Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Bệnh chết héo cây keo đáng lo ngại, nguy cơ biến thành dịch

Thứ Năm 16/07/2020 , 19:32 (GMT+7)

Bệnh chết héo cây keo xuất hiện trên diện rộng ở nước ta. Nếu bùng phát thành dịch sẽ gây thiệt hại lớn bởi cây keo đóng vai trò quan trọng trong ngành Lâm nghiệp.

Bệnh chết héo cây keo xuất hiện tại 15 tỉnh

Theo Tổng cục Lâm nghiệp, hiện bệnh chết héo cây keo đã xuất hiện và gây hại ở một số địa phương tại 15 tỉnh ở cả 3 miền cả nước gồm: Cầu Ham (Hà Giang); Hàm Yên, Yên Sơn, Sơn Dương (Tuyên Quang); Yên Bình, Chấn Yên (Yên Bái); Chợ Mới (Bắc Kạn); Hoành Bồ (Quảng Ninh); Lương Sơn, Yên Thủy, Lạc Thủy, Lạc Sơn, Tân Lạc (Hòa Bình); Tân Sơn, Thanh Sơn, Yên Lập, Đoan Hùng (Phú Thọ); Thường Xuân, Thọ Xuân, Như Xuân, Triệu Sơn (Thanh Hóa); Nghi Lộc, Quỳ Châu, Quỳ Hợp (Nghệ An); A Lưới, Phú Lộc (Huế), Ba Tơ (Quảng Ngãi); Tuy An (Phú Yên); La Ngà, Xuân Lộc (Đồng Nai); Bình Long, Đồng Phú, Lộc Ninh (Bình Phước); U Minh (Cà Mau). Tỷ lệ cây bị bệnh trên những lô bị bệnh từ 20-45%.

Ngoài ra, bệnh vàng lá cũng đã ghi nhận tại vườn ươm, vườn vật liệu và rừng trồng tại Tân Lạc (Hòa Bình); Yên Sơn (Tuyên Quang); Đoan Hùng (Phú Thọ); Nghi Lộc (Nghệ An); Ba Tơ (Quảng Ngãi) và Quy Nhơn (Bình Định), tỷ lệ từ 20-90%.

Kết quả điều tra của Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam cho thấy: Bệnh chết héo cây keo ở nước ta bắt đầu xuất hiện từ năm 2008, xuất hiện ở tất cả các loài keo, mức độ bị bệnh từ cao tới thấp là keo tai tượng, keo lai, keo lá tràm và keo lá liềm.

Cây keo chủ yếu bị bệnh ở giai đoạn 1-3 năm tuổi. Kết quả gây bệnh nhân tạo cho thấy, cây 1 năm tuổi ở vườn ươm sau khi nhiễm bệnh 3 tháng sẽ bị chết, cây lớn hơn 2 tuổi bị chết sau 6 tháng nhiễm bệnh.

Cảnh báo nguy cơ cao tại các vùng có nhiều mưa

Tại cuộc họp báo cáo Bộ NN-PTNT triển khai các giải pháp phòng chống đối với bệnh chết héo cây keo hôm nay (16/7), GS.TS Phạm Quang Thu (Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam) cảnh báo: Nếu như trước năm 2020, bạch đàn là cây lâm nghiệp chủ lực của nước ta thì từ năm 2000 trở lại đây, cây keo đã thay thế thống trị. Đến nay, diện tích keo cả nước rất lớn, với khoảng trên 1,6 triệu ha (trong tổng số trên 4 triệu ha rừng trồng của cả nước).

Tại Tuyên Quang, bệnh chết héo đã phát sinh, gây hại trên diện tích gần 100 ha, rải rác tại nhiều nơi. Ảnh: Đào Thanh.

Tại Tuyên Quang, bệnh chết héo đã phát sinh, gây hại trên diện tích gần 100 ha, rải rác tại nhiều nơi. Ảnh: Đào Thanh.

Trải qua thời gian trên 20 năm phát triển nóng, tại nhiều nơi, cây keo đã liên tục được trồng đi trồng lại 4-5 chu kỳ trên cùng một diện tích, cộng với quy trình thâm canh chưa được chú trọng, nhiều diện tích đất lâm nghiệp đã bị “bào mòn” về dinh dưỡng, khiến keo phát triển kém do thiếu các dưỡng chất, nguyên tố vi lượng cần thiết. Điều này khiến đa số đất lâm nghiệp trồng keo hiện nay khó tránh khỏ nguy cơ bị ủ nhiều mầm bệnh nguy hiểm.

Đến nay, thống kê đã có khoảng 14 loài sinh vật gây hại chính trên các loài keo, trong đó có 3 bệnh có khả năng bùng phát thành dịch gồm: Bệnh chết héo cây keo (do nấm Ceratocystis manginecans), bệnh phấn hồng hại thân do nấm Corticium salmonicolor và bệnh vàng lá do các loài nấm thuộc chi Phytophthora. Đây đều là các bệnh do nguồn nấm đã tồn tại từ rất lâu tại nước ta. Các loài nấm này không chỉ gây hại trên các cây thân gỗ, cây lâm nghiệp và còn gây hại trên nhiều đối tượng cây trồng.

Cụ thể như nấm Ceratocystis manginecans gây bệnh chết héo cây keo, đã từng ghi nhận việc gây hại rất rộng trên cây keo và nhiều loại cây trồng khác trên thế giới, xuất hiện ở tất cả các châu lục. Ở Indonesia, trước khi gây thiệt hại nặng trên cây keo, nấm này đã từng gây hại diện rộng đối với các loại cây như cà phê, bạch đàn, sưa, lát hoa, thậm chí cây ăn quả như xòai... Ở Việt Nam, nấm này cũng gây hại trên khoai sọ, khoai lang khiến thối củ.

Bệnh chết héo cây keo xuất hiện ở Việt Nam bao giờ?

Với bệnh chết héo cây keo, bệnh đã lần đầu tiên được Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam ghi nhận và công bố gây hại trên cây keo tại Việt Nam từ năm 2008. Đến năm 2015, bệnh đã gây hại tại nhiều tỉnh và đã được Bộ NN-PTNT, Cục Bảo vệ thực vật có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn phòng chống. Đến nay, bệnh đã lây lan và gần như có mặt tại tất cả các tỉnh có trồng keo lớn.

GS.TS Phạm Quang Thu đặc biệt lưu ý, bệnh chết héo cây keo có nguy cơ bùng phát và lây lan trên diện rộng tại các vùng trồng keo có lượng mưa lớn (đặc biệt các vùng có lượng mưa cao trên 3.000 mm/năm) như Ba Tơ (Quảng Ngãi); một số vùng ở Tuyên Quang, Yên Bái, Phú Thọ, Thừa Thiên Huế, các tỉnh Đông Nam Bộ và Cà Mau.

Tại Indonesia, khu vực trồng keo có lượng mưa rất lớn như Sumatra đã từng ghi nhận những thiệt hại nặng nề nhất do bệnh chết héo. Không chỉ bệnh chết héo cây keo, các khu vực có lượng mưa cao cũng có nguy cơ rất nguy hiểm đối với các bệnh nấm gây hại trên cây keo như bệnh vàng lá do nấm Phytophthora, bệnh phấn hồng hại thân do nấm Corticium salmonicolor...

Cũng theo GS Thu, việc xử lí thực bì, đốt bỏ sản phẩm phụ sau khi thu hoạch rừng có thể giảm thiểu được nguy cơ lây lan bệnh chết héo ở keo. Ở nước ta, cũng đã ghi nhận tình trạng bệnh chết héo cây keo có thể gây hại mạnh hơn đối với các diện tích rừng trồng lại nhưng không được xử lý, đốt bỏ thực bì, hoặc không được xử lí đất, cày đất...

GS.TS Phạm Quang Thu cảnh báo các địa phương có lượng mưa lớn sẽ có nguy cơ cao đối với bệnh chết héo keo. Ảnh: Đào Thanh.

GS.TS Phạm Quang Thu cảnh báo các địa phương có lượng mưa lớn sẽ có nguy cơ cao đối với bệnh chết héo keo. Ảnh: Đào Thanh.

Cảnh báo không chủ quan trước nguy cơ lây lan của bệnh chết héo trên keo, tuy nhiên GS.TS Phạm Quang Thu cũng cho rằng đây là bệnh không nên quá lo lắng, và hoàn toàn có thể kiểm soát nếu có các giải pháp kỹ thuật được triển khai phù hợp.

Theo đó trước mắt, các chủ rừng cần thực hiện các biện pháp phòng trừ tổng hợp nhằm hạn chế các nguy cơ phát sinh, lây lan của bệnh như: Xử lí đất, vệ sinh rừng sau khi thu hoạch và trồng lại; thực hiện chăm sóc tỉa cành, phát cành keo đúng kỹ thuật như không phát tỉa cành lúc cây đã lớn, gây tổn thương mạnh cho cây; không phát tỉa cành vào mùa mưa, độ ẩm cao...; đặc biệt là sử dụng giống keo sạch bệnh, nhất là các giống keo có khả năng chống chịu với bệnh chết héo...

“Ở nước ta, rất may là lượng mưa nhìn chung không quá lớn như Indonesia, nên nguy cơ bùng phát bệnh chết héo thành dịch ở mức độ, quy mô lớn sẽ phần nào được hạn chế. Về dài hơi, cần phải chọn tạo được các giống keo có khả năng chống chịu, kháng được bệnh, bởi đến nay chúng ta chưa có giống chống chịu được thực sự với bệnh chết héo cây keo.

Bên cạnh đó, cần tuân thủ các kỹ thuật nhằm tránh bệnh phát sinh lây lan, nhất là sử dụng giống ít bị bệnh, chú trọng khâu làm đất. Ví dụ ở Công ty Lâm nghiệp La Ngà (Đồng Nai), đất trồng keo sau thu hoạch được cày lại hoàn toàn để loại bỏ hết gốc cũ, kết hợp với kỹ thuật xử lí đất trước khi trồng mới, nên rừng phát triển rất tốt, chưa bao giờ xẩy ra bệnh chết héo”, GS Phạm Quang Thu cho biết.

Nguy cơ diễn biến thành dịch

Tại cuộc họp ngày 16/7 với các đơn vị khoa học và Tổng cục Lâm nghiệp, Cục Bảo vệ thực vật... bàn giải pháp chỉ đạo phòng chống nguy cơ bệnh chết héo cây keo, Thứ trưởng Thường trực Bộ NN-PTNT Hà Công Tuấn đánh giá: Đến nay, bệnh đã xuất hiện trên diện rộng ở nước ta và có nguy cơ diễn biến thành dịch. Nếu bệnh bùng phát thành dịch, sẽ là nguy cơ rất lớn đối với cây keo vốn là cây lâm nghiệp chủ lực, đóng vai trò quan trọng trong ngành lâm nghiệp, nhất là chế biến gỗ hiện nay.

Bệnh chết héo đang có nguy cơ đe dọa đối với hàng triệu hecta rừng keo của cả nước. Ảnh: Lê Bền

Bệnh chết héo đang có nguy cơ đe dọa đối với hàng triệu hecta rừng keo của cả nước. Ảnh: Lê Bền

Thứ trưởng Hà Công Tuấn chỉ đạo Tổng cục Lâm nghiệp chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan khẩn trương triển khai một số giải pháp để Bộ NN-PTNT sớm có chỉ đạo, hướng dẫn, khuyến cáo các địa phương cũng như cho các chủ rừng các biện pháp ứng phó.

Theo đó, tiếp tục làm rõ các triệu chứng nhận biết điển hình của bệnh giúp chủ rừng sớm nhận biết; có hướng dẫn cụ thể về biện pháp xử lí cho chủ rừng khi phát hiện bệnh, cũng như thông báo cho cơ quan chức năng sớm có biện pháp xử lí; các biện pháp phòng bệnh, nhất là khuyến cáo chủ rừng sử dụng các giống sạch bệnh, giống có khả năng chống chịu tốt với bệnh; khuyến nghị các giải pháp về canh tác (như xử lí đất, diệt trừ nguồn nấm gây bệnh, hướng dẫn trồng mới... nhằm giảm thiểu nguy cơ phát sinh lây lan của bệnh.

Bên cạnh đó, cần sớm hoàn thiện các kỹ thuật để phổ biến cho chủ rừng như: Phương pháp xử lí đối với rừng bị nhiễm bệnh tùy theo các mức độ, tỉ lệ gây hại, xác định mức độ gây hại nào thì cần phải phá bỏ, hướng dẫn xử lí rừng sau khi phải phá bỏ tiêu hủy hoàn toàn...

Thứ trưởng Hà Công Tuấn cũng chỉ đạo các đơn vị liên quan sớm nghiên cứu để khuyến cáo cho chủ rừng sử dụng các loại thuốc, kèm quy trình xử lý phòng trừ bệnh... Đồng thời, sẽ đề nghị cơ quan quản lí nhà nước ở địa phương tăng cường giám sát, phát hiện sớm các điểm phát sinh bệnh; tăng cường công tác quản lí nhằm đảm bảo có nguồn giống keo sạch bệnh, có khả năng chống chịu tốt với bệnh chết héo để đưa ra sản xuất.

Tổng cục Lâm nghiệp sớm rà soát, tổng hợp tình hình gây hại của bệnh trên cây keo, cũng như đối với các cây trồng khác mà nấm Ceratocystis manginecans có nguy cơ gây hại trên cả nước để có cảnh báo tại các địa phương...

Tất cả hàng nông, lâm, thủy sản đều hưởng lợi

Tất cả hàng nông, lâm, thủy sản đều hưởng lợi

Thời sự Nông nghiệp 05/08/2020 - 08:20

Hiệp định EVFTA giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu có hiệu lực từ ngày 1/8/2020 sẽ là cú hích rất lớn cho xuất khẩu, nhất là nông, lâm, thủy sản của Việt Nam.

Nhiều tỉnh ĐBSCL bị thiệt hại nặng do mưa bão số 2

Nhiều tỉnh ĐBSCL bị thiệt hại nặng do mưa bão số 2

Thời sự Nông nghiệp 04/08/2020 - 18:17

Mưa bão liên tiếp mấy ngày qua gây thiệt hại hàng ngàn ha lúa, rau màu, sạt lở bờ sông, tàu đánh cá bị chìm và sập hàng trăm căn nhà của người dân.

Nghệ An: Lợn giống nhiễm bệnh tai xanh chết hàng loạt!

Nghệ An: Lợn giống nhiễm bệnh tai xanh chết hàng loạt!

Thời sự Nông nghiệp 04/08/2020 - 11:00

Không hẹn mà gặp, nhiều khách hàng nuôi lợn tại Nghệ An đồng loạt tố Công ty TNHH Đại Thành Lộc cung cấp lợn giống không đảm bảo.

An ninh nguồn nước - vấn đề sống còn

An ninh nguồn nước - vấn đề sống còn

Thời sự Nông nghiệp 04/08/2020 - 10:12

Nước đang trở thành tâm điểm tại nhiều diễn đàn lớn trên thế giới. Thời gian qua, vấn đề an ninh nguồn nước được Quốc hội đặc biệt quan tâm và cử đoàn giám sát.

ĐBSCL vững tin trước thiên tai kép

ĐBSCL vững tin trước thiên tai kép

Thời sự Nông nghiệp 04/08/2020 - 06:35

Những ngày này ĐBSCL mưa dầm, ai cũng lo ngại, còn doanh nghiệp đắn đo thiệt hại kép giữa thiên tai và Covid.

VASEP cần phản ánh khách quan tránh gây hiểu lầm tới cảng cá

VASEP cần phản ánh khách quan tránh gây hiểu lầm tới cảng cá

Thời sự Nông nghiệp 03/08/2020 - 20:58

Bộ NN-PTNT đề nghị VASEP cần phản ánh sự việc khách quan, đúng thực tế, tránh gây hiểu lầm, làm ảnh hưởng đến uy tín, hoạt động của các tổ chức quản lý cảng cá.

Ông Đinh Đăng Luận được cử làm Giám đốc Sở Nông nghiệp-PTNT Yên Bái

Ông Đinh Đăng Luận được cử làm Giám đốc Sở Nông nghiệp-PTNT Yên Bái

Thời sự Nông nghiệp 03/08/2020 - 13:35

Sáng 3/8, Chủ tịch tỉnh Yên Bái trao quyết định điều động và bổ nhiệm ông Đinh Đăng Luận - Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội làm Giám đốc Sở NN-PTNT.

Hơn 4.000ha lúa ở Hải Phòng nguy cơ ngập lụt

Hơn 4.000ha lúa ở Hải Phòng nguy cơ ngập lụt

Thời sự Nông nghiệp 03/08/2020 - 13:11

Mưa lớn kéo dài nhiều ngày, tại Hải Phòng, hơn 4.000 ha lúa mới cấy tại các huyện An Lão,Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, Thủy Nguyên… đang có nguy cơ ngập lụt.

Thêm 1.000 lợn thịt được nhập về Việt Nam

Thêm 1.000 lợn thịt được nhập về Việt Nam

Thời sự Nông nghiệp 03/08/2020 - 08:41

Lô lợn thứ 2 gồm 1.000 con do Công ty Thùy Dương Phát nhập từ Thái Lan qua cửa khẩu Bờ Y (tỉnh Kon Tum) đã về đến Trại lợn giống Đồng Hiệp (Đồng Nai).

Tiếc một vùng chuyên canh sầu riêng

Tiếc một vùng chuyên canh sầu riêng

Thời sự Nông nghiệp 03/08/2020 - 08:35

Hạn mặn lịch sử vừa qua, dù người dân và chính quyền tỉnh Tiền Giang ra sức chở nước cứu cây sầu riêng nhưng vẫn không tránh khỏi cảnh cây chết hàng loạt.

Gia cố đê bao bảo vệ an toàn lúa thu đông

Gia cố đê bao bảo vệ an toàn lúa thu đông

Thời sự Nông nghiệp 03/08/2020 - 07:01

Các địa phương ĐBSCL đã chủ động tăng cường gia cố tuyến đê bao nhằm bảo vệ an toàn lúa thu đông, nhất là thời điểm xảy ra lũ đầu vụ và lũ chính vụ.

Trận mưa quý như ai cho tiền

Trận mưa quý như ai cho tiền

Thời sự Nông nghiệp 03/08/2020 - 06:56

Đợt mưa không lớn nhưng kéo dài trong 2 ngày đã giải nhiệt cơn khát và mang lại màu xanh trên ruộng đồng ở Quảng Bình.

Xem thêm
Tân Bí thư Thành ủy Bắc Ninh Nguyễn Nhân Chinh 'bị chiếu'

Tân Bí thư Thành ủy Bắc Ninh Nguyễn Nhân Chinh 'bị chiếu'

Ban Tổ chức Trung ương vừa có văn bản yêu cầu Tỉnh ủy Bắc Ninh xem xét, điều chỉnh lại công việc của ông Nguyễn Nhân Chinh, tân Bí thư Thành ủy Bắc Ninh.

Hà Nội ghi nhận 1 ca dương tính với SARS-CoV-2 ở Bắc Từ Liêm

Hà Nội ghi nhận 1 ca dương tính với SARS-CoV-2 ở Bắc Từ Liêm

Hà Nội ghi nhận 1 trường hợp dương tính với SARS-CoV-2 ở Bắc Từ Liêm. Bệnh nhân có lịch trình đi lại phức tạp ở 4 quận và đã từng test nhanh âm tính.

Người sưu tầm báo xưa

Người sưu tầm báo xưa

Sau hơn 3 năm sưu tầm, đến nay ông đã có trong tay hàng nghìn tờ báo. Trong đó, có những tờ báo cực kì quý hiếm và giá trị.