Thứ bảy, 18/11/2017 09:12 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Tìm hiểu "hố địa ngục"

01/11/2010, 10:41 (GMT+7)

Hố địa ngục được hình thành như thế nào?

* Hố địa ngục được hình thành như thế nào?

Phạm Thị Hoài Thu, Hoàng Mai, Hà Nội.

Theo Vnexpress thì hàng chục chiếc hố khổng lồ xuất hiện tại Mỹ và các nước khác trong vài năm qua. Khi đất ở phía trên những hang ngầm sụp xuống, "hố địa ngục" sẽ xuất hiện và có thể nuốt chửng ô tô, nhà cửa.

Theo Livescience, giống như mọi "hố địa ngục" khác trên thế giới, hố tại Guatemala hình thành khi một mảng đất sụp xuống, để lại một khoảng lún trên mặt đất. Hiện tượng trên xảy ra phổ biến nhất tại các bang Florida, Texas, Alabama, Missouri, Kentucky, Tennessee và Pennsylvania của Mỹ. Đất tại những bang này chứa nhiều chất cứng dễ phân hủy hoặc hòa tan như đá vôi, carbonate và tầng muối. Khi nước ngầm chảy qua những chất cứng đó, chúng sẽ phân hủy hoặc hòa tan, để lại hố và hang ngầm.

Khi vòm của những hang ngầm sụp xuống, nó kéo theo cả phần đất phía trên khiến hang hiện ra. Một số "hố địa ngục" dần biến mất do cát và đất rơi xuống rồi phủ kín. Nhiều hố khác sụt lún khi những lớp đá dễ phân hủy tiếp xúc với mưa và gió. Những "hố địa ngục" sụp xuống bất ngờ có thể gây nguy hiểm. Trong vài trường hợp, nước trong hang ngầm biến mất do hạn hán hoặc hoạt động thay đổi dòng nước ngầm của con người (khai khoáng, tưới tiêu hoặc bơm nước lên mặt đất). Khi không còn nước đỡ vòm hang, phần đất phía trên sụp xuống.

Trong trường hợp nước vẫn còn trong hang ngầm, vòm của chúng vẫn trở nên suy yếu dần do khối lượng của lớp đất phía trên nên sụp xuống. Khi đất phía trên hang ngầm sụp xuống bất ngờ, nó có thể nuốt chửng ô tô, nhà cửa và làm cạn những hồ nước. Vào tháng 9/1999, hồ Jackson gần thành phố Tallahassee, bang Florida, Mỹ - có diện tích hơn 16 km2 - đột ngột cạn nước, bởi một hố có độ sâu 15 m. Cục Địa chất Florida cho biết, hồ Jackson liên tục cạn và đầy theo chu kỳ 25 năm. Như vậy người dân gần hồ sẽ thấy nước trong đó sau 14 năm nữa.

*  Làm sao phát hiện được khoảng cách của các ngôi sao cách ta hàng triệu năm ánh sáng?

Nguyễn Đức Đa, 38/4, đường 2/4, Vĩnh Hải, TP Nha Trang, Khánh Hòa

Theo thông tin trên mạng http://thienvanhoc.org thì một phương pháp mới có thể đo khoảng cách tới các đối tượng thiên văn xa cỡ 300 triệu năm ánh sáng hoặc hơn nữa. Phương pháp mới này đã được công bố ngày 8/6/2009 tại một cuộc họp của Hiệp hội Thiên văn Hoa Kỳ tổ chức ở Pasadena, bang California. Ngoài ra, kỹ thuật này còn có thể giúp các nhà thiên văn học theo dõi tốc độ giãn nở của vũ trụ.

Trước đó, các nhà thiên văn học phải dựa chủ yếu vào các ngôi sao khổng lồ mà còn được gọi là các cepheid có chu kỳ ngắn để xác định các khoảng cách lớn trong vũ trụ. Các cepheid này có độ sáng tăng giảm theo chu kỳ ngắn chỉ vài ngày mà thôi. Ánh sáng nhấp nháy này liên quan trực tiếp tới độ sáng thực tế của ngôi sao và các nhà thiên văn học có thể so sánh độ sáng thực với độ sáng biểu kiến (quan sát từ Trái đất) để xác định khoảng cách tới ngôi sao đó.

Nhưng ở khoảng cách cỡ 100 triệu năm ánh sáng trở lên, tín hiệu ánh sáng của các ngôi sao này bị yếu đi rất nhiều do ảnh hưởng của ánh sáng của các ngôi sao sáng khác. Một năm ánh sáng có khoảng cách gần 10 nghìn tỷ km. Kỹ thuật đo mới sử dụng các sao cepheid có chu kỳ siêu dài (ULP), các cepheid này có độ sáng lớn hơn nhiều và có thể nằm ở những khoảng cách xa hơn nhiều (mà vẫn phát hiện được).

 Nhà thiên văn học Krzysztof Stanek thuộc ĐH Tổng hợp bang Ohio và các đồng nghiệp đã khảo sát các số liệu của 18 cepheid dạng ULP có khối lượng khoảng từ 12 tới 20 lần Mặt trời và đều nằm ở các thiên hà lân cận. Khoảng cách tới các thiên hà trên đã được xác định rõ ràng, bởi vậy các nhà thiên văn học đã có thể chuẩn hóa được khoảng cách tới các cepheid ULP được nghiên cứu...

GS.TS NGUYỄN LÂN DŨNG

Đang được quan tâm

Gửi bình luận