Thứ sáu, 19/01/2018 03:05 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Nghịch lý gạo thơm

20/08/2010, 07:00 (GMT+7)

Gạo thơm XK có giá khá tốt. Gạo hương lài từ 760-770 USD/tấn, gạo thơm Jasmine là loại gạo thơm bình dân với giá rẻ hơn nhiều so với gạo hương lài, vẫn luôn cao hơn gạo 5% tấm khoảng 100 USD/tấn. Ấy vậy mà nói đến trồng lúa thơm là nông dân... sợ. Vì sao vậy?

Ảnh minh họa
Gạo thơm đang trở thành mặt hàng XK được giá cao, thị trường rộng mở. Nhưng nói đến trồng lúa thơm là nông dân... sợ. Vì sao vậy?

Từ đầu năm đến nay, trong tổng số khoảng 45.000 tấn gạo đã được Cty Lương thực TPHCM xuất ra nước ngoài, có tới gần 10.000 tấn là gạo thơm (riêng thị trường Hồng Kông đã chiếm tới 5.000 tấn). Theo ông Huỳnh Công Thành, GĐ Cty Lương thực TPHCM, các loại gạo thơm mà Cty XK chủ yếu là gạo hương lài, gạo Jasmine 85 và ST5, với thị trường chính là Đài Loan, Hồng Kông, Singapore...Gạo thơm XK có giá khá tốt. Gạo hương lài từ 760-770 USD/tấn, gạo thơm Jasmine là loại gạo thơm bình dân với giá rẻ hơn nhiều so với gạo hương lài, vẫn luôn cao hơn gạo 5% tấm khoảng 100 USD/tấn. Bên cạnh đó, gạo VD20 cũng đang XK với giá khá tốt.

Cũng theo ông Thành, thị trường cho gạo thơm Việt Nam đang ngày càng mở rộng. Ngay cả một số nước châu Phi, vốn thường chỉ mua gạo thường, nay cũng đã hỏi mua gạo thơm, chủ yếu là loại Jasmine vì có giá tương đối mềm. Cũng nhờ có giá thấp hơn gạo thơm của Thái Lan (khoảng vài trăm USD mỗi tấn), nên nhu cầu mua gạo thơm Việt Nam của các nước ngày càng nhiều hơn. Thị trường Hồng Kông, vốn trước đây chủ yếu mua gạo thơm Thái Lan, nay đã chuyển dần sang dùng gạo Jasmine của Việt Nam, vì giá gạo Jasmine Việt Nam là 550 USD/tấn, còn Thái Lan tới 900 USD/tấn. Nhờ đó, trong 5 tháng đầu năm nay, XK gạo thơm Việt Nam sang Hồng Kông đã đạt giá trị khoảng 11 triệu USD, gần tương đương với tổng giá trị XK gạo thơm mỗi năm của Thái Lan vào thị trường này.

Trong khi đó, SX trong nước lại chưa đáp ứng được nhu cầu. Chẳng hạn, năm nay nước ta hoàn toàn có thể XK tới 100 ngàn tấn gạo hương lài, nhưng sản lượng loại gạo này chỉ khoảng vài chục ngàn tấn, do chỉ SX được 1 vụ lúa, tập trung ở một số vùng ven biển như Cần Đước (Long An), Gò Công (Tiền Giang), Vĩnh Châu (Sóc Trăng) … Giống lúa Jasmine có thể SX mỗi năm 2 vụ, nhưng do làm giống này phải đòi hỏi kỹ thuật, vốn liếng nhiều hơn nên chưa thu hút nông dân. Điều này đã tạo nên một nghịch lý: những loại gạo mà thị trường ngày càng có nhu cầu lớn thì chúng ta lại thiếu, trong khi đó lại thừa gạo phẩm cấp thấp.

Bởi thế, theo các chuyên gia lúa gạo, với trình độ sản xuất lúa ở ĐBSCL hiện nay, chỉ cần các DN tham gia đầu tư, bao tiêu sản phẩm với yêu cầu chất lượng cụ thể, thì muốn có bao nhiêu sản lượng một loại gạo thơm đặc sản nào đó, nông dân đều có thể làm được.
Chúng tôi đem lời phàn nàn thiếu gạo thơm XK đi hỏi ngành nông nghiệp một số tỉnh ĐBSCL, đều nhận được câu trả lời “Doanh nghiệp kêu thiếu là phải. Bởi lâu nay, những loại gạo thơm đặc sản, tuy luôn được giá cao, thậm chí rất cao, nhưng lại kén thị trường. Đầu tư SX lúa thơm đặc sản lại tốn kém. Nếu làm ra mà không tiêu thụ được, nông dân phá sản là cái chắc. Do đó, phần lớn nông dân vẫn lựa chọn SX các loại gạo thường cho an toàn”. Bài học nóng hổi là những cánh đồng trồng giống Jasmine chỉ ở Đồng Tháp. Dù được nông dân hưởng ứng nhiệt tình và thực hiện rất tốt những yêu cầu kỹ thuật, hạt gạo đạt chất lượng cao, nhưng lúa thơm Jasmine ở những canh đồng này vẫn khó tiêu thụ do không có hợp đồng bao tiêu.

Xa hơn nữa, vào năm 2004, XK gạo thơm Việt Nam đạt trên 100 ngàn tấn với giá tốt (360-380 USD/tấn, cao hơn gạo thường 100 USD/tấn), nông dân đã ồ ạt trồng lúa thơm trong năm 2005, đưa diện tích từ 60.000 ha trước đó, lên 150 ngàn ha. Hậu quả là lúa thơm không tiêu thụ được vì bị pha tạp nhiều giống lúa khác nhau. Nguyên nhân là do nông dân không sử dụng giống xác nhận, lấy lúa thịt làm lúa giống. Bản thân nông dân lại thiếu sự quan tâm đầu tư, hướng dẫn của ngành nông nghiệp.

THANH SƠN

Đang được quan tâm

Gửi bình luận