Thứ tư, 24/01/2018 03:14 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Muốn tự SX thức ăn, nhưng khó

04/08/2010, 08:00 (GMT+7)

Không chỉ kiệt quệ vì dịch bệnh, những ông chủ trang trại hiện nay đều than rằng, vì không tự chủ được thức ăn mà họ luôn phải phụ thuộc vào DN SX thức ăn chăn nuôi.

Người chăn nuôi có quy mô lớn một chút phần lớn đều phụ thuộc vào DN SX thức ăn chăn nuôi.
Không chỉ kiệt quệ vì dịch bệnh, những ông chủ trang trại hiện nay đều than rằng, vì không tự chủ được thức ăn mà họ luôn phải phụ thuộc vào DN SX thức ăn chăn nuôi. Lời lãi thế nào là do DN TĂCN “nắm đằng cán”.

Như đã phản ánh ở bài trước, trong khi người chăn nuôi bị dịch “tai xanh” làm cho điên đảo thì giá TĂCN từ đầu năm đến nay vẫn liên tục tăng mạnh. Nhiều trang trại lớn ở Chương Mỹ (Hà Nội) dự báo, giá TĂCN từ nay đến cuối năm sẽ còn tăng cao do nguyên liệu TĂCN có thể sẽ tăng giá vì vựa ngô Sơn La năm nay mất mùa nghiêm trọng. Hiện tại, giá ngô hạt khô tại thị trường Hà Nội đã lên mức trên 5.200đ/kg, tăng hơn 1.000đ/kg so với đầu năm 2010. Trước dự báo này, nhiều ông chủ trang trại lớn hiện đã có kế hoạch mua ngô dự trữ ngay từ đầu vụ để tự chế biến TĂCN, tránh trường hợp giá TĂCN tăng cao khi nguyên liệu tăng.

Tuy nhiên, theo anh Phạm Văn Tùng, chủ trang trại lợn hơn 1.000 con tại xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm (Hưng Yên) than thở thì với nguồn vốn đầu tư khó khăn như hiện nay, những ông chủ trang trại cỡ trung bình như trang trại của anh khó mà mơ tới chuyện tự SX được TĂCN. Theo phân tích của anh Tùng, không phải những chủ trang trại giàu kinh nghiệm như anh chưa từng tính tới phương án tự làm thức ăn. Chính nhiều bạn bè cùng làm trang trại lớn cũng đã thử tự chủ động SX TĂCN. Với giá thành TĂCN cao và tăng liên tục như hiện tại, nếu tự đầu tư SX TĂCN thì ít ra cũng tiết kiệm được ít nhất 1.000đ/kg so với mua thức ăn của các Cty SX TĂCN.

Điều này chứng tỏ các Cty SX TĂCN thu lợi nhuận không nhỏ. Thêm một đồng lời của Cty đồng nghĩa người chăn nuôi phải gánh chịu thêm một đồng đầu tư. Bằng chứng, theo tiết lộ của một Cty SX TĂCN tại Hưng Yên thì mỗi tháng, Cty này chỉ tiêu thụ chừng 5 nghìn tấn cám, nhưng chỉ trong vòng 5 năm đã căn bản trừ hết tất cả khấu hao của một NM, từ tiền thuê đất thời gian 50 năm cho tới hao mòn máy móc...trị giá trên 1 triệu đô la. Các chủ trang trại tính toán, nếu đem 1 tỉ đô la đó chia cho tổng lượng cám bán ra trong 5 năm là 300 nghìn tấn, thì lợi nhuận mà Cty SX TĂCN kia thu về, gánh trên mỗi Kilogam thức ăn thành phẩm lên tới 600 đồng.

“Quanh câu chuyện các chủ trang trại kêu giá TĂCN quá cao, chúng tôi đặt vấn đề với họ rằng, sở dĩ như vậy là vì các DN chế biến TĂCN lâu nay vẫn liên tục kêu do giá nguyên liệu cao nên phải tăng giá thành phẩm, nếu không thì lỗ. Có chủ trang trại phản pháo rằng: Tôi chỉ thấy anh chăn nuôi sạt nghiệp, chứ DN chế biến TĂCN thì chưa thấy ai phá sản. Có ông GĐ DN hôm nay kêu lỗ, ngày mai đã mua xe ô tô riêng tiền tỉ. Thế thì lỗ làm sao?”

Biết là biết vậy, nhưng để đầu tư cho một dây chuyền SX cám cỡ trang trại trung bình cũng tốn kém tiền tỉ. Ngay một chiếc máy nghiền bột thôi cũng đã ngót 100 triệu đồng. Đó là chưa kể tới rủi ro trục trặc máy móc, rồi vốn đầu tư xây kho bãi, giữ trữ nguyên liệu...

Một cái khó nữa là dù có vốn đầu tư để tự làm TĂCN thì cũng không thể cạnh tranh được với cám do các Cty TĂCN sản xuất. Mặc dù hiện tại, những nguyên liệu SX TĂCN như Methionin, Lyzin, dược liệu, khô đậu tương, ngô, cám gạo...đều dễ dàng mua được từ các Cty NK nguyên liệu TĂCN với giá khá rẻ. Tuy nhiên, các DN SX TĂCN có “bí quyết” riêng về công nghệ, khiến đầu tư của họ thấp mà hiệu quả thức ăn của họ lại rất cao. Một ví dụ đơn giản: nhiều chủ trang trại tự làm thức ăn đều biết, ngoài các thành phần tỉ lệ nguyên liệu như nhau, nhưng cám của các Cty SX hiện nay đều có một tỉ lệ lớn là bột sắn. Đây là loại nguyên liệu rẻ khá rẻ tiền và dinh dưỡng thấp. Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng của cám do Cty TĂCN làm ra thậm chí lại còn cao hơn là cám do chủ trang trại tự SX không có thành phần bột sắn.

“Muốn có lãi, không có cách nào khác là chúng tôi phải dần dần thoát ra khỏi sự lệ thuộc vào các Cty TĂCN. Nhưng thực tế hiện nay, các chủ trang trại chưa đủ lực để làm được điều đó. Nhà nước cần có cơ chế hỗ trợ vốn, kỹ thuật để người chăn nuôi dần tự túc được TĂCN. Như vậy thì chăn nuôi mới có thể phát triển bền vững” – anh Tung nêu ý kiến.

Giá TĂCN tăng vì phải NK nguyên liệu?

Ông Vũ Duy Giảng (ảnh), Trưởng ban Tiêu chuẩn TĂCN, Cục Chăn nuôi (Bộ NN-PTNT) nêu quan điểm: Lí luận rằng, về quy luật cung cầu thì đúng là người chăn nuôi là thị trường của DN chế biến TĂCN. Khi chăn nuôi dịch bệnh, giá thịt lợn hạ, nhu cầu thức ăn giảm thì giá TĂCN phải giảm mới đúng! Nhưng xét về bản chất thì lại khác, vì giá TĂCN phải phụ thuộc vào giá nguyên liệu đầu vào. Vì thế giá TĂCN tăng, trong khi chăn nuôi tụt dốc là dễ hiểu. Cũng theo ông Giảng, việc chúng ta vẫn phải NK quá nhiều nguyên liệu TĂCN đã khiến các DN không thể điều chỉnh được giá theo thị trường trong nước khi chăn nuôi có rủi ro.

Vậy nguyên liệu nào thời gian qua tăng mạnh nhất thưa ông?

Hầu như tất cả các nguyên liệu như ngô, khô dầu đỗ tương, Methionin...đều tăng từ 20-30% từ đầu năm đến nay. Sắn lát là nguyên liệu tăng cao nhất, trong vòng 6 tháng đầu năm 2010 tăng gấp 2 lần. Còn lại giá ngô tăng nhẹ, còn khô đậu tương NK giảm nhẹ so với đầu năm 2010.

Vì sao sắn lát lại tăng cao như vậy?

Sản lượng sắn trong nước khá nhiều, nhưng từ khi các NM sản xuất Metanol (cồn chạy máy) ra đời gần đây, nông dân chuyển sang trồng sắn làm nguyên liệu cho các NM này. Vì vậy sắn phục vụ nguyên liệu cho TĂCN giảm mạnh khiến giá tăng cao. Tuy nhiên, sắn chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ trong thành phần TĂCN nên không ảnh hưởng lớn khiến TĂCN tăng giá.

Vậy thành phần nguyên liệu nào chiếm tỉ lệ lớn nhất trong giá thành TĂCN?

Tỉ lệ nguyên liệu cung cấp đạm như ngô và khô đậu tương chiếm thường chiếm tỉ lệ lớn nhất, tương đương 75-80% giá thành, còn lại là phụ gia (như dược liệu, Methionin, Lyzin...) chiếm tỉ lệ nhỏ.

Ông nói từ đầu năm đến nay khô đậu tương NK giảm giá, còn ngô chỉ tăng rất ít. Vậy thì không thể nói giá TĂCN tăng do nguyên liệu tăng? Vì hai loại nguyên liệu này chiếm tỉ lệ lớn trong giá thành TĂCN, thưa ông?

Điều này phải hỏi DN làm TĂCN mới rõ. Nhưng theo tôi thì tất nhiên là DN họ có lãi thì mới làm chứ không bao giờ chịu lỗ.

Xin cảm ơn ông! 

LÊ BỀN

Đang được quan tâm

Gửi bình luận