Thứ năm, 19/10/2017 05:45 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Người dân cùng cây trồng, vật nuôi 'chết mòn' bên nhà máy chì

05/10/2017, 08:41 (GMT+7)

Gần 10 năm qua, hàng trăm hộ dân ở xã Bình Trung, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn phải “sống mòn cùng thần chết” vì ô nhiễm do NM Chế biến chì thỏi thuộc Công ty CP Kim loại màu Bắc Bộ gây ra.

Cây cối, hoa màu và trâu bò, dê của người dân bị chết dần.  

Cây trồng chết mòn, đàn dê phải bán tháo

Nhà máy chế biến chì thỏi nằm ở thôn An Trì, xã Bình Trung. Theo thiết kế, nhà máy có công suất 10.000 tấn sản phẩm/năm và hoạt động từ năm 2009 đến nay. Trước khi có nhà máy, đất ở đây rất màu mỡ, thích hợp với cây bò khai và cây hồi, hai loại cây mang lại cuộc sống ấm no cho người dân vùng biên viễn.

16-27-21_nh_1
Khói bụi từ nhà máy sản xuất chì khiến môi trường bị ô nhiễm.

Trong số các nông dân sản xuất giỏi của xã Bình Trung phải kể đến anh Tăng Túng Khìn, chủ của 2 trang trại chuyên trồng rau bò khai, kết hợp với mô hình nuôi dê trên núi đá. Thời điểm 2005 đến 2010, mỗi năm anh Khìn thu hơn 200 triệu đồng nhờ những mớ rau bò khai đặc sản mang thương hiệu xứ Lạng.

Khi rau bò khai được các thương lái lùng mua, anh hy vọng vùng núi đá ở Cao Lộc, nếu được người dân trồng chuyên canh thì cây bò khai sẽ trở thành “mỏ vàng” giúp dân làm giàu. Bên cạnh những luống rau bò khai xanh mướt, anh còn trồng xen canh mận và nhiều loại thảo cỏ để nuôi hàng trăm con dê, trâu bò.

Giữa lúc đang làm ăn thuận lợi, anh Khìn được mời đi giới thiệu mô hình kinh tế trang trại khắp tỉnh thì lượng khí thải của nhà máy chì phát ra khiến rau bò khai cứ lụi dần, khô héo. Các loại thảo cỏ ở hai trang trại anh trồng xen canh để nuôi gia súc cũng chết dần chết mòn.

Khi đàn gia súc không còn cỏ gặm, nguồn nước ô nhiễm thì con đường làm giàu của anh cũng dần đóng lại. Để cắt lỗ, anh Khìn buộc phải bán tống bán tháo đàn gia súc đi.

16-27-21_nh_3
Anh Khìn phải bán tháo đàn dê để cắt lỗ

Để chứng minh thiệt hại do bụi chì gây ra, anh Khìn dẫn chúng tôi qua khu vườn nhà ông Lưu Văn Kiệu. Tại đây, dễ dàng quan sát được ống khói từ nhà máy chì ngày đêm nhả khói khiến cuộc sống người dân lao đao. Theo ông Kiệu, khu vườn hồi rộng hàng héc ta của gia đình ông rất thích hợp với thổ nhưỡng, khí hậu nên hàng năm, ông thu hàng trăm triệu đồng.

Theo lời ông Kiệu, khi mới có nhà máy, ông là người đầu tiên của xã xin vào đây làm công nhân với mong muốn có việc làm ổn định. Để có những mẻ chì, nhà máy phải sử dụng một lượng hóa chất lớn nên đã gây ra ô nhiễm môi trường. Trước đây, cánh đồng ruộng lúa rộng hàng chục héc ta quanh khu vực nhà máy chì vốn rất màu mỡ nhưng nay đã thành cánh đồng hoang, không thể cấy hái. Chứng kiến cảnh nhà máy gây ô nhiễm, ông thất vọng rồi xin nghỉ việc.

Tuy nhiên, từ khi nhà máy chì đi vào hoạt động thì cây hồi cứ lụi dần, chậm phát triển. Khói, bụi của nhà máy chì phủ lớp bụi, xám lên hàng vạn cây. Hậu quả là vườn hồi liên tiếp bị mất mùa. Bất lực, ông định phá vườn hồi nhưng nghĩ trồng cây gì cũng bị bụi chì gây héo hon rồi chết nên ông đành giữ lại với hy vọng năm sau sẽ cho thu hoạch.

Người dân bị nhiễm chì vượt hàng chục lần

Từ một người khỏe mạnh, sau một thời gian làm công nhân cho nhà máy chì, sức khỏe ông Kiệu bị giảm sút nghiêm trọng. Tiếp chúng tôi, ông Kiệu vừa ho sặc sụa, vừa đưa tay lên ngực đấm thùm thụp. Ông bảo, ông rất sợ mắc bệnh lao phổi nhưng do nghèo, chưa vay mượn được tiền nên ông chưa đi viện thăm khám.

Không riêng gì ông Kiệu, ở thôn An Tri có hàng trăm người, từ trẻ đến già thường xuyên bị hắt hơi, sổ mũi, tức ngực, khó thở kèm theo ho kéo dài, mệt mỏi. Trẻ em thì chậm lớn, chán ăn, mất ngủ về đêm và thường hay quấy khóc…

Điển hình là hai anh em cháu Lưu Bảo Nam và Lưu Bảo Trang. Năm nay, Bảo Nam 5 tuổi nhưng cân nặng cũng chỉ hơn 12 kg. Còn Bảo Trang bước sang tuổi thứ 3, nhưng cân nặng chỉ hơn 8 kg. Theo lời bà nội của hai cháu, cả hai anh em Bảo Nam và Bảo Trang đều lười ăn, hay ốm vặt, ít ngủ, khóc nhiều về đêm…

Trước những bất thường về sức khỏe, người dân thôn An Tri đã nhiều lần có đơn kêu cứu nhưng không được. Để bảo vệ sức khỏe của mình, người dân trong thôn đã góp tiền mời Viện 69 thuộc Bộ Tư lệnh Bảo vệ lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh về lấy mẫu xét nghiệm.

Kết quả xét nghiệm mẫu máu do đại tá Nguyễn Văn Vận, Viện trưởng Viện 69 ký, cho thấy: 172 người dân sinh sống trong thôn An Tri có hàm lượng chì trong máu cao hơn 10µg/dL (trên 10 microgam/đêxilit).

16-27-21_nh_2
Kết quả xét nghiệm 172 người tại thôn An Tri bị nhiễm độc chì

Bà Nguyễn Thị Anh, cán bộ Trạm Y tế xã Bình Trung cho biết, theo quyết định số 1548/QĐ-BYT ngày 10/05/2012 của Bộ trưởng Bộ Y tế, hàm lượng chì (Pb) trong máu người bình thường dưới 10 µg/dL, lý tưởng 0 µg/dL. Nếu hàm lượng chì trong máu lớn hơn 10 µg/dL thì có nghĩa trường hợp đó đã bị nhiễm độc chì.

“Hôm Viện 69 về lấy mẫu máu đi xét nghiệm, tôi được cắt cử tham gia, giám sát từ đầu… Với kết quả xét nghiệm kể trên thì có tới hơn nửa thôn An Tri bị nhiễm độc chì. Kết quả này khiến người dân rất lo lắng. Lẽ ra, việc đưa người dân bị ô nhiễm chì đi kiểm tra sức khỏe phải diễn ra từ lâu”, bà Anh cho biết.

Ông Vi Văn Thàng, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Trung xác nhận: Hiện thôn An Tri có 71 hộ với 305 nhân khẩu. Nếu đem đối chiếu với phiếu trả kết quả xét nghiệm mẫu máu được kiểm nghiệm bởi Viện 69, thì có hơn nửa người dân thôn An Tri bị nhiễm độc chì.

Trong bản danh sách phiếu trả kết quả xét nghiệm mẫu máu có 2 trường hợp nhiễm độc chì rất nặng là anh Vi Văn Thương, 34 tuổi, và cháu Vi Ngọc Hảo, 7 tuổi. Hàm lượng chì trong máu của anh Thương là 103,47µg/dL (gấp quá 10 lần so với quy định của Bộ Y tế). Còn hàm lượng chì trong máu của cháu Vi Ngọc Hảo là 71,39 µg/dL (vượt quá 7 lần so với quy định).

NGUYÊN HẠNH

Đang được quan tâm

Gửi bình luận