Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Bệnh vàng lá chín sớm tấn công lúa cao sản

Thứ Ba 11/02/2020 , 09:43 (GMT+7)

Vàng lá chín sớm, loại dịch hại tưởng như đã bị lãng quên trên các giống lúa cao sản nay đột ngột bùng phát mạnh khiến nhà nông không kịp trở tay.

Ruộng lúa nhiễm bệnh vàng lá chín sớm.

Ruộng lúa nhiễm bệnh vàng lá chín sớm.

Lật lại lịch sử canh tác hơn 20 năm trước đây, các ruộng lúa tại huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang (năm 1997) bị bệnh vàng lá nặng, lá lúa cháy khô sớm, nông dân phải gặt lúa sớm hơn 10 ngày so với bình thường, thiệt hại hơn 30% năng suất. Các nhà khoa học đặt tên là bệnh “vàng lá chín sớm” để phân biệt với các triệu chứng vàng lá khác.

Kể từ khi nhà nông Việt Nam biết sử dụng các hoạt chất hóa học trừ nấm bệnh phun ở giai đoạn đòng trổ thì loại bệnh này đã được quản lý tốt. Sau khoảng 15 năm canh tác (từ năm 2000 đến 2015), bệnh vàng lá chín sớm gần như bị “tuyệt chủng” trên các giống lúa cao sản ngắn ngày.

Chia sẻ của nhà nông Nguyễn Văn Thứ ở huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang cho biết: “Tôi làm lúa hơn 20 năm nay quan sát thấy trên giống lúa nếp thì loại bệnh này còn thấy xuất hiện, các giống IR5040, Jasmine 85, Đài Thơm 8, OM 4900 đã từ lâu không thấy vàng lá chín sớm nặng như năm nay”

Ở ĐBSCL hiện nay nhất là các tỉnh An Giang, Kiên Giang, Cần Thơ, đại dịch vàng lá chín sớm bùng phát mạnh ở các trà lúa trổ đến chín, những nhà nông trẻ thế hệ thứ hai rất hoang mang, không kịp trở tay do thiếu thông tin về loại dịch hại này trước đó.

Anh Nguyễn Thanh Nghĩa ở huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang cho biết: “Từ lúc cha mẹ để ruộng lại cho tôi làm hơn 10 năm chưa biết có loại bệnh này nên không hiểu các phòng trị, lúa bệnh ngày càng nặng, vàng cả cánh đồng, nhìn xa tưởng lúa chín nhưng lại gần bông lúa vẫn còn xanh”.

Lá lúa chuyển vàng như lúa chín nhưng bông lúa vẫn còn xanh.

Lá lúa chuyển vàng như lúa chín nhưng bông lúa vẫn còn xanh.

"Bệnh vàng lá chín sớm do nấm Gonatophragmium sp. gây ra. Bệnh gây hại trên bất kỳ lá lúa nào trong bụi lúa. Trên lá lúa, đầu tiên bệnh xuất hiện là một đốm nhỏ màu vàng nhạt, có hình tròn hoặc thường hơn là hình bầu dục. Đốm bệnh lan lớn ra nhanh chóng và kéo sọc dài màu vàng hướng về chóp lá. Sọc vàng lan dần ra thành vệt vàng màu cam. Bệnh nặng làm lá chuyển màu vàng cam hoàn toàn và lá bị cháy khô", PGS Phạm Văn Kim - Đại học Cần Thơ cho hay.

Thời tiết vụ Đông Xuân năm nay đêm lạnh, ngày nóng, sáng có mù sương làm bệnh vàng lá chín sớm lây lan quá nhanh, đa số nhà nông ngại rằng, việc lá lúa bị vàng sẽ ảnh hưởng đến quá trình vào chắc của bông lúa. Tuy nhiên, những nghiên cứu thực tế cho thấy màu vàng là màu của nấm bệnh tiết ra nhuộm vàng lá lúa giống như chúng ta “nhuộm tóc” hay “nhuộm vải”.

Bản chất lá lúa bị nhuộm vàng vẫn có khả năng quang hợp do phần diệp lục tố bên trong lá vẫn còn tồn tại. Trong trường hợp này năng suất của ruộng lúa không bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Chỉ khi bệnh phát sinh sớm từ giai đoạn làm đòng làm cho lá lúa bị cháy khô thì sự quang hợp không còn xảy ra nữa.

Từ những thông tin trên, chúng tôi đưa ra hai hướng quản lý bệnh vàng lá chín sớm như sau:

Nếu bệnh xuất hiện sớm từ giai đoạn làm đòng hay mới vừa trổ lẹt xẹt: Bà con cần can thiệp bằng thuốc hóa học do thời gian bệnh kéo dài đến thu hoạch sẽ làm lá bị cháy khô, không quang hợp được nên năng suất chắc chắn sẽ bị giảm.

Nếu bệnh xuất hiện muộn từ giai đoạn trổ đều về sau: Lúc này lá lúa chỉ bị nhuộm vàng, vẫn còn có khả năng quang hợp để tạo năng suất nên bà con không cần can thiệp bằng thuốc.

Để quản lý bệnh một cách toàn diện thì ngay từ đầu vụ bà con nhớ chọn giống xác nhận để cây lúa khỏe, có sức chống chịu tốt khi xuống đồng.

Sạ với mật độ vừa phải, sử dụng cân đối lượng phân đạm trong suốt qui trình canh tác lúa. Cần thiết tăng cường Kali và Silic cho ruộng lúa.

Những hoạt chất hóa học quản lý tốt bệnh vàng lá chín sớm phổ biến hiện nay như: Macozeb + Cymoxanil, Propineb hay sự kết hợp giữa Propiconazole + Flusilazole. Đại diện cho nhóm sản phẩm này như Novo 400 SC công ty CP Lion Agrevo phân phối bà con có thể sử dụng để vừa quản lý vàng lá chín sớm và lem lép hạt ở giai đoạn trổ lẹt xẹt và trổ đều.

Biến đổi khí hậu những năm gần đây làm cho các loại dịch hại diễn biến phức tạp, bài viết hi vọng giúp bà con có thêm thông tin quản lý thành công bệnh vàng lá chín sớm, bảo vệ năng suất vụ Đông Xuân 2019 - 2020.

Trồng rong biển, ngành công nghiệp đầy hứa hẹn

Trồng rong biển, ngành công nghiệp đầy hứa hẹn

Trồng trọt 02/07/2020 - 11:14

Trang trại rong biển hữu cơ Zeewaar ở Hà Lan là một ví dụ điển hình cho ngành công nghiệp ven biển hứa hẹn sẽ bùng nổ trong tương lai không xa.

'Kinh doanh giống cây độc, lạ là vi phạm pháp luật'

'Kinh doanh giống cây độc, lạ là vi phạm pháp luật'

Trồng trọt 02/07/2020 - 10:40

Cục Trồng trọt (Bộ NN-PTNT) khẳng định, những giống cây độc, lạ bán tràn lan hiện nay hoàn toàn không nằm trong danh mục được sản xuất, kinh doanh chúng là vi phạm pháp luật.

Đất cằn sỏi đá ra cơm gạo

Đất cằn sỏi đá ra cơm gạo

Trồng trọt 02/07/2020 - 09:35

Đã gần 35 năm, kể từ ngày gia đình ông Trần Đình Xuân lên vùng kinh tế mới Đông Hòa, xã Tịnh Giang, huyện Sơn Tịnh, Quảng Ngãi để lập nghiệp.

Cơ sở bán giống 'bủa vây' nhà trường, viện nghiên cứu

Cơ sở bán giống 'bủa vây' nhà trường, viện nghiên cứu

Trồng trọt 01/07/2020 - 08:30

Trong ma trận giống cây ăn quả, nhiều cơ sở nghiên cứu, sản xuất giống uy tín bị nhái thương hiệu một cách trắng trợn. Cuối cùng, người ngay bị thua thiệt trước "kẻ gian"!

Trồng hoa lan cắt cành lãi gấp 1,5 lần quất cảnh

Trồng hoa lan cắt cành lãi gấp 1,5 lần quất cảnh1

Trồng trọt 01/07/2020 - 06:01

Trồng lan bán hoa cắt cành cho lợi nhuận cao gấp 1,5 lần thâm canh quất cảnh cùng diện tích.

Tập huấn giám định nhanh virus lùn sọc đen tại các tỉnh phía Bắc

Tập huấn giám định nhanh virus lùn sọc đen tại các tỉnh phía Bắc1

Trồng trọt 30/06/2020 - 16:09

Ngày 30/6, lớp tập huấn giám định nhanh virus lùn sọc đen cho cán bộ BVTV ở đồng bằng và trung du miền Bắc bằng bộ KIT Dot-blot được tổ chức tại Hưng Yên.

Kết nối 151 hộ trồng rau an toàn

Kết nối 151 hộ trồng rau an toàn

Trồng trọt 30/06/2020 - 15:54

Sau 8 năm, HTX Phước Thịnh đã kết nối được 151 hộ chung chí hướng trồng rau an toàn và trở thành HTX điểm của tỉnh Long An…

Giám định nhanh virus lùn sọc đen bằng bộ KIT Dot-blot

Giám định nhanh virus lùn sọc đen bằng bộ KIT Dot-blot

Trồng trọt 30/06/2020 - 13:43

Bộ KIT Dot-blot dùng để giám định nhanh virus lùn sọc đen có trong cơ thể rầy lưng trắng và cây lúa.

Bỏ lúa, ngô kém hiệu quả, trồng gừng thu nhập cao

Bỏ lúa, ngô kém hiệu quả, trồng gừng thu nhập cao

Trồng trọt 30/06/2020 - 10:35

Cây gừng dễ trồng, dễ chăm sóc, ít sâu bệnh, thu hoạch cũng dễ và thu hoạch xong được thu mua hết với giá từ 12.000 - 15.000 đ/kg tùy thời điểm bán.

Ma trận giống cây ăn quả độc, lạ: Ma trận… từ trên trời

Ma trận giống cây ăn quả độc, lạ: Ma trận… từ trên trời

Trồng trọt 30/06/2020 - 09:01

Khi tìm mua cây giống ăn quả trên mạng cũng như tại các cơ sở, người dân như lạc vào ma trận.

Quảng Bình: Xây dựng thương hiệu sản phẩm sen theo chuỗi

Quảng Bình: Xây dựng thương hiệu sản phẩm sen theo chuỗi

Trồng trọt 30/06/2020 - 06:15

Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư (KN-KN) Quảng Bình vừa tổ chức hội thảo đầu bờ mô hình chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang trồng sen.

Quản lý cháy bìa lá và lép vàng trong vụ lúa hè thu

Quản lý cháy bìa lá và lép vàng trong vụ lúa hè thu

Trồng trọt 29/06/2020 - 14:48

Bệnh cháy bìa lá hay còn gọi là bạc lá trên lúa do vi khuẩn Xanhthomonas oryzae gây nên thường xuất hiện ở giai đoạn đòng trổ sẽ ảnh hưởng đến năng suất.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Duyên nghiệp thầy Quang

Duyên nghiệp thầy Quang

Sắp ngưỡng thất thập nhưng thày giáo Trần Đình Quang, nguyên giảng viên Đại học Nông lâm Thái Nguyên vẫn chưa trút bỏ, thoát khỏi duyên nghiệp nhà nông.

Syngenta cam kết phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam

Syngenta cam kết phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam

Ông Nguyễn Minh Hợi ở Di Linh, Lâm Đồng vẫn nhớ như in những kỹ thuật, kinh nghiệm học hỏi được từ các chuyên gia nông nghiệp Syngenta Việt Nam.