Thứ hai, 21/05/2018 01:10 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Thành Cát Tư Hãn

16/03/2011, 10:26 (GMT+7)

Bản đồ thể hiện những cuộc hành quân lớn trong đời Thành Cát Tư Hãn?

* Bản đồ thể hiện những cuộc hành quân lớn trong đời Thành Cát Tư Hãn?

Năm 1209 khi hòa bình với Tây Hạ được ký kết, về thực chất ông đã thu phục được Tây Hạ. Sau đó Tây Hạ cũng bị ông lật đổ (1227). Ông tuyên bố chiến tranh năm 1211, để cho nhà Kim không thể còn là đe dọa thường xuyên đối với Mông Cổ về lãnh thổ, tài sản ở phần biên giới phía nam. Thành Cát Tư Hãn đã xâm chiếm và hợp nhất phần lãnh thổ nhà Kim đến tận Vạn lý trường thành của Trung Quốc năm 1213. Sau đó Thành Cát Tư Hãn chỉ huy ba cánh quân tiến vào phần trung tâm lãnh thổ Kim, giữa Vạn lý trường thành và sông Hoàng Hà.

Giống như các vị vua khác tin mình là con trời (thiên tử), ông đã xâm chiếm phần miền bắc Trung Quốc, chiếm giữ hàng loạt thành phố và năm 1215 đã bao vây, chiếm giữ và cướp bóc kinh thành của nhà Kim là Yên Kinh (sau này là Bắc Kinh). Năm 1218 vương quốc Mông Cổ mở rộng về phía tây tới hồ Balkhas và tiếp giáp với đế quốc Khwarezm, một quốc gia Hồi giáo trải dài từ biển Caspi ở phía tây và vịnh Ba Tư, biển Ả Rập ở phía nam.

Năm 1218 Thành Cát Tư Hãn gửi một đoàn sứ giả sang tỉnh phía đông của đế quốc Khwarezm với mục đích thảo luận khả năng buôn bán với quốc gia này. Thống đốc của tỉnh này đã giết chết họ và làm Thành Cát Tư Hãn giận dữ. Ông đã cho 200.000 quân tràn sang để trả thù. Quân đội Mông Cổ với chiến lược và chiến thuật hơn hẳn đã nhanh chóng hạ được thành phố trên.

Cùng thời điểm này (1219) ông quyết định mở rộng ảnh hưởng của Mông Cổ đối với thế giới Hồi giáo. Quân đội Mông Cổ lần lượt hạ các thành phố chính của Khwarezm như Bukhara, Samarkand và Balkh. Sau đó quân đội Mông Cổ chia làm hai đạo quân, một nhánh tràn vào Afghanistan và bắc Ấn Độ, nhánh kia tiến vào Kavkaz và Nga. Họ đã cướp bóc và đánh bại mọi đội quân mà họ gặp. Năm 1225 cả hai cánh quân đều quay trở lại Mông Cổ. Những cuộc xâm lăng này đã bổ sung thêm Transoxiana và Ba Tư và xác lập hình ảnh của Thành Cát Tư Hãn như một ông chủ thực sự của thế giới.

Năm 1220, Thành Cát Tư Hãn tập hợp lực lượng của ông ở Ba Tư và Armenia để trở về Mông Cổ. Thành Cát Tư Hãn dẫn phần lớn quân chủ lực về Mông Cổ bằng cách tấn công xuyên qua Afghanistan và bắc Ấn Độ. Cánh còn lại gồm 2 vạn quân hành quân qua vùng Caucasus và vào Nga, tấn công sâu vào Armenia và Azerbaijan. Người Mông Cổ bị phá hủy Georgia và tiến sát biển Đen. Ảnh hưởng của vó ngựa Mông Cổ được mở rộng hơn bao giờ hết. Quân Mông Cổ tiếp tục càn quét lãnh thổ Nga.

Trước khi 2 cánh quân về Mông Cổ năm 1225, họ đã trinh sát và tìm hiểu kỹ đối phương để chuẩn bị phục thù. Dù Thành Cát Tư Hãn chết 2 năm sau đó, quân Mông Cổ cũng một lần nữa trở lại vào năm 1237 chinh phục hoàn toàn lãnh thổ Nga Kiev và Volga Bulgar vào năm 1240. Năm 1226, Thành Cát Tư Hãn tấn công Tây Hạ. Quân Tây Hạ đại bại. Vua Tây Hạ mới đã chính thức đầu hàng quân Mông Cổ năm 1227 và hẹn xin nộp thành. Tây Hạ bị diệt sau khi tồn tại 190 năm, từ 1038 đến 1227.

Trước thời hạn vua Tây Hạ nộp thành vừa đúng một ngày thì Thành Cát Tư Hãn mất. Quân Mông Cổ đã giết vua Tây Hạ và cả hoàng tộc này. Trước khi chết, Thành Cát Tư Hãn đã chia đế chế của ông cho bốn người con trai. Thành Cát Tư Hãn đã chết vào ngày 18 tháng 8 năm 1227. Nguyên nhân cái chết của ông vẫn chưa được sáng tỏ, nhiều người cho rằng do ông ngã ngựa vì tuổi già và suy giảm thể lực hay sự ám sát từ phía kẻ thù. Sau đó thân xác ông được đưa về Mông Cổ. Lăng mộ của Thành Cát Tư Hãn là nơi tưởng niệm ông, nhưng không phải là nơi chôn cất ông ta...

GS.TS NGUYỄN LÂN DŨNG

Đang được quan tâm

Gửi bình luận