Thứ hai, 25/06/2018 02:04 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Cá tra năm 2011: “Tùy cơ ứng biến”

19/01/2011, 09:39 (GMT+7)

Ngày 18/1, tại TP Cần Thơ, Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Vũ Văn Tám, Phó Ban chỉ đạo sản xuất và tiêu thụ cá tra vùng ĐBSCL đã chủ trì Hội nghị tổng kết năm 2010 và triển khai nhiệm vụ năm 2011.

Ngày 18/1, tại TP Cần Thơ, Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Vũ Văn Tám, Phó Ban chỉ đạo sản xuất và tiêu thụ cá tra vùng ĐBSCL đã chủ trì Hội nghị tổng kết năm 2010 và triển khai nhiệm vụ năm 2011, với sự tham dự của đại diện các Bộ, ngành liên quan và lãnh đạo Sở NN-PTNT các tỉnh có vùng nuôi cá tra ở ĐBSCL, các hiệp hội và DN chế biến thủy sản XK.

Thăng trầm & sóng gió

Năm 2010, tình hình sản xuất, tiêu thụ cá tra ở vùng ĐBSCL nhiều thăng trầm. Đến hết tháng 11/2010 tổng sản lượng sản xuất cá tra toàn vùng đạt gần 2,4 tỉ con cá giống, diện tích thả nuôi 5.420ha, đạt 90,3% kế hoạch năm; nhờ nâng cao năng suất (trung bình đạt 261,2 tấn/ha/vụ) nên sản lượng cá thu hoạch 1.141.000 tấn, đạt 95,1%/năm. Sản lượng cá xuất khẩu đạt 600.000 tấn, kim ngạch xuất khẩu đạt 1,3 tỉ USD, giảm 2,8% về lượng, 7,8% về kim ngạch XK so cùng kỳ năm 2009. Dự kiến cả năm XK đạt 645.000 tấn, kim ngạch XK đạt 1,4 tỉ USD.

So với hai năm trước 2008, 2009, năm qua không còn hiện tượng tồn đọng cá tra. Tuy vậy, diễn biến không ổn định. Vào những tháng đầu năm nguồn cung khá dồi dào nên dẫn tới giá cá nguyên liệu thấp 14.500-16.200 đ/kg. Tình hình này khiến cho một số hộ nuôi cá nhỏ lẻ không có lãi nên đã bỏ ao không nuôi tiếp hoặc nuôi cầm chừng. Do vậy cuối năm xảy ra tình trạng thiếu cá nguyên liệu. Trong 6 tháng cuối năm sản lượng cá thu hoạch đạt 400.000 tấn, giá cá tăng lên 21.000- 23.500 đ/kg.

Giá cá lên xuống phập phù, người nuôi khó có lãi cao. Bởi giá thành nuôi cá quí 1/2010 đã lên đến 14.000-16.000đ/kg, tính ra người nuôi lãi may mắn lãi 1.000-2.000đ/kg. Sang quí 2, giá cá tra giảm 500-1.000 đ/kg cùng với giá thức ăn thủy sản tăng lên nên người nuôi lãi ít, thậm chí hòa vốn hoặc lỗ nên dẫn tới diện tích thả nuôi sụt giảm. Tới quí 3, giá cá tra dao động tăng trở lại 16.000-16.500đ/kg, người nuôi lãi 1.000đ/kg và quí 4 giá cá nguyên liệu tăng lên 19.000đ/kg và trong 2 tháng 11 và 12/2010 tăng lên 23.000-23.500 đ/kg. Thế nhưng tới lúc này người nuôi nhỏ lẻ đã bỏ ao vãn nên thiếu nguyên liệu.

Mặt khác trên thị trường XK vẫn còn tồn tại một số vấn đề đáng lo. Hầu hết các DN tự xây dựng cho mình một thị trường, thương hiệu riêng mà chưa quan tâm đến thương hiệu chung cá tra của Việt Nam. Một số DN tranh giành thị trường bằng cách tự hạ giá sản phẩm. Mặt khác, cá tra Việt Nam liên lục gặp phải nhiều rào cản từ các thị trường tiêu thụ như Hoa Kỳ, duy trì thuế chống phá giá; Ukraina cảnh báo sản phẩm; Braxin dự kiến thắt chặt kiểm soát và tăng thuế và WWF đưa cá tra vào sách đỏ về khuyến nghị tiêu dùng tại 6 nước EU. Hơn nữa, viễn cảnh cạnh tranh phía trước với một số nước lân cận như Thái Lan, Philippin, Malaixia, Inđônêxia cũng đang triển khai nuôi cá tra.

Không quá lo ngại về sản lượng

Theo Tổng cục Thủy sản, kế hoạch sản xuất và tiêu thụ cá tra năm 2011, dự kiến đưa diện tích thả nuôi khoảng 6.000-6.300ha, trong đó 60% cơ sở nuôi cá được đánh số, đăng ký nuôi cá tra có điều kiện và thực hiện truy xuất nguồn gốc. Sản lượng ước đạt 1,2-1,3 triệu tấn; kim ngạch XK đạt 1,45-1,55 tỉ USD.

Tuy nhiên trong tình hình 2 tháng cuối năm 2010 đến đầu năm 2011 giá cá tra tăng có phải giá thực hay là vì thiếu nguyên liệu đang là vấn đề cần quan tâm? Mặt khác, giá cá tăng cao nhưng vì sao người nuôi vẫn lo âu và không mạnh dạn thả nuôi? Trong khi nhớ lại mấy năm trước đây, mỗi khi giá cá tra tăng lập tức người dân đổ xô thả cá ào ào, bất chấp khuyến cáo. Điều này có thể nhận thấy sau những vụ nuôi cá thua lỗ các hộ nuôi nhỏ lẻ trong vùng đã đuối sức. Vay vốn hiện đã khó, lãi suất cao, nhất là việc nuôi cá trở lại là sự gắn kết giữa DN và người nuôi cá. Hiện thời việc hợp tác, bao tiêu sản phẩm gần như chỉ dừng lại những mô hình nhỏ, thí điểm và phần lớn người nuôi nhỏ lẻ phải tự tìm DN bán cá mà chưa có sự đảm bảo chắc chắn từ phía DN.

Hiện nay, con số khảo sát chưa chính thức diện tích nuôi cá tra trong vùng đang thu hẹp, giảm gần 40% vì hộ nuôi nhỏ lẻ bỏ ao. Điển hình tại An Giang lúc cá tra hưng thịnh diện tích mở rộng trên dưới 1.500ha, nhưng nay giảm còn 999ha. Tại Cần Thơ từng có lúc đỉnh điểm diện tích thả nuôi lên tới 1.400ha, nhưng nay phong trào đã “xì hơi”, còn 775ha. Tương tự các tỉnh Đồng Tháp, Vĩnh Long, Tiền Giang, Bến Tre, Hậu Giang, Sóc Trăng đều có phần thu hẹp diện tích vùng nuôi. Như vậy làm thế nào tạo động lực mới thúc đẩy nghề nuôi cá tra?

Thứ trưởng Vũ Văn Tám, Phó trưởng BCĐ SX&TT cá tra:

“Trong năm 2011, mặc dù đang có những tín hiệu tốt từ thị trường, giá cả, nhưng để phát triển ngành hàng cá tra bền vững, cần tiếp tục giữ ổn định diện tích vùng nuôi, sản lượng cá, đặc biệt tăng cường quản lý chặt chẽ hơn về qui hoạch, sản xuất nâng cao chất lượng, theo hướng chăn nuôi công nghiệp hiện đại, bền vững”

Với quá nhiều bài học từ nuôi đến tiêu thụ cá tra, nhiều ý kiến từ các cơ quan quản lý chuyên môn địa phương và các DN cho rằng không nên chạy theo số lượng mà hiệu quả thu được quá thấp. Nhìn về khía cạnh thị trường ông Dương Ngọc Minh, Tổng Giám đốc Cty CP Hùng Vương, Phó Chủ tịch Hiệp hội VASEP cho rằng: Không nên quá lo về tình hình thiếu nguyên liệu hiện nay,  mà quan trọng là cần có biện pháp và tạo điều kiện tốt để củng cố nghề nuôi cá tra. Chúng ta cần có kế hoạch. từng bước đi thích hợp nâng cao chất lượng, uy tín sản phẩm sản tra Việt Nam. Đó mới là hướng phát triển bền vững.

Ông Minh lý giải: "Một điển hình cho thấy vào tháng 19/9/2010, từ cuộc họp 20 DNXK cá tra hàng đầu Việt Nam, chúng tôi thông báo với khách hàng nhập khẩu rằng, cá tra Việt Nam đang thiếu cá nguyên liệu, giá cá đã tăng lên. Lập tức thị trường nhạy cảm đón nhận, các nước EU đã chấp nhận mức giá sàn mới từ trên 2,3 USD/kg tăng lên 2,9-3 USD/kg. Như thế nếu đặt mục tiêu nâng giá bán, mở thị trường chứ không nhất thiết chạy theo gia tăng sản lượng”.

Cũng tại hội nghị này, nhiều đại biểu đại diện từ các cơ quan hữu quan, DN và các hiệp hội đã thảo luận, đóng góp ý kiến cho dự thảo Nghị định của Chính phủ về Quản lý sản xuất và tiêu thụ cá tra.

HỮU ĐỨC

Đang được quan tâm

Gửi bình luận