Thứ năm, 14/12/2017 03:24 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Thời của đèn LED

29/12/2011, 11:27 (GMT+7)

Trời càng tối, ưu việt của những đèn này càng thấy rõ. Đó là những đèn LED công suất nhỏ 1,8-10,4W được chế tạo từ những LED 0,06W có nguồn năng lượng là pin khô...

TS Nguyễn Văn Khải say sưa giới thiệu đèn LED

Ngày 26/12/2011, rất nhiều nơi ở Hà Nội mất điện. Mới chưa đầy 5 giờ chiều mà trong nhiều nhà đã tối om, phải dùng đèn sạc bóng đèn ống huỳnh quang T4 hoặc nến. Có nhà thì dùng máy phát điện. Tiếng máy ầm ĩ, mùi khói xăng nồng nặc.

Nhưng cũng không ít nhà vẫn có đèn sáng. Trời càng tối ưu việt của những đèn này càng thấy rõ. Đó là những đèn LED công suất nhỏ 1,8-10,4W được chế tạo từ những LED 0,06W có nguồn năng lượng là pin khô mà nguồn cung cấp là điện lưới hoặc pin mặt trời.

Trong tất cả các thiết bị điện tử nói chung và các loại bóng đèn điện nói riêng, LED là linh kiện quang điện tử được ứng dụng với tốc độ phát triển nhanh nhất ở Việt Nam. Chẳng hạn, bóng đèn ống huỳnh quang T10 đã bắt đầu được thay thế bằng T8 từ năm 1970 nhưng tới nay vẫn được dùng rộng rãi ở không những các hộ nghèo mà cả các cơ quan Trung ương. Bóng đèn compact huỳnh quang được quảng bá từ năm 1995 qua các bài viết và thử nghiệm cho dân của Viện sĩ -giáo sư Nguyễn Văn Hiệu, Tiến sĩ Nguyễn Văn Tiến và Tiến sĩ Nguyễn Văn Khải.

Nhưng đến ngày 12/4/2004, Trưởng phòng Kinh doanh của Cty Bóng đèn phích nước Rạng Đông còn gọi điện hỏi tiến sĩ Khải: “Thầy Ozone ơi, trong 10.000 bóng compact làm đợt này có bao nhiêu cho ánh sáng màu vàng, bao nhiêu màu trắng?”. Trong số đầu của tạp chí Chiếu sáng của Hội Chiếu sáng đô thị còn có bài phản đối việc dùng bóng đèn compact huỳnh quang thắp ngoài trời. Đến giờ này ở rất nhiều đường thôn, ngõ xóm, dưới ban công người ta có thể thấy vô vàn các bóng compact huỳnh quang. Tuy vậy đèn ống huỳnh quang có chấn lưu điện tử chất lượng cao còn thấy rất ít. Bóng đèn ống huỳnh quang T5 lại càng hiếm thấy hơn.

Trong khi đó ở rất nhiều nước khác người ta chỉ dùng các đèn có bóng T5 ở những nơi có diện tích rộng như siêu thị, chợ búa, bãi để xe trong nhà. Không còn thấy T8. Bên cạnh đó là những đèn LED không chỉ để trang trí quảng cáo mà còn để thắp sáng nội thất, đường nội bộ, sân bãi, đường phố, quốc lộ...

Nhất là ở những nơi khó bảo dưỡng hoặc thay đèn vì tuổi thọ của đèn LED có thể đạt tới 100.000 giờ, hiệu suất phát quang đã lên tới 130lm/W (cực đại của bóng đèn dây tóc nóng sáng là 14lm/W, bóng compact huỳnh quang 60lm/W, đèn ống huỳnh quang T8 là 85lm/W, đèn ống huỳnh quang T5 là 105lm/W, MH là 90lm/W, Soudium là 120lm/W). Đặc biệt là LED có thể sáng tức thời, nhấp nháy hàng nghìn lần trong một giây không bị cháy bóng, có thể phát ra nhiều loại màu ánh sáng như mong muốn.

Ở Việt Nam, càng ngày trên các đường phố của các thị tứ, các khu du lịch và ở một số đoạn quốc lộ ai cũng có thể thấy các bảng quảng cáo, khẩu hiệu, đèn trang trí và đèn đường có nguồn sáng là LED. Trong nhiều gia đình cũng đã sử dụng các đèn LED như đèn pin, đèn dọi sân... ở những diện tích nhỏ. Trong năm 2011, nhiều xưởng chế biến thủy sản có kho lạnh dùng đèn LED 24W cho ánh sáng có nhiệt độ màu khoảng 3000K thay cho các bóng Soudium 250W cho ánh sáng có nhiệt độ màu 2700K, như ở Công ty Cases - Cà Mau, Minh Khuê - Kiên Giang. Trong nhiều xưởng cơ khí, đường nội bộ của các công ty cũng như trong văn phòng đã xuất hiện các loại đèn LED được dùng để có ánh sáng tiện nghi nhất cho người sử dụng.

Trong phòng ăn của Nhà khách văn phòng Quốc hội đầu phố Hào Nam - Hà Nội, đèn LED 15W đã thay thế bóng đèn ống huỳnh quang T8 18W và chấn lưu sắt từ 29W. Bóng LED huỳnh quang 5,1W thay cho bóng đèn dây tóc nóng sáng 40W để có ánh sáng dịu hơn và độ rọi sáng cao hơn. Khách sạn Hòa Bình trên đường Hoàng Quốc Việt - Hà Nội đã dùng đèn LED như ở Công ty Đường Mall - Bắc Ninh thay cho các bóng đèn ống huỳnh quang T8 trong văn phòng. Điều đáng chú ý là ở Công ty Đường Mall tất cả các đèn LED đều do công nhân phân xưởng điện nước chế tạo (tất nhiên phải mua LED cũng như các linh kiện điện tử khác ở nước ngoài). Cho nên có thể tạo được nhiều loại đèn phù hợp với các đối tượng cần được chiếu sáng trong công ty.

Tương tự như vậy ở Cases, Minh Khuê... đèn được dùng là đèn tự làm, vừa rẻ bằng một nửa hoặc thấp hơn ngoài thị trường nhiều lần, vừa sử dụng đèn hợp lý. Sở Khoa học- Công nghệ Bà Rịa - Vũng Tàu đã nhận chuyển giao công nghệ: chế tạo một số loại đèn LED của tiến sĩ Khải, đã hơn một năm rồi các đèn vẫn sáng mà chưa tắt dù là một LED nhỏ như những đèn LED trong nhà "Ông già Ozone" được mắc từ năm 2006, chủ nhà để phủ đầy mạng nhện mà chưa có LED nhỏ nào cháy.

Công ty Điện tử Giảng Võ đã mời "Ông già Ozone" hướng dẫn, chế tạo nhiều loại đèn LED để cung cấp cho thị trường. Ngày 25/5/2011, tại triển lãm Giảng Võ, nơi trưng bày sản phẩm của công ty này luôn chật người xem và mua đèn. Gần trưa hôm sau có mấy người của hội thương gia Đài Loan đã tới thăm đèn LED cho giàn cấy mô. Họ nói rằng: “Để phát triển nông nghiệp, có hoa lá quả củ đồng đều, sạch bệnh, chất lượng cao thì phải dùng giàn cấy mô chiếu sáng hợp lí. Cũng tiêu tốn điện năng như nhau, nhưng ở đây cây con được rọi sáng 7700 lux, còn của chúng tôi chỉ có 2500 lux. Hôm qua chúng tôi vừa nghe tin thì hôm nay đã đến xem để học hỏi, quả là không phí công”.

Cuối tháng 8 và đầu tháng 9 cán bộ kĩ thuật của Công ty Điện tử Giảng võ cùng với "Ông già Ozone" đi hướng dẫn cho cán bộ phụ nữ của tất cả các quận huyện của Hà Nội sử dụng năng lượng hợp lý trong các hộ gia đình- theo lời mời của Hội Phụ nữ Hà Nội và Trung tâm Tiết kiệm Năng lượng Hà Nội. Tiếng lành đồn xa, Sở Khoa học- Công nghệ Bắc Giang đã mời công ty và "Ông già Ozone" lên miền ngược hướng dẫn bà con. Điều bà con nông dân đặc biệt chú ý là đèn LED cho gia súc gia cầm, cho các loại cây, ngõ xóm và đèn bàn cho học trò.

Tiễn năm cũ, chào đón năm mới, bà con Công giáo tới nhà thờ Ninh Sở - Hà Nội đón Noel dưới ánh sáng lung linh của đèn LED do Công ty Điện tử Giảng Võ lắp đặt. Bà con Phật giáo tới chùa Di Đà - Thường Tín - Hà Nội cúng lễ được các đèn LED của Công ty Đường Mall rọi sáng. Đặc biệt, trong hội thi khoa học năm nay của Sở Giáo dục- Đào tạo Hà Nội có hai đề tài nổi bật mà không có ai tranh cãi là: Đèn LED cho học đường của Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ và Công tắc quang tự điều chỉnh ánh sáng (chủ yếu cho đèn LED) của Trường THPT Việt Đức.

Cac em học sinh tự làm lấy các loại đèn LED: thiết kế vỏ đèn, bản mạch, tìm nguyên vật liệu, tự lắp ráp, đo các thông số quang điện, nhất là độ rọi sáng của đối tượng cần được chiếu sáng. Số học sinh xin học tự làm lấy đèn LED ở hai trường này cũng như ở các trường khác ngày càng đông. Có nhiều học trò tuổi đã quá ngũ tuần nên có khả năng mua sắm nguyên vật liệu để lắp rất nhiều loại đèn. Đó là cái móng rất bền vững để xây dựng tạo nhà Công nghệ sản xuất đèn LED của Việt Nam sau này mà bắt đầu rõ nét từ 2012.

NGUYỄN VĂN KHẢI

Đang được quan tâm

Gửi bình luận