Thứ bảy, 16/12/2017 08:16 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Suất đầu tư làm đường cao tốc ở Việt Nam đắt nhất thế giới, vì sao?

19/06/2017, 06:31 (GMT+7)

Tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XIV này, có một vấn đề đã gây “nóng” nghị trường vào ngày 15/6/2017, và được xã hội bàn tán râm ran suốt mấy ngày nay.Đó là...

Đó là khi các đại biểu chất vấn Bộ trưởng Bộ GTVT: Suất đầu tư cho đường cao tốc ở Việt Nam bình quân là 12 triệu USD/km, cá biệt như đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, có đoạn chi phí đến 20 triệu USD/km, trong khi ở Trung Quốc, chi phí của họ chỉ 5 triệu USD/km; ở Mỹ và châu Âu chỉ 3 triệu USD/km. Như vậy, chi phí cho 1 km đường cao tốc của ta cao gấp từ 2 đến 4 lần của các nước khác. Đắt, nhưng có tình trạng tỷ lệ nghịch, là chất lượng đường của ta lại không bằng của họ. Không ít tuyến đường mới đưa vào sử dụng đã nứt toác, hay lồi lõm như bậc thang...

Vì sao như vậy? Có ý kiến cho rằng chi phí làm đường ở ta cao, vì chi phí giải phóng mặt bằng lớn.

Thực ra không phải vậy. Nước nào làm đường mà chả phải GPMB? Ở ta, đất đai thuộc sở hữu toàn dân, Nhà nước nắm hai quyền là quyền chiếm hữu và quyền định đoạt, người dân chỉ có quyền sử dụng. Thế nên khi thu hồi, Nhà nước đền bù thường thấp hơn giá thị trường, người bị thu hồi đất hoàn toàn không có quyền quyết định về giá cả. Còn ở các nước khác, người dân có quyền sở hữu đất đai, thị trường đất của họ rất lành mạnh. Muốn có đất làm đường, Nhà nước phải mua theo giá thị trường một cách sòng phẳng, Nhà nước hoàn toàn không có quyền “thu hồi”. Vì vậy, chi phí GPMB của ta thực tế thấp hơn các nước khác chứ không phải nhiều hơn.

Vậy vì sao lại có tình trạng tỷ lệ nghịch. Đắt nhưng không “xắt ra miếng” đó?

Hai “ miếng võ” phổ biến nhất của ta trong việc xây dựng, không chỉ đường cao tốc mà còn với rất nhiều dự án khác, là bài bây để chậm tiến độ rồi từ đó điều chỉnh giá vật liệu. Hầu như công trình nào cũng chậm tiến độ. Việc chậm tiến độ phổ biến đến mức nếu “chẳng may” một công trình nào đó hoàn thành đúng tiến độ, thì mở cờ dong trống làm ầm ỹ lên, như một sự kiện “phi thường”. Việc điều chỉnh giá vật liệu, bao giờ cũng theo hướng tăng, có những công trình tăng tới 50, thậm chí 80% giá ban đầu.

Còn chất lượng đường thấp? Thì do gian dối, do làm ẩu. Đất nền đường yêu cầu một đằng, lại làm một nẻo. Bê tông thảm đường yêu cầu chất lượng thế này, nhưng lại tìm cách giảm bớt, với mục đích là rút ruột những con đường. Và mỗi khi đường nứt, đường hằn lún, lồi lõm, bị dư luận lên tiếng phản ứng... thì “bài ca đổ lỗi” lại được cất lên.

Và còn rất nhiều chuyện còn ẩn trong bóng tối khác, mà chỉ có người trong cuộc mới hiểu, chẳng hạn chuyện “phần trăm, phần nghìn” bị “cắt phế” lại trong mỗi công trình xây dựng hay mỗi km đường, mà dư luận vẫn khẳng định là có lâu nay, nhưng không bao giờ bắt được tận tay.

Làm thế nào để những con đường cao tốc của ta trở về với đúng giá của nó, và có chất lượng cao như của các nước khác?

Đó còn là câu chuyện rất dài...

VŨ HỮU SỰ

Đang được quan tâm

Gửi bình luận