Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Chủ động tái cơ cấu ngành lâm nghiệp bền vững

Chủ Nhật 30/08/2015 , 07:31 (GMT+7)

Tỉnh Quảng Trị đã đi đúng hướng và đạt kết quả tốt trong quá trình thực hiện tái cơ cấu ngành lâm nghiệp. 

nh-dong-3175848913
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Hà Sỹ Đồng

Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Hà Công Tuấn đánh giá đây là mô hình điểm, đi đầu trong cả nước.

I. Tỉnh Quảng Trị có tổng diện tích tự nhiên hơn 473 ngàn ha, trong đó diện tích đất lâm nghiệp, kể cả diện tích có rừng chiếm gần 300 ngàn ha. Vì vậy, lâm nghiệp chiếm một vị trí rất quan trọng về tài nguyên thiên nhiên.

Tuy nhiên, trước đây ngành lâm nghiệp chỉ có khối lượng sản phẩm gỗ thô từ khai thác rừng tự nhiên, rừng trồng giá trị thấp, hiệu quả sử dụng đất đai, tài nguyên chưa cao.

Trước thực trạng trên, tỉnh Quảng Trị đã xây dựng Đề án tái cơ cấu (TCC) ngành nông nghiệp với định hướng tiếp tục chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng CNH- HĐH nhằm phát huy lợi thế tiềm năng tài nguyên đất đai và nguồn lực lao động địa phương.

Đặc biệt, lĩnh vực lâm nghiệp được xác định TCC theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, tập trung vào ba nội dung chính để từng bước thay đổi toàn diện kết cấu của ngành theo hướng hội nhập, phát triển sâu rộng trên thị trường quốc tế.

Một là thị trường đầu ra với giá cả hợp lý luôn là yếu tố hàng đầu trong tiêu thụ sản phẩm lâm nghiệp, là động lực thúc đẩy lâm nghiệp phát triển.

Vì vậy, phải phân tích được lợi thế cạnh tranh và phân khúc thị trường tiêu thụ sản phẩm lâm nghiệp ngoài thị trường nội địa với những quốc gia, khu vực đang sản xuất cùng một hàng hóa như mình.

Trong vấn đề thị trường, muốn giúp nông dân bán được sản phẩm thì DN phải đi đầu. Giúp người dân để không phải bán sản phẩm gỗ rừng và lâm đặc sản từ rừng qua trung gian trong nước và quốc tế mà phải tham gia ký kết ổn định vào chuỗi thị trường phân phối quốc tế.

Phải luôn chủ động cập nhật đầy đủ thông tin về giá cả thị trường, hướng dẫn DN, nhóm hộ trồng rừng tham gia đàm phán, liên kết với các hiệp hội, ngành hàng tạo thế đứng vững chắc trên thị trường trong nước và quốc tế.

Tất cả các sản phẩm xuất khẩu phải có chứng chỉ FSC quản lý rừng bền vững. Bền vững về kinh tế, bền vững xã hội, bền vững môi trường.

Hai là phải quyết liệt hơn nữa việc ứng dụng khoa học- công nghệ(KHCN) vào sản xuất. Những thay đổi về quản lý, KHCN và mở cửa thị trường cần tiến hành ngay bằng việc làm cụ thể.

Với KHCN cần tạo ra tập đoàn giống cây trồng có chất lượng cao phục vụ trồng rừng gỗ lớn, năng suất hơn 200 m3 gỗ/ha, như các nước Indonesia, Malaysia, Thái Lan.

Thay đổi hệ thống máy móc lạc hậu, khuyến khích DN chú trọng đầu tư dây chuyền công nghệ hiện đại, chế biến chuyên sâu sản phẩm từ gỗ chất lượng cao, tiết kiệm tối đa nguồn nguyên liệu, đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng, tạo ra giá trị gia tăng cao, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho những người làm nghề rừng.

Ba là phải thay đổi về tổ chức sản xuất từ nhỏ lẻ sang liên kết. Đã TCC là thay đổi toàn diện về kết cấu, có nghĩa là thay đổi căn bản về bản chất của ngành lâm nghiệp. Từ thụ động, mạnh ai nấy làm, trồng rừng manh mún theo kiểu truyền thống, suất đầu tư thấp, chuyển sang trồng rừng công nghệ cao, liên doanh liên kết.

Trồng rừng theo các nhóm hộ, HTX, các C ty lâm nghiệp, các ban quản lý rừng đều tuân thủ theo quy hoạch, đầu tư thâm canh từ khâu làm đất, ươm tạo cây giống, bảo vệ phòng chống thiên tai dịch bệnh. Rút ngắn chu kỳ kinh doanh, đưa năng suất chất lượng tăng cao.

Nhờ vậy mà ngành lâm nghiệp tạo được thế đứng vững chắc, thu hút ngày càng nhiều hộ gia đình tham gia đăng ký nhận đất, khoán rừng. Những người làm lâm nghiệp đã có thu nhập cao, lợi nhuận của chu kỳ trồng rừng được tăng lên đáng kể.

nh-dong-2175843335
Khai thác rừng FSC

Để TCC lâm nghiệp có kết quả thì các ngành khác cũng cần phải TCC. Chẳng hạn như TCC giao thông để mở đường dân sinh, kinh tế kết hợp tuần tra bảo vệ phòng chống thiên tai và cứu hộ cứu nạn vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo, góp phần phát triển KT-XH-QP-AN và vận chuyển hàng hóa nông nghiệp.

Quy hoạch đầu tư xây dựng bến cảng, sân tàu, kho bãi để vận chuyển sản phẩm nông nghiệp đi tiêu thụ. TCC công nghiệp phát triển các NM chế biến, cưa xẻ gỗ...

Có nghĩa rằng, cần phải giải quyết thấu đáo khâu hạ tầng các khu công nghiệp để kích cầu lâm nghiệp phát triển.

Vì vậy, vấn đề cốt lõi là ngành lâm nghiệp phải chuyển từ sản xuất sản lượng nhiều sang giá trị chất lượng cao. Không chỉ sản xuất các mặt hàng ta có thể làm được mà chọn các mặt hàng thế giới cần nhất.

Không phải làm cái dễ nhất mà là làm cái mình có lợi thế cạnh tranh nhất. Sự thắng lợi của NM ván gỗ MDF VRG Quảng Trị về xuất khẩu gỗ ván ép ra thị trường thế giới là một ví dụ điển hình cho cách TCC lâm nghiệp đúng hướng nhất tại Quảng Trị.

Trong ba nội dung này không thể một sớm một chiều là làm được, không phải một mình Nhà nước, không chỉ riêng ngành lâm nghiệp, mà cần tới sự vào cuộc của toàn dân, toàn xã hội cùng quyết tâm cao.

II. Nhờ có được cơ sở khoa học và mạnh dạn áp dụng chuyển đổi, tận dụng tối đa mọi nguồn lực nên khi bắt tay vào TCC lâm nghiệp, Quảng Trị đã đi rất đúng hướng và đạt kết quả quan trọng, đã tạo được chuyển biến rõ rệt, tăng trưởng của ngành ngày càng vững chắc.

Công tác chỉ đạo, điều hành của UBND tỉnh cũng như sự vào cuộc của các sở, ban ngành và chính quyền địa phương luôn bám sát định hướng đóng góp quan trọng đối với vấn đề TCC lâm nghiệp tại Quảng Trị.

Điểm nhấn tạo đột phá trong TCC lâm nghiệp ở Quảng Trị là ưu tiên phát triển rừng được cấp chứng chỉ bền vững FSC để xuất khẩu, mà thị trường thế giới đang rất quan tâm.

Quảng Trị luôn quan tâm phát triển lâm nghiệp. Từ khi mới tái lập tỉnh năm 1989, độ che phủ của rừng chỉ đạt 19%, đến nay sau 26 năm đã lên đến 50%, bình quân mỗi năm tăng lên 1 đến 2%, cao hơn trung bình của cả nước.

Công tác bảo vệ và phát triển rừng ngày càng đi vào chiều sâu và nâng cao chất lượng. Quảng Trị tập trung thực hiện đổi mới các lâm trường quốc doanh theo tinh thần NQ 28 của Bộ Chính trị và NĐ 200 của Thủ tướng Chính phủ.

Rà soát quy hoạch và ban hành Nghị quyết về 3 loại rừng phù hợp với từng vùng, thành lập các BQL rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, chuyển đổi các lâm trường quốc doanh sang các Cty lâm nghiệp làm ăn hiệu quả.

Bức tranh lâm nghiệp Quảng Trị đã hình thành rõ với 3 loại rừng, rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất. Đặc biệt mạnh dạn chuyển đổi một số diện tích rừng phòng hộ ít xung yếu sang rừng sản xuất kết hợp phòng hộ để phát triển KT-XH.

Các Cty lâm nghiệp và hộ gia đình hoặc nhóm hộ được giao đất sản xuất đã mạnh dạn đầu tư vốn trồng rừng. Từ chỗ rừng đơn thuần XĐGN, qua công tác khuyến nông và tuyên truyền vận động, người dân đã ý thức cao trong việc gắn phát triển sản xuất ,kinh doanh với quản lý rừng bền vững nhằm tạo ra sản phẩm rừng có giá trị kinh tế cao.

Phát triển lâm nghiệp với các khâu trồng, chăm sóc, khai thác và chế biến, tiêu thụ xuất khẩu góp phần nâng cao giá trị và chất lượng nghề rừng có nghĩa là nâng cao giá trị SXNN, tạo thêm việc làm cho nông dân, giải quyết được vấn đề xã hội, từ đó góp phần bảo vệ môi trường sinh thái.

Ba yếu tố này tác động tương hỗ lẫn nhau, khi giá trị kinh tế được tăng lên, chất lượng đời sống người nông dân được cải thiện, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Mô hình quản lý gắn kết rừng bền vững cấp chứng chỉ FSC được Quảng Trị khuyến khích các nhóm hộ gia đình và các Cty lâm nghiệp chủ động xây dựng, và Quảng Trị được WWF đánh giá là địa phương tiên phong của Việt Nam.

Trở lại vấn đề rừng FSC, nhờ sự giúp đỡ về mặt kỹ thuật và đào tạo tập huấn của WWF Việt Nam, SNV và các tổ chức quốc tế trong và ngoài nước, năm 2007, UBND tỉnh Quảng Trị chỉ đạo ngành lâm nghiệp tỉnh triển khai thực hiện mô hình quản lý rừng bền vững để cấp chứng chỉ FSC cho nhóm hộ gia đình nông dân đã tham gia dự án trồng rừng Việt- Đức tại địa bàn 2 xã Trung Sơn và Vĩnh Thuỷ thuộc các huyện Gio Linh và Vĩnh Linh.

Đến năm 2010, toàn bộ diện tích được đánh giá lần đầu tiên được tổ chức quốc tế GFA cấp chứng chỉ thời hạn 5 năm cho 118 hộ gia đình thuộc 5 thôn của hai xã trên. Cty Lâm nghiệp Bến Hải cũng được cấp chứng chỉ gần 10 ngàn ha. Đây là mô hình quản lý rừng bền vững đầu tiên của Việt Nam được cấp chứng chỉ FSC.

Tiếp đó, dự án tiếp tục được mở rộng đến nhiều địa phương với 17 nhóm hộ của 8 xã tham gia. Vào đầu tháng 7/2012, những nhóm hộ có chứng chỉ rừng FSC tại Quảng Trị đã được lập hội và tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ nhất.

nh-dong-1175835175
Rừng được cấp chứng chỉ FSC của Cty Lâm nghiệp Bến Hải

Mới đây, Cty lâm nghiệp Đường 9 có hơn 5 ngàn ha rừng cũng được tổ chức quốc tế GFA đánh giá và cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững.

Hiện tại Quảng Trị có hơn 20 ngàn ha rừng trồng được cấp chứng chỉ FSC. UBND tỉnh đã chỉ đạo ngành lâm nghiệp xây dựng phương án, phấn đấu đến năm 2020 đạt 100 ngàn ha rừng FSC để tham gia thị trường các bon tự nguyện.

Để khắc phục những tồn tại, khó khăn vướng mắc, đồng thời tạo điều kiện hỗ trợ tốt hơn cho xuất khẩu gỗ, thời gian tới đề nghị Bộ NN-PTNT phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và các bộ, ngành liên quan rà soát, đề xuất chính sách thuế trong lâm nghiệp, nhất là đối với sản phẩm gỗ xuất khẩu.

Rừng FSC có lợi thế hơn rất nhiều so với các loại rừng trồng theo cách làm truyền thống. Ngoài việc đem đến nhiều lợi ích từ cải tạo môi trường, sinh thái bảo vệ đất, tăng thu nhập (rừng có chứng chỉ FSC giá gỗ bán cao hơn rừng không chứng chỉ từ 30 đến 50%), cải thiện đời sống cho nông dân trồng rừng, thì nhìn một tầm xa hơn, rừng FSC phù hợp với chiến lược phát triển Lâm nghiệp Việt Nam.

Cụ thể, đến năm 2020 phải có 30% rừng trồng được cấp FSC. Khi rừng có chứng chỉ sẽ được xuất khẩu sang các thị trường đã có đạo luật Lacey và luật Flegt như Mỹ, Châu Âu... góp phần đáng kể cho kim ngạch xuất khẩu ngành gỗ trên cả nước và góp phần vào việc GDP tăng trưởng cao.

Hiện nay tỉnh Quảng Trị tập trung chỉ đạo ngành lâm nghiệp trồng mới mỗi năm từ 6 đến 7 ngàn ha rừng sản xuất và 1 ngàn ha rừng phòng hộ. Theo tính toán mỗi năm sản lượng gỗ khai thác từ rừng trồng Quảng Trị đạt hơn 500 ngàn m3, cung cấp đủ nguyên liệu cho các NM chế biến gỗ xuất khẩu.

III. Thực tế cho thấy tỉnh Quảng Trị đã trở thành mô hình điểm của cả nước về phát triển bền vững rừng FSC cũng như TCC lâm nghiệp.

Tuy nhiên, trong quá trình TCC lâm nghiệp vẫn còn nhiều vướng mắc cần được giải quyết bằng chính sách vĩ mô. Làm được điều này không chỉ giúp riêng cho Quảng Trị, mà còn giúp cho các địa phương khác trong cả nước đẩy nhanh quá trình TCC lâm nghiệp đạt kết quả tốt hơn nữa.

Thứ nhất, hiện tại trồng rừng FSC đòi hỏi có chu kỳ từ 9 đến 10 năm, rừng gỗ lớn 15 năm, trong khi đó trồng rừng truyền thống bán gỗ dăm chu kỳ chỉ cần 5 đến 6 năm.

Người trồng rừng đa số đang khó khăn về kinh tế nên có tình trạng lúc đầu hăng hái tham gia vào nhóm chứng chỉ rừng bền vững nhưng sau đó họ xin rút lui để khai thác rừng non bán cho băm dăm nguyên liệu gỗ giấy lấy tiền giải quyết nhu cầu bức thiết của gia đình.

Cùng với đó, chi phí thuê chuyên gia tổ chức đánh giá cấp chứng chỉ định kỳ hàng năm khá cao nên các hộ gia đình gặp khó khăn về kinh phí.

Trong lúc đó người dân khó tiếp cận các ngân hàng thương mại, chính sách vay vốn trồng rừng. Vì vậy, đề nghị Nhà nước cần có chính sách bảo lãnh tín dụng cho người trồng rừng FSC để họ có thêm điều kiện trồng rừng bền vững.

Thú hai, là thị trường giống cây phục vụ trồng rừng hiện nay chủ yếu là cây keo, nghèo về chủng loại và chất lượng. Vậy nên, cần đẩy mạnh ứng dụng KHCN, sớm tìm ra tập đoàn cây giống phục vụ trồng rừng có năng suất, chất lượng, giá trị kinh tế cao để sử dụng vào các chương trình trồng rừng gỗ lớn tạo nguyên liệu đa dạng cho nhu cầu thị trường chế biến gỗ xuất khẩu hiện nay.

Thứ ba, cần đẩy mạnh CPH các Cty lâm nghiệp để huy động nguồn vốn đa chủ sở hữu. Có chính sách vay vốn ưu đãi cao cho người lao động tại các Cty được mua cổ phần ưu đãi để ổn định đời sống, việc làm sau chuyển đổi.

Thứ tư, đề nghị Bộ NN-PTNT sớm ban hành bộ tiêu chí quản lý rừng bền vững của Việt Nam phù hợp với quốc tế để các địa phương có cơ sở tổ chức thực hiện.

Thứ năm về chính sách, đề nghị Chính phủ sớm ban hành các chính sách khuyến khích đầu tư trồng rừng, phát triển sản xuất, có chính sách phát triển công nghiệp chế biến gỗ từ rừng trồng, ưu đãi miễn thuế sử dụng đất đối với các dự án trồng rừng kinh doanh gỗ lớn và xây dựng thương hiệu đối với sản phẩm gỗ xuất khẩu, và có chính sách bảo hiểm rủi ro đối với loại hình kinh doanh này.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị

Thả cu li quý hiếm về rừng

Thả cu li quý hiếm về rừng

Lâm sản 13/03/2020 - 13:40

Một cá thể cu li nhỏ quý hiếm vừa được Vườn Quốc gia Vũ Quang (Hà Tĩnh) thả về môi trường tự nhiên.

Độc đáo Vườn Quốc gia Phja Oắc - Phja Đén

Độc đáo Vườn Quốc gia Phja Oắc - Phja Đén

Lâm sản 08/03/2020 - 09:14

Vườn Quốc gia Phja Oắc - Phja Đén (Cao Bằng) à nơi có cảnh quan thiên nhiên độc đáo, cùng với khí hậu điển hình mà ít nơi trên lãnh thổ Việt Nam có được.

Trồng rừng gỗ lớn, làm ăn lớn

Trồng rừng gỗ lớn, làm ăn lớn

Lâm sản 11/12/2019 - 08:36

Phát triển rừng keo gỗ lớn, tiến tới cấp chứng chỉ Quản lý rừng bền vững (FSC) nhằm tăng thu nhập cho người dân, bảo vệ môi trường sinh thái và tăng hấp thụ các bon là hướng đi mới của ngành lâm nghiệp.

Xuất khẩu lâm sản tháng 11 tăng 20% so với cùng kỳ

Xuất khẩu lâm sản tháng 11 tăng 20% so với cùng kỳ

Lâm sản 03/12/2019 - 14:33

Theo số liệu mới công bố của Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN-PTNT), tháng 11/2019, giá trị xuất khẩu lâm sản ước đạt 1,15 tỷ USD.

Xuất khẩu lâm sản 10 tháng năm 2019 đạt trên 9 tỷ USD

Xuất khẩu lâm sản 10 tháng năm 2019 đạt trên 9 tỷ USD

Lâm sản 30/10/2019 - 08:55

Giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản 10 tháng năm 2019 ước đạt 9,041 tỷ USD, tăng gần 19% so với cùng kỳ năm 2018.

Mục tiêu 11 tỷ USD xuất khẩu lâm sản năm 2019 khả thi

Mục tiêu 11 tỷ USD xuất khẩu lâm sản năm 2019 khả thi

Lâm sản 29/10/2019 - 14:05

Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp Nguyễn Quốc Trị cho biết, mục tiêu xuất khẩu lâm sản đạt 11 tỷ USD năm 2019 Chính phủ giao hoàn toàn khả thi.

Giá trị xuất khẩu lâm sản 9 tháng đầu năm xấp xỉ 8 tỷ USD

Giá trị xuất khẩu lâm sản 9 tháng đầu năm xấp xỉ 8 tỷ USD

Lâm sản 02/10/2019 - 10:51

Theo báo cáo mới nhất của Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN-PTNT), giá trị xuất khẩu lâm sản tháng 9/2019 đạt hơn 890 triệu USD, tăng gần 23% so với với cùng kỳ 2018.

Bắc Giang: Xuất khẩu gỗ và lâm sản ước đạt 1.300 tỷ đồng

Bắc Giang: Xuất khẩu gỗ và lâm sản ước đạt 1.300 tỷ đồng

Lâm sản 25/09/2019 - 10:05

Giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản của các cơ sở chế biến gỗ xuất khẩu trên địa bàn tỉnh Bắc Giang 9 tháng đầu năm 2019 ước đạt 1.300 tỷ đồng.

Xuất khẩu lâm sản tháng 8 tăng 16%

Xuất khẩu lâm sản tháng 8 tăng 16%

Lâm sản 28/08/2019 - 09:08

Theo số liệu công bố của Tổng cục Lâm nghiệp, giá trị xuất khẩu lâm sản tháng 8/2019 ước đạt hơn 1 tỷ USD, tăng 16% so với với cùng kỳ 2018.

Xuất khẩu gỗ và lâm sản 7 tháng đầu năm ước đạt hơn 6 tỷ USD

Xuất khẩu gỗ và lâm sản 7 tháng đầu năm ước đạt hơn 6 tỷ USD

Lâm sản 28/07/2019 - 10:43

Theo Tổng cục Lâm nghiệp, Bộ NN-PTNT, giá trị xuất khẩu lâm sản tháng 7/2019 ước đạt hơn 890 triệu USD.

Xuất khẩu gỗ và lâm sản 6 tháng đầu năm tăng trưởng 20%

Xuất khẩu gỗ và lâm sản 6 tháng đầu năm tăng trưởng 20%

Lâm sản 05/07/2019 - 10:32

Theo số liệu báo cáo của Tổng cục Lâm nghiệp, giá trị xuất khẩu lâm sản 6 tháng đầu năm 2019 đạt khoảng 5,23 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ năm 2018.

Nghệ An tập trung nâng cao giá trị vốn rừng

Nghệ An tập trung nâng cao giá trị vốn rừng

Lâm sản 20/06/2019 - 07:30

Sở hữu tài nguyên rừng vượt trội nhưng lâu nay Nghệ An chưa tận dụng được lợi thế đó. Để khắc phục, nhất thiết phải thực hiện những giải pháp mang tính căn cơ...

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Mô hình thâm canh rừng gỗ lớn

Mô hình thâm canh rừng gỗ lớn

Năm 2019, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh phối hợp Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị thực hiện dự án khuyến nông Trung ương giai đoạn năm 2019-2021.

Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng tiếp nhận súng tự chế

Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng tiếp nhận súng tự chế

Trạm Kiểm lâm Hóa Sơn vừa phối hợp với các đơn vị chức năng tổ chức tiếp nhận súng tự chế do người dân giao nộp.

Mang gà thả lên đồi thu về tiền trăm triệu

Mang gà thả lên đồi thu về tiền trăm triệu

Nam Hòa vốn là một xã nghèo miền núi của huyện Đồng Hỷ (Thái Nguyên), phần lớn người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, có tỷ lệ hộ nghèo ở mức cao.