Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Chuyện biệt thự Pháp ở Quảng Yên

Thứ Bảy 25/05/2019 , 07:10 (GMT+7)

Chính nhờ ở vị thế “đất hàng tỉnh” một thời mà thị xã Quảng Yên ngày nay được thừa hưởng một kho tàng di sản kiến trúc mà người Pháp để lại với số lượng khá lớn.

15-38-03_ubnd_thi_x_qy
Dinh tỉnh trưởng Quảng Yên cũ - nay là trụ sở UBND thị xã Quảng Yên

Nhà thơ Trương Thiếu Huyền, Phó Tổng biên tập báo Quảng Ninh, kể với tôi rằng: Thị xã Quảng Yên là “đất hàng tỉnh” cho nên vùng đất ấy sản sinh ra nhiều nhân vật tài năng. Quả thật, thị xã Quảng Yên là đô thị cổ đã có tuổi đời trên 200 năm hình thành và phát triển. Nếu lấy dấu mốc từ năm 1883 khi người Pháp nổ súng hạ thành Quảng Yên để rồi từ đó thiết lập ách thống trị, cho đến năm 1963 khi Chính phủ sáp nhập ba tỉnh Quảng Yên, Hồng Quảng và Hải Ninh để thành lập tỉnh Quảng Ninh hiện nay thì thời thuộc Pháp, Quảng Yên từng là trung tâm kinh tế, chính trị quan trọng của vùng Đông Bắc.

Những ngôi nhà kiến trúc Pháp luôn mang nét đẹp riêng, không lẫn vào đâu được ở các khu phố chính của thị xã Quảng Yên như phố Hoàng Hoa Thám, phố Trần Nhật Duật, phố Ngô Quyền v.v...

Theo thống kê, một số công trình kiến trúc Pháp tiêu biểu được thị xã Quảng Yên bảo tồn khá nguyên vẹn sau hơn một thế kỷ như: Dinh tỉnh trưởng tỉnh Quảng Yên cũ nay là Trụ sở HĐND, UBND thị xã; Sở cẩm (công an) nay là trụ sở Thị uỷ Quảng Yên; Kho bạc cũ nay là Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Nhà kiểm lâm nay là trụ sở Công an thị xã v.v..

Dinh tỉnh trưởng Quảng Yên ngoài những chi tiết kiến trúc Pháp thường thấy, theo các nhà nghiên cứu kiến trúc còn một số chi tiết khá đặc trưng, đó là những lỗ hoa văn trang trí ở trên các cuốn ở mặt đứng có gạch gốm hoa chanh. Gạch gốm hoa chanh là đồ dùng trang trí đặc sắc cổ điển Việt Nam. Đó chẳng phải sự giao thoa văn hoá Đông Tây hay sao? Cứ nhìn những lỗ hoa văn trang trí bằng gạch gốm hoa chanh ấy tôi mường tượng rằng đây chắc chắn phải có bàn tay tài hoa của người thợ Việt Nam.

Tôi lững thững tìm đến ngôi nhà riêng của bác sĩ Lê Văn Cơ - đại biểu Quốc hội khoá đầu tiên (1946) tỉnh Quảng Yên. Ngôi nhà hai tầng nằm ngay ngã tư trung tâm thị xã đã nhuốm màu thời gian. Chủ nhân hiện nay của ngôi nhà, cụ Lê Văn Lập là con trai cả bác sĩ Lê Văn Cơ. Cụ Lập nhớ lại ngôi nhà này do ông nội là nhà thầu khoán Lê Bá Khai xây dựng vào năm 1904. Nằm trong quần thể 800m2 có nhà bếp, sân vườn hài hòa, đẹp mắt, ban đầu ngôi nhà hai tầng với kiến trúc vuông vắn 10 x 10m đột khởi giữa nhô lên trong không gian toàn dãy nhà một tầng khiến người dân nơi đây ai đi xa cũng thấy.

Cụ Lê Văn Lập trước “bảo tàng mini” về bác sĩ Lê Văn Cơ. Ảnh: Kiều Mai Sơn.

Cụ chủ nhân của ngôi nhà hiện nay sinh năm 1922, dù đã 97 tuổi song rất minh mẫn. Hai ông cháu ngồi thủ thỉ chuyện trò, tôi nhắc đến những đồng nghiệp cụ như nhà văn hóa Nguyễn Khắc Viện, nhà ngoại giao Hoàng Nguyên, nhà văn hóa Hữu Ngọc, cụ Lập như trẻ ra.

Cụ Lập chậm rãi vịn mình lên gác hai. Tôi theo cụ để rồi quá đỗi ngạc nhiên khi trước mắt là cả một không gian hoài cổ. Cửa sổ bạc phếch, nhiều mảnh gỗ đã long. Những làn mưa bụi giăng mắc trên các gian phòng tầng hai qua ánh chiều hoàng hôn khiến cho tôi lần đầu tiên bước vào có cảm giác liêu trai kỳ lạ.

Uy tín nghề nghiệp của bác sĩ Lê Văn Cơ khiến cho chính những người Pháp ở Quảng Yên cũng rất nể trọng. Đã giỏi về tay nghề, bác sĩ Cơ còn rất thương người. Bệnh nhân tới khám, không phân biệt hoàn cảnh sang hèn, đều được hết lòng cứu chữa. Tiếng lành vang xa, trong cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội đầu tiên của Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ngày 6/1/1946, tại tỉnh Quảng Yên, bác sĩ Lê Văn Cơ được đoàn thể giới thiệu ra ứng cử. Kết quả, ông đã trúng cử với số phiếu cao nhất.

Suốt 14 năm làm đại biểu Quốc hội (1946 - 1960) của tỉnh Quảng Yên, bác sĩ Lê Văn Cơ đã làm tròn phận sự đại biểu nhân dân. Khi còn làm việc, cụ ở Hà Nội nhưng từ khi được Nhà nước cho nghỉ hưu theo chế độ, cụ Cơ chọn trở về sống tại căn nhà của mình ở Quảng Yên cho đến năm 1980 thì mất, hưởng thọ 83 tuổi. Nhiều năm công tác tại Ban Đối ngoại Trung ương và Nhà xuất bản Ngoại văn (nay là Nhà xuất bản Thế giới), theo nếp nhà, nghỉ hưu, cụ Lập trở lại căn nhà cũ của cha mẹ ở Quảng Yên tiếp tục hương khói thờ phụng tổ tiên. Ngôi nhà với tuổi đời xấp xỉ 120 năm hàng ngày chỉ có vợ chồng cụ Lê Văn Lập sinh sống. Cụ bà cũng ngót tuổi 90. Hàng ngày, người dân Quảng Yên vẫn thấy ông ngồi đọc báo (cả tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Pháp) cho bà nghe trước cửa trong ánh bình minh chiếu rọi hoặc khi chiều tà.

(Kiến thức gia đình số 21)

Nhà thơ Lương Minh Cừ ở phiên chợ huyện níu chân người cõng núi

Nhà thơ Lương Minh Cừ ở phiên chợ huyện níu chân người cõng núi

Văn hóa 26/09/2020 - 19:28

Nhà thơ Lương Minh Cừ tuổi thất thập đã trở lại với thi ca, sau một thời gian dài dành hết tâm huyết cho sự nghiệp giáo dục đại học.

Chị Hằng trong ký ức tuổi thơ

Chị Hằng trong ký ức tuổi thơ

Văn hóa 26/09/2020 - 09:01

Hồi còn bé thơ, cứ những đêm trăng tròn vành vạnh là anh em chúng tôi hay ra sân trải chiếu quây quần cùng gia đình.

Cỗ Trung thu của mẹ

Cỗ Trung thu của mẹ

Văn hóa 26/09/2020 - 07:35

Nhà một bầy con, Trung thu không đứa nào có lồng đèn, bánh nếp bánh dẻo. Nhưng không vì nghèo mà con của mẹ không có Trung thu.

Phố Hàng Mã rực rỡ sắc màu

Phố Hàng Mã rực rỡ sắc màu

Văn hóa 26/09/2020 - 06:10

Những ngày này, từ sáng tới tối, phố Hàng Mã (Hà Nội) lúc nào cũng tràn ngập những sắc màu rực rỡ, sẵn sàng đón Tết Trung thu 2020.

Nhà văn Vũ Hạnh gặp ‘người nhà trời’ ở tuổi 95

Nhà văn Vũ Hạnh gặp ‘người nhà trời’ ở tuổi 95

Văn hóa 25/09/2020 - 19:04

Nhà văn Vũ Hạnh ra mắt tiểu thuyết “Người nhà trời” và giao lưu “Ngòi bút tỏa sáng tinh thần văn hóa dân tộc” tại Đường sách TPHCM sáng 26/9.

Quang gánh của mẹ

Quang gánh của mẹ

Văn hóa 25/09/2020 - 07:35

Mẹ gánh mùa vụ, tháng ngày trên vai, gánh nụ cười của con trên con đường mòn có hoa và cỏ lấn lối, thảnh thơi gió hong khô áo mẹ.

'Dế mèn phiêu lưu ký' cùng xuất hiện 12 ấn bản khác nhau

'Dế mèn phiêu lưu ký' cùng xuất hiện 12 ấn bản khác nhau

Văn hóa 25/09/2020 - 05:50

Tác phẩm 'Dế mèn phiêu lưu ký' được Nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành 12 bản in khác nhau, nhân dịp 100 năm sinh nhật của nhà văn Tô Hoài.

'Ròm' ra rạp, kết thúc chuỗi ngày lận đận

'Ròm' ra rạp, kết thúc chuỗi ngày lận đận

Văn hóa 24/09/2020 - 06:35

Bộ phim 'Ròm' chính thức được khởi chiếu vào ngày 25/9, sau một thời gian dài trải qua hàng loạt diễn biến - nhận giải thưởng, chịu án phạt, phải chỉnh sửa và Covid-19.

Bức tranh ‘Hội đình Chèm’ giá 1 triệu USD là thật hay giả?

Bức tranh ‘Hội đình Chèm’ giá 1 triệu USD là thật hay giả?

Văn hóa 23/09/2020 - 21:51

Bức tranh ‘Hội đình Chèm’ của họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ vừa được bán đấu giá tại Paris với số tiền gần 1 triệu USD, khiến giới mỹ thuật xôn xao.

Những điều bạn nên biết về tiết Thu phân

Những điều bạn nên biết về tiết Thu phân

Văn hóa 23/09/2020 - 10:11

Tiết Thu phân có nghĩa là tiết thu đã rõ ràng khi những tia sáng mặt trời hướng thẳng về phía nam khiến ngày ngắn hơn và đêm dài hơn ở Bắc bán cầu.

Hai diễn giả 'đánh thức khát vọng' cho giới trẻ đô thị

Hai diễn giả 'đánh thức khát vọng' cho giới trẻ đô thị

Văn hóa 22/09/2020 - 15:43

Chương trình 'Đánh thức khát vọng' dành cho học sinh - sinh viên của 30 trường học tại TP.HCM, chính thức khởi động với hai diễn giả Sơn Lâm và Hà Chương.

'Trói buộc yêu thương' để giảm thiểu xung đột gia đình

'Trói buộc yêu thương' để giảm thiểu xung đột gia đình

Văn hóa 22/09/2020 - 07:10

Bộ phim 'Trói buộc yêu thương' dài 36 tập, được khởi chiếu trên VTV3 từ ngày 21/9, thay thế cho bộ phim 'Tình yêu và tham vọng' vừa kết thúc.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Cuối tuần này, cổ động viên Việt Nam được vào sân trở lại

Cuối tuần này, cổ động viên Việt Nam được vào sân trở lại

Do dịch Covid-19 được kiểm soát tốt, V-League 2020 sẽ mở cửa trở lại đón CĐV bắt đầu từ vòng đấu 12 cuối tuần này.

Đậm đà đĩa bánh bột lọc

Đậm đà đĩa bánh bột lọc

Trong kí ức của mỗi người, đều có một khoảng thời gian gợi cho mình bao nỗi nhớ riêng...

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Thị trường xe cũ đã qua sử dụng đa dạng, tuy nhiên cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Dưới đây là một số điều nên, không nên để mua được chiếc xe ưng ý.