Thứ tư, 27/09/2017 05:00 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Nghịch lý ngành muối: Bộ NN-PTNT nói thừa, Bộ Công thương kêu thiếu

18/07/2011, 10:49 (GMT+7)

Việc Bộ Công thương cho phép các DNNK 100 nghìn tấn muối trong năm 2011 một lần nữa thổi bùng những tranh cãi...

Việc Bộ Công thương cho phép các DNNK 100 nghìn tấn muối trong năm 2011 một lần nữa thổi bùng những tranh cãi khi Bộ NN-PTNT cho rằng, muối trong nước đang tồn hơn 250 nghìn tấn, nếu nhập sẽ khiến giá muối trong nước xuống thấp, đời sống diêm dân gặp khó khăn.

Thừa muối là đúng

Để đáp ứng nhu cầu muối cho các DN, Bộ Công thương đã mở hạn nghạch NK muối 2011 cho các DN với số lượng 100 nghìn tấn muối công nghiệp và 2 nghìn tấn muối tinh khiết dùng trong y tế. Hạn ngạch này được phân làm 2 đợt: đầu năm nhập khoảng 50 nghìn tấn muối công nghiệp và đã phân cho 3 đơn vị sản xuất xút-clo, 50% số lượng còn lại sẽ nhập vào cuối quý I/2011.

Tuy nhiên, cách đây không lâu, Bộ NN-PTNT gửi công văn đề nghị Bộ Công thương chưa phân giao đợt 2 lượng hạn ngạch NK muối còn lại (50 nghìn tấn) cho DN. Lý do là năm 2011, nhu cầu muối của cả nước vào khoảng 1,35 triệu tấn, trong khi nguồn cung muối năm 2011 lên tới 1,462 triệu tấn, vượt cầu 112 nghìn tấn. Hiện nay, lượng muối tồn dư cả nước còn khoảng hơn 250 nghìn tấn. Để giảm bớt những khó khăn cho diêm dân, Bộ NN-PTNT khuyến khích các DN sử dụng muối sản xuất trong nước. Vì vậy, đã sang quý III mà các DN sản xuất hóa chất vẫn chưa được cấp tiếp hạn ngạch NK đợt 2.

Lãnh đạo Cục Chế biến, thương mại nông lâm sản và nghề muối (Bộ NN-PTNT) cho biết, nhờ việc kiến nghị chưa NK muối mà vừa qua, giá muối trong nước của diêm dân đã tăng được 200-300 đồng/kg. Tuy nhiên, so với năm 2010, mức giá muối hiện nay vẫn còn rất thấp, diêm dân mới chỉ đỡ khó khăn một phần chứ chưa ngẩng mặt lên được. Theo Cục này, sản lượng muối trong nước đến hết tháng 6/2011 đã đạt 543.000 tấn, tồn kho đến hết tháng 6 vẫn còn 251.000 tấn. Lượng muối SX trong nước để dùng cho công nghiệp đã đạt 114 nghìn tấn.

Với tình hình giá muối thấp, đời sống diêm dân khó khăn thì Bộ NN-PTNT vẫn giữ nguyên quan điểm là chưa nên cho nhập muối vào lúc này. Cục Chế biến, thương mại nông lâm sản và nghề muối cũng dẫn ra nhiều tác động nếu Bộ Công thương cấp phép hạn ngạch nhập muối lúc này. Đó là diêm dân sẽ khó tiêu thụ muối, giá muối sẽ bị ảnh hưởng.

Thiếu muối cũng… đúng

Tại cuộc họp của Bộ NN-PTNT, Bộ Công thương và các DN sử dụng muối làm nguyên liệu sản xuất diễn ra tại Hà Nội cuối tuần qua, nhiều DN than rằng họ đang đứng trước nguy cơ phải dừng dây chuyền vì thiếu muối sản xuất.

Ông Lê Văn Hùng, TGĐ Cty TNHH Một thành viên Hóa chất cơ bản Miền Nam, cho biết: Với công suất 30 nghìn tấn xút - clo/năm, mỗi năm Cty ông cần khoảng 70 nghìn tấn muối công nghiệp. Năm 2011 này, đơn vị mới được cấp hạn ngạch 22,5 nghìn tấn muối. Vì vậy, nếu việc cấp hạn ngạch để nhập muối bị dừng lại thì có khả năng DN sẽ phải dừng dây chuyền sản xuất.

 Cùng chung hoàn cảnh, ông Đào Quang Tuyến - GĐ Cty CP Hóa chất Việt Trì cũng cho biết năm 2011, Cty Hóa chất Việt Trì cần 22 nghìn tấn muối công nghiệp thì được cấp hạn ngạch là 7,5 nghìn tấn, chỉ đủ 1/3 cho nhu cầu.

Vấn đề đặt ra là, tại sao Bộ NN-PTNT nói thừa, cả muối ăn và muối công nghiệp, các DN sản xuất hóa chất lại kêu thiếu muối và vẫn phải NK? Theo ông Bùi Sơn Long, GĐ Chi nhánh Thực nghiệm và chuyển giao công nghệ muối biển (TCty Lương thực Miền Bắc), cho rằng, yêu cầu chất lượng của muối dùng trong công nghiệp và y tế rất khắt khe. Thực tế, muối chất lượng cao cũng được hình thành trên cơ sở muối nông nghiệp nhưng được chế biến theo quy mô công nghiệp để cho ra sản phẩm muối ít tạp chất và độ khô đảm bảo yêu cầu.

Trong khi đó ở Việt Nam, mưa gió thất thường, nghề muối lại chủ yếu sản xuất thủ công nên sản lượng muối không ổn định, hạt muối làm ra thường lẫn nhiều tạp chất và không đạt được độ khô cần thiết. Vì vậy, nhiều năm nay vẫn tồn tại tình trạng muối ăn thì thừa nhưng muối chất lượng cao cho sản xuất hóa chất lại thiếu. Chính vì thế, Bộ Công thương vẫn phải cấp hạn ngạch cho DNNK muối chất lượng cao.

Muối công nghiệp khác muối ăn thông thường. Hiện nay, muối công nghiệp chủ yếu dùng trong ngành công nghiệp hóa chất để sản xuất xút-clo qua phương pháp điện phân. Vì thế, muối công nghiệp phải đáp ứng được các chỉ số như hàm lượng Natri clorua (NaCl) đạt 98% trở lên, hàm lượng ion Canxi và Magie phải thấp và phải đạt được độ khô cần thiết.

Ông Phùng Hà, Cục trưởng Cục Hóa chất (Bộ Công thương), cho biết, nhu cầu về xút-clo trong nước rất lớn (khoảng 200 nghìn tấn/năm), trong khi tổng lượng xút-clo sản xuất được mới đạt 130 nghìn tấn/năm, thiếu hụt 70 nghìn tấn. Tới đây, nếu dự án bô-xít Tân Rai đi vào hoạt động, cần thêm 60 nghìn tấn xút/năm thì thiếu hụt còn lớn hơn nhiều. Hiện một tấn xút-clo sản xuất trong nước có giá khoảng 100-110USD/tấn, trong khi giá NK gấp 5 lần (550 USD). “Cho dù trong nước đang thừa muối ăn, kể cả muối công nghiệp, thì cũng không đủ chất lượng cho các DN SX xút-clo. Do đó, việc NK muối công nghiệp là cần thiết”, ông Hà nói.

Mặc dù muối không phải là mặt hàng cấm NK, nhưng để đảm bảo quyền lợi chung, thời gian qua Bộ Công thương và Bộ NN-PTNT đã phối hợp điều hành tốt cơ chế NK muối. Mục tiêu là vừa đảm bảo quyền lợi của diêm dân, vừa đảm bảo quyền lợi của các DN cần sử dụng muối công nghiệp. Song, làm thế nào để hạn chế NK nhưng vẫn đảm bảo nguồn cung là việc không dễ giải quyết.

Ông Phùng Hà cho rằng, trước hết các DN sản xuất muối cần đầu tư công nghệ sản xuất chất lượng cao, cung cấp đủ nhu cầu sản xuất trong nước. Đây là điều mà các DN sản xuất hóa chất cũng rất mong mỏi. “Bộ Công thương khuyến khích và tạo điều kiện cho các nhà đầu tư nước ngoài có ý định đầu tư sản xuất muối công nghiệp tại Việt Nam. Nếu câu chuyện nhập muối được giải quyết thì không chỉ tiện lợi cho DN mà còn góp phần kiềm chế nhập siêu”, ông Hà khẳng định.

VĂN NGUYỄN

Đang được quan tâm

Gửi bình luận