một cách nhìn về vấn đề này.

>> Hỗ trợ giống rau dự trữ quốc gia: Quá ngán ngẩm!

Vấn đề dự trữ quốc gia đã và đang được Đảng, Nhà nước quan tâm, cần được đánh giá khách quan mang tính khoa học và thực tiễn cuộc sống để tiến tới xây dựng một bộ luật về dự trữ quốc gia hoàn thiện, có hiệu quả, mang lại lợi ích cho cộng đồng. Một số chuyên gia kinh tế cho rằng dự trữ quốc gia về VTNN xưa, nay chỉ bao gồm một số loại vật tư thiết yếu, như vacxin, thuốc thú y, thuốc sát trùng, thuốc BVTV, hạt giống cây trồng…, với số lượng không lớn, chưa phong phú về chủng loại. Việc dự trữ này có cần thiết nữa hay không? Hiệu quả thế nào?

Thực tiễn qua nhiều năm đã chứng tỏ Quỹ dự trữ quốc gia về VTNN là lực lượng dự phòng quan trọng, cần thiết đã đáp ứng kịp thời việc phòng chống dịch bệnh như dịch LMLM, dịch tai xanh, dịch CGC, dịch rầy nâu…, và khắc phục nhanh hậu quả thiên tai, bão lũ hàng năm xảy ra, mang lại lợi ích thiết thực cho nông dân, nhất là trong thời điểm có khó khăn đột biến. Tuy nhiên, do cơ chế của việc xuất cấp dự trữ quốc gia hiện nay theo quy định của Pháp lệnh Dự trữ quốc gia phải có ý kiến của nhiều Bộ, ngành, nên thủ tục hành chính còn nặng nề, mất nhiều thời gian làm cho việc xuất cấp dự trữ quốc gia đã và đang gặp khó khăn, không phát huy đúng tác dụng của nó.

 Việc này, Bộ NN-PTNT đã có tờ trình báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, ủy quyền cho Bộ trưởng Bộ NN-PTNT được phép xuất dự trữ quốc gia. Mặt khác, Quỹ dự trữ vật tư nông nghiệp hiện nay còn mỏng, chưa đủ mạnh nên đã hạn chế việc phòng trừ dịch bệnh và khắc phục thiên tai, nhưng mấy năm gần đây cũng đã được các Bộ, ngành quan tâm, ủng hộ tăng cường Quỹ dự trữ hàng năm cho ngành nông nghiệp.

Một đất nước nông nghiệp phải có Quỹ dự trữ vật tư, vì SX nông nghiệp nước ta hàng năm thiên tai, dịch bệnh thường xuyên xảy ra, Quỹ dự trữ về VTNN sẽ đáp ứng kịp thời những yêu cầu cấp bách nói trên. Nhất là trong tình hình SXKD thực hiện theo cơ chế thị trường hiện nay, các DN chỉ chú trọng những mặt hàng có lợi cho kinh doanh, còn những mặt hàng bất lợi, dễ rủi ro như dự trữ vacxin, thuốc BVTV, hạt giống cây trồng… ít được các DN quan tâm. Vì vậy, khi có thiên tai, dịch bệnh, sẽ biến động thị trường gây thiếu hụt nguồn vật tư này, khó có thể đáp ứng kịp thời cho yêu cầu SX nông nghiệp, nhất là những vật tư phải nhập khẩu như vacxin, thuốc BVTV và một số loại hạt giống cây trồng cần bảo quản trong kho lạnh.

Tuy nhiên, còn có những ý kiến cho rằng nên dự trữ bằng tiền thay cho bằng hiện vật như hiện nay để cấp phát cho dân sẽ gọn nhẹ hơn. Về việc này, theo chúng tôi không thể giao tiền cho nông dân, vì trái với mục tiêu, yêu cầu của dự trữ quốc gia như quy định của Pháp lệnh Dự trữ quốc gia. Vì mục đích của dự trữ VTNN là để phòng chống dịch bệnh và phục hồi ngay SX nông nghiệp khi có thiên tai. Ta thử hỏi khi có dịch bệnh mà cây trồng, gia súc, gia cầm đang khát khao chờ đợi thuốc, vacxin… để ứng cứu ngay tức thì, mà lại không có thì hậu quả sẽ ra sao?

Chúng ta cần nhận thức sâu sắc việc dự trữ quốc gia VTNN là để phục vụ đắc lực có hiệu quả cho nông dân khi bị thiên tai. Hãy coi dự trữ quốc gia như một biện pháp tích cực, hữu hiệu nhất để ứng cứu kịp thời cho đàn gia súc, cây trồng đang bị dịch bệnh và để hạt giống nảy những mầm xanh. Không thể nhầm lẫn coi dự trữ quốc gia như một cơ chế ban phát xin cho.

Theo các chuyên gia, việc dự trữ quốc gia ngành nông nghiệp thời @ cần được tăng cường, hoàn thiện thể chế và cơ chế năng động mang lại hiệu quả thật sự cho nông dân, như:

- Từ Pháp lệnh Dự trữ quốc gia hiện có cần nhanh chóng nâng lên thành Luật Dự trữ quốc gia mới đáp ứng được tình hình hiện nay.

- Đảm bảo cơ số dự trữ để chủ động ứng phó với tình hình thiên tai, dịch bệnh mang lại lợi ích cho nông dân, giúp họ yên tâm SX.

- Kho dự trữ cần bố trí ở nơi thuận tiện và bảo đảm đầy đủ các chủng loại VTNN thích ứng với từng vùng sinh thái khác nhau.

- Cải cách thủ tục hành chính; sửa đổi Pháp lệnh Dự trữ quốc gia nhằm xuất cấp vật tư nhanh chóng, kịp thời, xuất cấp đúng đối tượng, đúng mục đích; ngăn ngừa tiêu cực xảy ra; đồng thời tăng cường việc giáo dục tuyên truyền về công tác dự trữ quốc gia.

- Điều quan trọng nhất là cần nhanh chóng xã hội hóa dự trữ quốc gia; khuyến khích và có cơ chế thích hợp cho mọi thành phần kinh tế, các địa phương và tổ chức cá nhân, DN có điều kiện tham gia dự trữ bằng nguồn vốn ngân sách địa phương và vốn tự có của đơn vị.

 Quỹ dự trữ quốc gia ở Trung ương chỉ tập trung giải quyết những yêu cầu cấp bách thật sự quan trọng mang tính sống còn của đất nước, nhằm khắc phục nhanh những hậu quả lớn ở diện rộng của một vùng, miền, hoặc cả nước. Còn xảy ra ở diện hẹp như một tỉnh, huyện, xã… thì nên dùng quỹ dự trữ ở địa phương và của các đơn vị đóng trên địa bàn đó để giải quyết. Đây cũng là giải pháp cần thiết để giảm áp lực quá tải cho dự trữ quốc gia và hạn chế sự ôm đồm về dự trữ ở Trung ương.

ĐẶNG CƯƠNG LĂNG

Đang được quan tâm

Gửi bình luận