Đường dây nóng : 091.352.8198

Quảng Trị làm giàu với rừng FSC

Giá gỗ bán từ mỗi ha rừng trồng được cấp chứng chỉ FSC ở mức từ 150 đến 200 triệu đồng/ha, cao hơn 2 đến 3 lần so với rừng bình thường.

Quảng Trị làm giàu với rừng FSC
Khai thác rừng FSC tại xã Trung Sơn, huyện Gio Linh
Tin bài khác

Quảng Trị là địa phương đầu tiên của cả nước thực hiện mô hình rừng văn minh này. Phấn đấu đến năm 2020, Quảng Trị có hơn 42 ngàn ha rừng trồng được cấp FSC phát triển bền vững.

Nhóm hộ đầu tiên tại Việt Nam

Nông dân Lê Biên Hòa ở thôn Kinh Môn, xã Trung Sơn nhiều lần hẹn tôi về thăm cánh rừng của gia đình ông được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững (gọi tắt là rừng FSC). Về đến nơi, không đợi tôi hỏi thêm, ông Hòa liền giải thích nội dung thực hiện của rừng FSC khá dài song lợi ích thiết thực nhất là trồng rừng theo kiểu hiện đại này rừng được quản lý bền vững hơn, đất đai được bảo vệ, hạn chế xói mòn, môi trường được cải thiện và khi rừng có chứng chỉ FSC giá gỗ bán sẽ cao hơn rừng thường từ 30 đến 50%.

Trăm nghe không bằng mắt thấy, ông Hòa dẫn tôi lên thăm rừng FSC của ông đang vào thời kỳ bón phân. Đây là lứa rừng ông trồng mới sau khi đã thu hoạch chu kỳ đầu. Ông Hòa cho biết mỗi ha rừng được cấp chứng chỉ FSC thu hoạch bán có giá đến 210 triệu đồng, gấp hơn 3 lần rừng trồng bình thường.

Ông Hòa vừa thu hoạch 10 ha rừng bán hơn 2,1 tỷ đồng. Rừng của ông sau mười năm cây rất to, cưa bốn cây keo đã đến hai khối gỗ. Bán rừng được giá cao ông Hòa có tiền làm nhà, nuôi con ăn học. Niềm vui từ rừng FSC như ngày một nhân lên tại xã Trung Sơn của ông Hòa.

 Sau mấy năm làm mô hình đã có 23 hộ gia đình ở xã Trung Sơn khai thác hơn 63 ha rừng FSC bán cho Cty Thanh Hòa, đơn vị mua bán gỗ có chứng chỉ FSC. Theo nhiều người đánh giá thì rừng chất lượng tốt như của ông Hòa bán được giá rất cao, nhưng rừng chất lượng thấp hơn một tí cũng bán đến hơn 150 triệu đồng/ha, một mức giá người trồng rừng sản xuất vào cũng mơ ước.

Tính toán của những hộ tham gia trồng rừng FSC thì chi phí ban đầu để trồng mỗi ha rừng hết 14 triệu đồng. Đến năm thứ sáu tỉa thưa kỹ thuật một phần rừng lấy gỗ bán được khoản tiền đủ trang trải cho vốn đầu tư. Đến năm thứ mười trở đi khai thác trắng số tiền bán gỗ rừng thu về được bao nhiêu là lãi bấy nhiêu. Tính trung bình mỗi năm trồng rừng FSC hộ nông dân lãi từ 15 đến 20 triệu đồng/ha, khá cao so với trồng các loại cây khác.

Trở lại câu chuyện rừng FSC ở Quảng Trị, ông Nguyễn Văn Bài - Giám đốc Sở NN-PTNT Quảng Trị cho biết nhờ sự giúp đỡ về mặt kỹ thuật và kinh phí của Quỹ Quốc tế bảo vệ thiên nhiên (WWF) Việt Nam, năm 2007, Tổng cục Lâm nghiệp, Sở NN-PTNT Quảng Trị đã chỉ đạo Chi cục Lâm nghiệp tỉnh triển khai thực hiện mô hình quản lý rừng trồng bền vững để cấp chứng chỉ FSC cho nhóm hộ gia đình nông dân đã tham gia dự án trồng rừng Việt- Đức tại địa bàn 2 xã Trung Sơn và Vĩnh Thủy thuộc huyện Gio Linh và Vĩnh Linh.

Đến năm 2010, mô hình được đánh giá lần đầu tiên, cấp chứng chỉ thời hạn 5 năm (2010-2015) cho 316 ha rừng của 118 hộ gia đình thuộc 5 thôn của hai xã trên. Đây là mô hình quản lý rừng bền vững của nhóm hộ nông dân đầu tiên Việt Nam được cấp chứng chỉ FSC.

Hơn 15 ngàn ha rừng trồng được cấp chứng chỉ

Trong hai năm 2011 và 2012, thông qua công tác tuyên truyền, vận động mô hình trồng rừng FSC cho nhóm hộ gia đình nên đã mở rộng được về diện tích và số hộ ở các địa phương tham gia. Tổng diện tích rừng trồng được cấp FSC gần 600 ha với 232 hộ của ba huyện Gio Linh, Vĩnh Linh và Triệu Phong.

Tại cuộc hội thảo về Lâm nghiệp tại Quảng Trị mới đây, Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Hà Công Tuấn đánh giá cao những kết quả của Quảng Trị đạt được trong việc phát triển rừng FSC.
Thực tế, mỗi năm tỉnh Quảng Trị trồng mới gần 6 ngàn ha rừng sản xuất và 1 ngàn ha rừng phòng hộ. Độ che phủ rừng Quảng Trị hiện đạt 49%, mục tiêu phát triển lâm nghiệp của tỉnh duy trì sự ổn định đến 2020 độ che phủ rừng đạt 50%.
Theo tính toán mỗi năm sản lượng gỗ khai thác từ rừng trồng Quảng Trị đạt gần 500 ngàn m 3, gỗ nguyên liệu chủ yếu bán cho NM gỗ MDF trên địa bàn và làm gỗ dăm xuất khẩu...

Năm 2013, dự án tiếp tục mở rộng đến nhiều địa phương với 17 nhóm hộ của 8 xã tham gia. Hiện tại Quảng Trị có hơn 15.500 ha rừng trồng được cấp chứng chỉ FSC, trong đó rừng Cty Lâm nghiệp Bến Hải gần 10 ngàn ha, Cty Lâm nghiệp Triệu Hải hơn 5.200 ha và số hộ gia đình có 861 ha. Ông Nguyễn Xuân Minh - TGĐ Cty Lâm nghiệp Bến Hải cho biết thời buổi này doanh nghiệp trồng rừng muốn hội nhập không thể không làm rừng FSC vì nó mang đến rất nhiều cái thuận lợi cho sản phẩm gỗ xuất khẩu về sau.

Rõ ràng, rừng FSC có lợi thế hơn rất nhiều so với các loại rừng trồng theo cách làm truyền thống. Ngoài việc đem đến nhiều lợi ích từ cải tạo môi trường, môi sinh, bảo vệ đất, tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho nông dân trồng rừng, thì nhìn một tầm xa hơn, trồng rừng FSC phù hợp với chiến lược phát triển Lâm nghiệp Việt Nam, đến năm 2020 phải có 30% rừng trồng được cấp FSC.

Mục tiêu phát triển bền vững

Ông Nguyễn Văn Bài cho hay phong trào trồng rừng phát triển kinh tế ở Quảng Trị được chuyển biến tích cực, đặc biệt là nhận thức và phương pháp kinh doanh rừng để tiến tới làm giàu từ sản phẩm lâm nghiệp. Từ chỗ trồng rừng giảm nghèo, nông dân Quảng Trị đã chuyển sang phát triển rừng bền vững, cấp chứng chỉ rừng tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế cao, cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ XV chỉ rõ phát triển lâm nghiệp trên cơ sở quản lý, bảo vệ tốt tài nguyên rừng. Để thực hiện tốt mục tiêu đề ra, ngành NN-PTNT Quảng Trị đã xây dựng kế hoạch phát triển rừng đến năm 2020, phấn đấu có hơn 42 ngàn ha rừng trồng sản xuất được cấp chứng chỉ FSC, trong đó diện tích rừng hộ gia đình chiếm 50%.

 Quảng Trị hiện có 75 ngàn ha rừng sản xuất, trong đó của hộ gia đình đến 40 ngàn ha. Với các nhóm hộ gia đình, ngành Nông nghiệp tiếp tục vận động mở rộng diện tích rừng được cấp chứng chỉ. Với doanh nghiệp, tiếp tục hỗ trợ cho Cty Lâm nghiệp Đường 9 thực hiện mô hình quản lý rừng bền vững với diện tích khảng 4 ngàn ha. Đặc biệt, phải xây dựng mô hình Hội quản lý rừng bền vững tỉnh Quảng Trị để duy trì và phát triển mô hình FSC cho nhóm hộ gia đình.

Theo ông Nguyễn Văn Bài, cái khó là rừng xây dựng chứng chỉ đòi hỏi có chu kỳ kinh doanh hơn 10 năm. Trong khi đó rừng trồng sản xuất bán gỗ dăm chu kỳ 6 đến 7 năm. Người trồng rừng đa số đang khó khăn về kinh tế, thu nhập thấp.

Trong khi nhà nước chưa có cơ chế trợ giúp người trồng rừng sản xuất gỗ lớn giải quyết các khó khăn lúc cần thiết nên có tình trạng nông dân hăng hái tham gia vào nhóm chứng chỉ nhưng khi kinh tế khó khăn họ xin rút lui để khai thác rừng bán giải quyết nhu cầu bức thiết của gia đình.

Một điều quan trọng nữa là phát triển rừng sản xuất kinh doanh gỗ lớn và cấp chứng chỉ FSC đòi hỏi phải có chu kỳ dài, gặp nhiều rủi ro thiên tai nên cần có chính sách bảo hiểm rủi ro đối với loại hình kinh doanh này để người dân yên tâm phát triển rừng bền vững.

Ngoài ra, người dân khó tiếp cận các ngân hàng thương mại vay vốn trồng rừng. Cùng với đó, chi phí đánh giá định kỳ 5 năm/lần và đánh giá hàng năm khá cao nên các hộ gia đình, các tổ chức găp khó khăn về kinh phí để thuê chuyên gia đánh giá cấp chứng chỉ.

Ngoài ra, thị trường nguyên liệu từ rừng trồng hiện nay chủ yếu là cây keo, nghèo về chủng loại và chất lượng để sản xuất hàng xuất khẩu. Việc đưa cây bản địa vào trồng đang gặp khó khăn do chu kỳ kinh doanh dài, chưa có chính sách khuyến khích hỗ trợ người nông dân tham gia.

Để phát triển lâm nghiệp bền vững, hiệu quả, ông Nguyễn Văn Bài đề nghị Bộ NN-PTNT sớm ban hành các văn bản hướng dẫn liên quan đến quản lý rừng bền vững, ban hành bộ tiêu chí quản lý rừng bền vững của Việt Nam để các địa phương có cơ sở tổ chức thực hiện.

Chính phủ cần sớm ban hành các chính sách khuyến khích người dân đầu tư trồng rừng, phát triển sản xuất, có chính sách phát triển công nghiệp chế biến gỗ từ rừng trồng, ưu đãi về thuế sử dụng đất đối với người trồng rừng kinh doanh gỗ lớn và xây dựng thương hiệu đối với sản phẩm xuất khẩu. Đẩy mạnh nghiên cứu sớm tìm ra tập đoàn cây giống cây rừng trồng có năng suất, chất lượng, giá trị kinh tế cao để nông dân sử dụng vào các chương trình trồng rừng.

Share Facebook Share Google Share Twitter Share Zingme  
LÂM QUANG HUY
Bình luận Gửi phản hồi