Thứ bảy, 25/11/2017 03:18 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Văn hóa giao thông ở ta quá kém

25/01/2013, 10:26 (GMT+7)

Tình trạng “làm luật”, “ăn mãi lộ”, “chung chi”… diễn ra công khai khắp mọi nẻo đường từ Nam ra Bắc và đến tận bây giờ vẫn chưa có gì thay đổi.

* Người dân, CSGT đang “làm hư” lẫn nhau

 

“Tình trạng “làm luật”, “ăn mãi lộ”, “chung chi”… diễn ra công khai khắp mọi nẻo đường từ Nam ra Bắc. Báo chí cứ phản ánh mãi, các cơ quan chức năng cứ kiểm điểm, nhận lỗi mãi nhưng tôi không thấy thay đổi gì cả”,  PGS.TS.NGƯT. Nguyễn Văn Thụ (ảnh), nguyên Viện trưởng Viện Quy hoạch và Quản lý Giao thông Vận tải - Trường Đại học Giao thông Vận tải, nói.

Mạnh ai nấy… giành đường!

Khi nhắc đến tai nạn giao thông (TNGT), người ta thường đổ lỗi cho văn hóa giao thông (VHGT) của người dân còn kém. Cá nhân ông quan niệm thế nào về VNGT?

Trong xã hội có nhiều cách hiểu khác nhau về VHGT. Trong đó, cách hiểu phổ biến nhất là đánh đồng VHGT với ý thức chấp hành, thực thi Luật ATGT của người dân khi tham gia giao thông. Quan điểm này không sai, nhưng chưa đủ.

Cá nhân tôi thì cho rằng, VHGT không chỉ bao hàm ý thức chấp hành luật pháp về ATGT của người tham gia giao thông mà còn phản ánh sự nhận thức, hiểu biết các yêu cầu mà pháp luật quy định đối với loại phương tiện mà họ sử dụng khi lưu thông trên những loại hình đường giao thông cụ thể nữa. Người dân phải có hiểu biết, nhận thức đầy đủ Luật ATGT thì mới chấp hành đúng được chứ. Nếu họ không hiểu hoặc hiểu sai luật thì sẽ đi bừa, đi ẩu ngay. Khi đó, việc không thực thi Luật ATGT không phải do họ ý thức kém mà là do nhận thức chưa đầy đủ.

Tôi đã từng tiến hành các cuộc khảo sát, đánh giá về ý thức chấp hành Luật ATGT ở một số tỉnh trên cả nước. Điều đáng tiếc là kết quả cuộc khảo sát lại cho thấy VHGT của người dân nước ta vẫn còn ở mức kém. Bởi thế nên ra đường không thiếu gì cảnh thanh niên tranh giành đường đi với cả ông bà già, các cháu nhỏ, thậm chí là giành đường với cả xe cứu thương, cứu hỏa. Chuyện lấn tuyến, sai làn hay vượt đèn đỏ, lạng lách đánh võng còn diễn ra thường xuyên hơn. Người nào mà tỏ ra bức xúc thì có thể bị chúng xúc phạm, thậm chí là hành hung.

Đừng để người vi phạm “làm luật là xong”!

Ngoài yếu tố con người, ông cho rằng còn có những yếu tố nào tác động đến VHGT?

Cơ sở hạ tầng và luật pháp về ATGT cũng là các vấn đề cần bàn.

Một quốc gia có cơ sở hạ tầng tốt, đường thông hè thoáng, hệ thống phương tiện vận chuyển công cộng đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân thì những người tham gia giao thông cũng trật tự, nề nếp hơn so với các quốc gia khác. Bởi vì, khi đó, họ không phải tranh giành đường đi, chỗ đỗ xe, leo lên vỉa hè vì kẹt xe cả cây số, cũng không lo tắc đường mà phải liều chết phóng nhanh vượt ẩu, vượt đèn đỏ, lấn làn của phương tiện khác…

Vấn đề luật pháp ATGT thì đáng bàn hơn bởi luật của chúng ta, tuy còn một số điểm chưa thật đồng bộ nhưng về cơ bản là quy định tương đối đầy đủ và nghiêm túc đấy chứ. Thế nhưng quy trình thực thi lại quá dở. Cái dở ở đây là tình trạng “làm luật”, “ăn mãi lộ”, “chung chi”… diễn ra công khai khắp mọi nẻo đường từ Nam ra Bắc. Báo chí cứ phản ánh mãi, các cơ quan chức năng cứ kiểm điểm, nhận lỗi mãi nhưng tôi không thấy thay đổi gì cả. Tôi ra đường vẫn thấy các ngã ba, ngã tư có các anh CSGT đứng xử phạt kín, người vi phạm lúi húi dắt xe vào, dấm dúi cho mấy đồng rồi lại lúi húi dắt xe đi. Tôi đi xe ô tô tuyến Bắc – Nam cũng thấy không biết bao nhiêu là trạm thu phí “ngầm” mà trạm nào thì cánh tài xế cũng phải “làm luật” thỏa đáng.

Như vậy, người dân và CSGT đang “làm hư” lẫn nhau: CSGT khiến người dân ngày một nhờn luật, coi thường các quy định về ATGT vì nếu có vi phạm thì chỉ cần “làm luật” là xong; người dân thì khiến CSGT tham nhũng ngày càng nghiêm trọng và công khai hơn.

Ý thức công vụ làm trừ trên xuống

Cải thiện ý thức chấp hành giao thông của người dân đã khó, việc nâng cao ý thức thực thi công vụ của đội ngũ những người làm việc trong ngành giao thông còn khó hơn nhiều. Ông có đề xuất biện pháp gì không?

Không có gì là khó cả. Vấn đề là có làm hay không?!

Cải thiện ý thức người dân thì làm từ dưới lên. Tức là tuyên truyền, giáo dục người dân từ các cấp mầm non, tiểu học đến cao đẳng đại học. Việc làm này phải tiến hành liên tục, đều đặn trong nhiều năm, thậm chí là vài chục năm thì mới cải thiện được đáng kể VHGT vì thói quen, cao hơn nữa là ý thức chấp hành luật giao thông của mỗi người dân, mỗi gia đình, mỗi cộng đồng không thể hình thành hay thay đổi trong một sớm một chiều bằng các chương trình “ra quân” rầm rộ, ào ào được.

Các cơ quan chức năng cũng phải thực hiện các biện pháp cưỡng chế việc chấp hành luật giao thông như xử lý hành chính, giữ xe, giữ bằng lái,... hoặc đối với người vi phạm luật. Mình cũng có thể học tập các nước ngoài như thay vì xử phạt hành chính thì phạt bằng cách yêu cầu đi lao động công ích chẳng hạn. Cách phạt đó vừa hiệu quả, người bị phạt sẽ nhớ lâu, không dám tái phạm mà lại có lợi ích cho xã hội. Những việc này, Nhà nước hoàn toàn có thể làm được và cần làm ngay.

Đối với việc nâng cao ý thức thực thi công vụ của đội ngũ nhân sự trong ngành giao thông thì ta phải làm từ trên xuống. Cụ thể ở đây là Bộ Công an phải thực hiện việc chấn chỉnh ý thức của các cán bộ, chiến sĩ ngành giao thông. Tuy nhiên, vấn đề là Bộ Công an có quyết tâm đổi mới chính mình hay không? Chỉ cần có cơ chế giám sát người trực tiếp thực thi công vụ tốt, mà tôi khẳng định là Bộ Công an có thể xây dựng được, có quy định xử phạt thật nặng những người cố tình vi phạm thì sẽ giải quyết được tình trạng này ngay. Thế nhưng họ không làm! Vì sao ư? Vì tham nhũng đã chi phối cả hệ thống từ trên xuống. Điều này dẫn đến nghịch lý là người trong sạch lại trở thành người bị đào thải khỏi hệ thống đó.

Bởi vậy, nếu không đổi mới từ chính bộ máy thực thi pháp luật thì việc Nhà nước kêu gọi người dân nâng cao VHGT cũng chẳng hiệu quả là bao!

Xin cảm ơn ông!

ĐỖ HÀ

Đang được quan tâm

Gửi bình luận