Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

| Hà Nội 34°C /57%

Bệnh vàng lá chín sớm tấn công lúa cao sản

Thứ Ba 11/02/2020 , 09:43 (GMT+7)

Vàng lá chín sớm, loại dịch hại tưởng như đã bị lãng quên trên các giống lúa cao sản nay đột ngột bùng phát mạnh khiến nhà nông không kịp trở tay.

Ruộng lúa nhiễm bệnh vàng lá chín sớm.

Ruộng lúa nhiễm bệnh vàng lá chín sớm.

Lật lại lịch sử canh tác hơn 20 năm trước đây, các ruộng lúa tại huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang (năm 1997) bị bệnh vàng lá nặng, lá lúa cháy khô sớm, nông dân phải gặt lúa sớm hơn 10 ngày so với bình thường, thiệt hại hơn 30% năng suất. Các nhà khoa học đặt tên là bệnh “vàng lá chín sớm” để phân biệt với các triệu chứng vàng lá khác.

Kể từ khi nhà nông Việt Nam biết sử dụng các hoạt chất hóa học trừ nấm bệnh phun ở giai đoạn đòng trổ thì loại bệnh này đã được quản lý tốt. Sau khoảng 15 năm canh tác (từ năm 2000 đến 2015), bệnh vàng lá chín sớm gần như bị “tuyệt chủng” trên các giống lúa cao sản ngắn ngày.

Chia sẻ của nhà nông Nguyễn Văn Thứ ở huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang cho biết: “Tôi làm lúa hơn 20 năm nay quan sát thấy trên giống lúa nếp thì loại bệnh này còn thấy xuất hiện, các giống IR5040, Jasmine 85, Đài Thơm 8, OM 4900 đã từ lâu không thấy vàng lá chín sớm nặng như năm nay”

Ở ĐBSCL hiện nay nhất là các tỉnh An Giang, Kiên Giang, Cần Thơ, đại dịch vàng lá chín sớm bùng phát mạnh ở các trà lúa trổ đến chín, những nhà nông trẻ thế hệ thứ hai rất hoang mang, không kịp trở tay do thiếu thông tin về loại dịch hại này trước đó.

Anh Nguyễn Thanh Nghĩa ở huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang cho biết: “Từ lúc cha mẹ để ruộng lại cho tôi làm hơn 10 năm chưa biết có loại bệnh này nên không hiểu các phòng trị, lúa bệnh ngày càng nặng, vàng cả cánh đồng, nhìn xa tưởng lúa chín nhưng lại gần bông lúa vẫn còn xanh”.

Lá lúa chuyển vàng như lúa chín nhưng bông lúa vẫn còn xanh.

Lá lúa chuyển vàng như lúa chín nhưng bông lúa vẫn còn xanh.

"Bệnh vàng lá chín sớm do nấm Gonatophragmium sp. gây ra. Bệnh gây hại trên bất kỳ lá lúa nào trong bụi lúa. Trên lá lúa, đầu tiên bệnh xuất hiện là một đốm nhỏ màu vàng nhạt, có hình tròn hoặc thường hơn là hình bầu dục. Đốm bệnh lan lớn ra nhanh chóng và kéo sọc dài màu vàng hướng về chóp lá. Sọc vàng lan dần ra thành vệt vàng màu cam. Bệnh nặng làm lá chuyển màu vàng cam hoàn toàn và lá bị cháy khô", PGS Phạm Văn Kim - Đại học Cần Thơ cho hay.

Thời tiết vụ Đông Xuân năm nay đêm lạnh, ngày nóng, sáng có mù sương làm bệnh vàng lá chín sớm lây lan quá nhanh, đa số nhà nông ngại rằng, việc lá lúa bị vàng sẽ ảnh hưởng đến quá trình vào chắc của bông lúa. Tuy nhiên, những nghiên cứu thực tế cho thấy màu vàng là màu của nấm bệnh tiết ra nhuộm vàng lá lúa giống như chúng ta “nhuộm tóc” hay “nhuộm vải”.

Bản chất lá lúa bị nhuộm vàng vẫn có khả năng quang hợp do phần diệp lục tố bên trong lá vẫn còn tồn tại. Trong trường hợp này năng suất của ruộng lúa không bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Chỉ khi bệnh phát sinh sớm từ giai đoạn làm đòng làm cho lá lúa bị cháy khô thì sự quang hợp không còn xảy ra nữa.

Từ những thông tin trên, chúng tôi đưa ra hai hướng quản lý bệnh vàng lá chín sớm như sau:

Nếu bệnh xuất hiện sớm từ giai đoạn làm đòng hay mới vừa trổ lẹt xẹt: Bà con cần can thiệp bằng thuốc hóa học do thời gian bệnh kéo dài đến thu hoạch sẽ làm lá bị cháy khô, không quang hợp được nên năng suất chắc chắn sẽ bị giảm.

Nếu bệnh xuất hiện muộn từ giai đoạn trổ đều về sau: Lúc này lá lúa chỉ bị nhuộm vàng, vẫn còn có khả năng quang hợp để tạo năng suất nên bà con không cần can thiệp bằng thuốc.

Để quản lý bệnh một cách toàn diện thì ngay từ đầu vụ bà con nhớ chọn giống xác nhận để cây lúa khỏe, có sức chống chịu tốt khi xuống đồng.

Sạ với mật độ vừa phải, sử dụng cân đối lượng phân đạm trong suốt qui trình canh tác lúa. Cần thiết tăng cường Kali và Silic cho ruộng lúa.

Những hoạt chất hóa học quản lý tốt bệnh vàng lá chín sớm phổ biến hiện nay như: Macozeb + Cymoxanil, Propineb hay sự kết hợp giữa Propiconazole + Flusilazole. Đại diện cho nhóm sản phẩm này như Novo 400 SC công ty CP Lion Agrevo phân phối bà con có thể sử dụng để vừa quản lý vàng lá chín sớm và lem lép hạt ở giai đoạn trổ lẹt xẹt và trổ đều.

Biến đổi khí hậu những năm gần đây làm cho các loại dịch hại diễn biến phức tạp, bài viết hi vọng giúp bà con có thêm thông tin quản lý thành công bệnh vàng lá chín sớm, bảo vệ năng suất vụ Đông Xuân 2019 - 2020.

Lúa VNR10 và VNR20 tiếp tục khẳng định ưu thế ở Quảng Ngãi

Lúa VNR10 và VNR20 tiếp tục khẳng định ưu thế ở Quảng Ngãi

Trồng trọt 09/04/2020 - 09:47

Bà con nông dân đánh giá 2 giống VNR10 và VNR20 thích ứng rất tốt với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương, giống đạt năng suất cao và có triển vọng.

Lệ Thủy: Đặt hơn 650 bể gom rác trên đồng ruộng

Lệ Thủy: Đặt hơn 650 bể gom rác trên đồng ruộng

Trồng trọt 09/04/2020 - 09:35

Ông Dương Đệ Quang, Chủ tịch Hội Nông dân huyện Lệ Thủy (Quảng Bình) cho biết, huyện vừa tổ chức ra quân bảo vệ môi trường đồng ruộng, giai đoạn 2 năm 2020.

Công nghệ sinh thái trên cánh đồng lúa giống

Công nghệ sinh thái trên cánh đồng lúa giống

Trồng trọt 09/04/2020 - 09:33

Trại Thực nghiệm tiến hành trồng các loại hoa có hương thơm và màu sắc sặc sỡ trên bờ đê cánh đồng sản xuất lúa giống nhằm góp phần giảm chi phí đầu tư.

Sử dụng thuốc trừ cỏ an toàn và hiệu quả đầu vụ lúa Hè Thu

Sử dụng thuốc trừ cỏ an toàn và hiệu quả đầu vụ lúa Hè Thu

Trồng trọt 09/04/2020 - 09:08

ĐBSCL đang tập trung xuống giống vụ Hè Thu, trong thời tiết nắng nóng như hiện nay rơi vào đầu vụ nông dân lo nhất vấn đề phòng trừ cỏ dại.

Trồng thử nghiệm cây dược liệu sâm Bố Chính

Trồng thử nghiệm cây dược liệu sâm Bố Chính

Trồng trọt 08/04/2020 - 09:00

Tháng 10/2019, hội Cựu chiến binh xã Triệu Nguyên phối hợp với Phòng NN-PTNT huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị, triển khai mô hình trồng cây dược liệu sâm Bố Chính.

'Vũ khí' đẩy lùi bệnh đạo ôn, ngăn chặn nguy cơ mất mùa

'Vũ khí' đẩy lùi bệnh đạo ôn, ngăn chặn nguy cơ mất mùa

Trồng trọt 08/04/2020 - 06:15

Lúa vụ Đông Xuân tại các tỉnh Bắc Trung Bộ và vụ Hè Thu sớm tại Đồng bằng sông Cửu Long lại đang đối mặt với nguy cơ bùng phát bệnh đạo ôn.

Quảng Trị: Gần 2.000 ha lúa bị sâu bệnh gây hại

Quảng Trị: Gần 2.000 ha lúa bị sâu bệnh gây hại

Trồng trọt 07/04/2020 - 18:10

Do ảnh hưởng của thời tiết, gần 2.000 ha lúa vụ Đông Xuân ở Quảng Trị đã bị ảnh hưởng bởi sâu bệnh gây hại.

Nghệ An: Trên 2.000 ha lúa nhiễm đạo ôn, nhiều bệnh khác hại cây trồng

Nghệ An: Trên 2.000 ha lúa nhiễm đạo ôn, nhiều bệnh khác hại cây trồng

Trồng trọt 07/04/2020 - 13:58

Tại Nghệ An, dịch bệnh đang xuất hiện khá tràn lan trên cây lúa và các loại cây trồng khác, trong đó đáng lo nhất lúc này là dịch đạo ôn.

Bưởi Ruby trên đất Vĩnh Long

Bưởi Ruby trên đất Vĩnh Long

Trồng trọt 07/04/2020 - 13:10

Tại Vĩnh Long, gần đây nhiều nhà vườn đã chuyển đổi, cải tạo vườn tạp trồng bưởi Ruby. Bước đầu thấy cây sinh trưởng khoẻ, phù hợp khí hậu địa phương.

Thừa Thiên - Huế: Phòng ngừa bệnh đạo ôn cổ bông

Thừa Thiên - Huế: Phòng ngừa bệnh đạo ôn cổ bông

Trồng trọt 07/04/2020 - 09:09

Cơ quan chức năng Thừa Thiên - Huế khuyến cáo và hướng dẫn người dân phòng ngừa khả năng gây hại và lây lan bệnh đạo ôn cổ bông trên lúa đông xuân.

Một số giống lúa thuần mới năng suất cao, chống chịu sâu bệnh tốt

Một số giống lúa thuần mới năng suất cao, chống chịu sâu bệnh tốt

Trồng trọt 07/04/2020 - 08:11

Viện Cây Lương thực và cây thực phẩm chọn tạo thành công nhiều giống lúa thuần mới, được Bộ NN-PTNT công nhận, cho sản xuất thử từ năm 2019.

Bao giờ nông dân Hà Tĩnh chịu thay đổi thói quen trong canh tác?

Bao giờ nông dân Hà Tĩnh chịu thay đổi thói quen trong canh tác?

Trồng trọt 07/04/2020 - 08:00

Theo lịch, lúa vụ Xuân 2020 của Hà Tĩnh phải trổ trong khoảng từ 15/4 – 5/5, nhưng hiện nay nhiều diện tích đã trổ rộ, nguy cơ nhiễm đạo ôn cổ bông cực cao.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vì sao vẫn có dịch dù đã có vắc xin?

Vì sao vẫn có dịch dù đã có vắc xin?

Có vắc xin cả chục năm nay, có loại được cấp phát miễn phí, nhưng nghịch lý là dịch cúm gia cầm và lở mồm long móng tại Việt Nam năm nào cũng có.

Sản xuất lúa mỗi năm 3 vụ ở Nam Trung bộ không hiệu quả

Sản xuất lúa mỗi năm 3 vụ ở Nam Trung bộ không hiệu quả

Sản xuất 3 vụ lúa/năm, nông dân quá vất vả còn đất thì bị vắt kiệt dinh dưỡng, sâu bệnh sinh sôi, sản lượng lúa thu về chỉ ngang làm 2 vụ/năm.