Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Cô gái trẻ mơ khắc chế thiên tai

Thứ Sáu 27/03/2015 , 06:15 (GMT+7)

“Nhỏ như cái kẹo!”. Đó là cảm nhận ban đầu của tôi khi gặp cô gái có vóc dáng nhỏ nhắn ấy. Nhưng trò chuyện với cô mới thấy, dự định cô ấp ủ mấy năm nay và đang từng bước thực hiện, chẳng hề nhỏ chút nào. 

Đó là làm sao để giảm thiểu thiệt hại mùa màng, ruộng đất do thiên tai, biến đổi khí hậu gây ra.

Cô gái ấy là Đàm Thùy Nga, sinh năm 1990, kỹ sư thủy sản và đang hoàn thành luận văn thạc sỹ chuyên ngành Thú y Thủy sản.

5 năm âm thầm nghiên cứu

Tôi tình cờ gặp Nga khi cô từ trường Đại học Cần Thơ về thăm gia đình ở ấp Tân Tiến (xã Tân Lập, huyện Tân Biên, Tây Ninh), còn tôi lên liên hệ công việc với ba cô. Cuộc gặp khá thú vị khi cô giới thiệu cho tôi về dự án tầm cỡ quốc gia mà cô ấp ủ và đang thực hiện từ 5 năm nay. Đó là dự án chống xói mòn, sạt lở đê điều bằng cây sanh (tên khoa học là Ficus benjamina).

Nghe cô giới thiệu, tôi thắc mắc: “Cây sanh là cây kiểng mà, sao chống xói lở được?”. Nga không nói mà đưa tôi ra vườn nhà, nơi có mấy ao cá và chỉ cho tôi hàng cây sanh trồng trên bờ ao, mỗi cây cách nhau chừng 5 m, nhưng cây nào cây nấy đều có bộ rễ to, dày chi chít, đi từ gốc xuống đến mặt nước. Bờ ao tạo thành một bức tường rễ chắc chắn, che kín mặt đất bờ ao.

Tôi bắt đầu thấy thú vị và hỏi tiếp: “Từ đâu bạn có ý tưởng hay vậy?”. Nga bắt đầu kể: “Tôi học Đại học Cần Thơ, khoa Nuôi trồng Thủy sản. Do đặc thù ngành học nên từ năm thứ 2, tôi bắt đầu phải đi thực tế nhiều vùng nuôi trồng thủy đồng ruộng, ao hồ ở các tỉnh ĐBSCL.

Điều đọng lại nhiều nhất trong tôi sau mỗi chuyến đi ấy là chứng kiến tình trạng lũ lụt, sạt lở, vỡ đê. Đặc biệt, những ao hồ nuôi thủy sản trên các cồn thường bi ảnh hưởng nhiều hơn do trống trải, gió mạnh.

Mỗi năm, một diện tích không nhỏ ruộng vườn, lúa, nhà cửa… chìm trong nước. Một trong những tỉnh “nóng” nhất về tình trạng lũ lụt, vỡ đê là các huyện Châu Phú, Châu Thành, Chợ Mới, An Giang, hàng ngàn hécta lúa, hoa màu bị nước nhấn chìm. Tôi tự hỏi mình có học vấn, có trình độ, mình không thể đứng nhìn biết bao tài sản, mồ hôi nước mắt của hàng ngàn người nông dân bỗng chốc bị “nuốt chửng” như vậy? Từ đó, tôi bắt đầu tìm hiểu những thông tin liên qua đến biến đổi khí hậu, về cách phòng tránh lũ lụt, sạt lở.

Tôi cũng từng thắc mắc là lâu nay Nhà nước vẫn có những chương trình đối phó biến đổi khí hậu, chống xói mòn, sạt lở. Một trong những chương trình đó là “trồng cây gây rừng chống xói mòn và rửa trôi”.

Tuy nhiên, tôi thấy chương trình này hiệu quả không cao, vẫn gây ra hiện tượng sạt lở, xói mòn và vỡ đê. Tôi đi tìm hiểu và trả lời được tất cả câu hỏi trên đó là loại cây mà ta sử dụng, cách trồng, cách chăm sóc và tốc độ phát triển của nó không đáp ứng yêu cầu trên. Bên cạnh đó, tình trạng chặt phá rừng ồ ạt cũng là một nguyên nhân khiến cho vấn đề xói lở ngày càng nặng.

Một lần về thăm nhà, tôi thấy cây sanh ba tôi trồng ngoài bờ ao có bộ rễ chùm quá to, kín hết cả mặt đất. Tôi chợt nảy ra ý, tại sao không thử nghiệm chức năng mới của cây này cho việc chống xói mòn? Thế là sau khi thu thập nhiều thông tin, tôi bắt đầu thực hiện dự án với loài cây mà tôi cho rằng có nhiều khả năng sẽ chống được tình trạng xói mòn, rửa trôi đất”.

Chi phí cực ít

“Cây sanh tôi trồng do Trung tâm Giống cây trồng miền Nam cung cấp. Tôi mang về trồng đúng mật độ, kỹ thuật ngay tại bờ ao nhà mình. Sau đó, tôi trồng thêm một số điểm có đất nhiễm phèn, nước lợ ở An Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ… trồng trên đường đê dài 150m, mật độ 10 m2/cây.

Theo dự kiến, thời gian nghiên cứu là 5 năm. Kết quả cho thấy, cây trồng ở các vùng thổ nhưỡng, khí hậu khác nhau, nhưng phát triển khá tương đồng. Với đặc điểm là bộ rễ chùm nửa nổi nửa chìm trên mặt đất, có thể sống tốt tên mọi loại địa hình, thành phần đất, nước khác nhau, khi được 3 tuổi, cây hoàn toàn có khả năng chống sạt lở đê điều, chắn gió lùa, ngăn cản xói mòn và rửa trôi đất", Nga tâm sự.

Nga cho biết, cây sanh sau khi đem về, sẽ được chăm sóc 1 tuần trước khi trồng để tránh sốc cho cây. Cây chỉ được tưới bằng nước giếng tại vùng trồng và che mát bằng bạt. Có thể trồng cây trên bờ sông, mặt ngoài bờ ao hồ nuôi thủy sản. Thậm chí, tại các điểm sạt lở đồi, núi.

Sau khi có kết luận cuối cùng về cây sanh, Nga đã gửi dự án đến Viện Nghiên cứu ĐBSCL để tham dự chương trình đối phó biến đổi khí hậu, chống sạt lở, xói mòn đất, chương trình dành cho sinh viên. Dự án được ông Lý Quốc Đẳng, chuyên viên Viện này đánh giá là hay và rất khả thi. Tuy nhiên, do Nga gửi hồ sơ trễ nên không kịp dự thi.

Với đê, cây có thể trồng 2 bên bờ. Còn ao nuôi thủy sản, trồng ở độ cao 0,3 m so với mặt nước và 5 m so với đáy ao, độ dốc 450. Mỗi tuần tưới 2 lần và mỗi tháng chỉ cần bón phân một lần.

Chỉ cần chăm sóc 2 năm đầu, sau đó theo dõi và để cây tự phát triển. Đến năm thứ 3, bộ rễ lớn bắt đầu kết nối với rễ của các cây liền kề tạo thành một tấm thảm dày và sâu xuống đất từ 30 - 40 cm.

Sau 4 năm, cây cao khoảng 4-5m, lúc này khống chế chiều cao, và tán các cây bắt đầu liên kết lại tạo thành 1 mạng lưới chằng chịt như bộ rễ và có khả năng cản sức gió mạnh hơn so với các loài cây đứng riêng lẻ. Nếu dưới tác động của con người thì các cành này sẽ liên kết nhanh hơn so với tự nhiên rất nhiều. Sau 5 năm, cây cao trung bình 5m.

Sau khi có kết luận chính xác về khả năng của cây sanh, cô liền gửi hồ sơ đăng ký tác quyền dự án, rồi gửi đơn tham gia các chương trình về biến đổi khí hậu ở ĐBSCL. Đến nay, dự án của cô đã được cấp chứng nhận tác quyền.

Trực tiếp quan sát những cây sanh trong dự án của Nga, tôi cảm nhận thấy hiệu quả của nó trong việc chống xói mòn, sạt lở. Vậy nhưng, Nga cho biết, chi phí làm cực rẻ. Chỉ cần chăm sóc 2-3 năm đầu trồng với chi phí chỉ từ 50 - 80 ngàn đồng m2.

“Cây này rất dễ sống và không cần phải chăm sóc, bón phân nhiều. Tôi tính chi phí này từ năm 2013, nếu giá cả phân bón có tăng thì chi phí cũng chỉ tăng theo chút đỉnh, tối đa là 100 ngàn đồng/ m2, không đáng kể. Trong khi đó, để làm công trình chống sạt lở bằng các chất kiệu khác như cọc nhựa composit, bê tông, chi phí hàng triệu đồng/m2 chứ không ít”.

Ấy vậy nhưng, từ 2 năm nay, Nga gõ cửa một số cơ quan chức năng, tìm đến một số DN nuôi trồng thủy sản ở khu vực ĐBSCL để giới thiệu về dự án và đề nghị được tài trợ làm thử nghiệm, nhưng tất cả đều lắc đầu.

“Đến mấy cơ quan Nhà nước thì họ bảo không thuộc lĩnh vực của họ. Còn gặp mấy DN nuôi thủy sản thì họ nói không cần. Một phần vì họ chủ quan, phần vì đất họ thuê nên tâm lý họ cũng không mặn mà lắm với việc đầu tư lâu”, Nga nói, giọng buồn buồn.

Người lao động vật lộn giữa dịch Covid-19: [Bài II] 'Phao cứu sinh' của người nghèo

Người lao động vật lộn giữa dịch Covid-19: [Bài II] 'Phao cứu sinh' của người nghèo

Phóng sự 12/08/2020 - 13:54

Trong bối cảnh người lao động gặp muôn vàn khó khăn, đã xuất hiện nhiều tổ chức, cá nhân hết mình sẻ chia, chung tay cùng họ vượt khó…

Chủ vườn nhờ tôi đặt anh Đông 4 năm nhân 1.000 cây, trả ngay 10 tỉ

Chủ vườn nhờ tôi đặt anh Đông 4 năm nhân 1.000 cây, trả ngay 10 tỉ

Phóng sự 11/08/2020 - 13:56

"Chết ngay, dây vào có mà đền ốm!", GS Trần Duy Quý - nguyên Viện trưởng Viện Di truyền Nông nghiệp nói với tôi trên tầng thượng đầy lan của mình.

Người lao động vật lộn giữa dịch Covid-19: [Bài I] Những bữa ăn teo tóp

Người lao động vật lộn giữa dịch Covid-19: [Bài I] Những bữa ăn teo tóp

Phóng sự 11/08/2020 - 13:37

Sau gần 7 tháng từ khi dịch Covid-19 bùng phát, nhiều doanh nghiệp "ngấm đòn", hàng ngàn lao động bị giảm giờ làm thậm chí mất việc, đời sống đối diện muôn vàn khó khăn.

Chủ vườn phản biện ông Toàn 'đô la' về lan đột biến

Chủ vườn phản biện ông Toàn 'đô la' về lan đột biến31

Phóng sự 10/08/2020 - 09:01

“Xã hội có khoảng 80% người nghĩ như ông Toàn, vì thế không có gì thay đổi trong cuộc sống. Còn những người nghĩ khác thì hiện nhiều người đã xây nhà, mua ô tô”...

Về quê của lan đột biến: Từ 'tầm gửi' trên cây đa thành ra bạc tỉ

Về quê của lan đột biến: Từ 'tầm gửi' trên cây đa thành ra bạc tỉ

Phóng sự 07/08/2020 - 08:35

Năm 1972, đoàn xiếc sơ tán về Cổ Tiết, trèo lên cây đa mắc dây tập đu, thấy loài “tầm gửi” hoa đẹp liền hái xuống cho vài người. Đó chính là lan đột biến.

Về quê đi quay… rớ giàn

Về quê đi quay… rớ giàn

Phóng sự 06/08/2020 - 08:26

Hôm cuối tuần, thằng Tây, cháu tôi gọi như rối lên: “Ông về nhé. Cháu bố trí cho ông đi quay rớ”. Nghe vậy là tôi đã háo hức, chỉ muốn về ngay trong đêm…

Người sưu tầm báo xưa

Người sưu tầm báo xưa

Phóng sự 05/08/2020 - 09:10

Sau hơn 3 năm sưu tầm, đến nay ông đã có trong tay hàng nghìn tờ báo. Trong đó, có những tờ báo cực kì quý hiếm và giá trị.

Tú 'thỏ' và câu chuyện về trang trại 2.000 thỏ giống New Zealand

Tú "thỏ" và câu chuyện về trang trại 2.000 thỏ giống New Zealand

Phóng sự 31/07/2020 - 10:08

Dịch bệnh trên lợn khiến nhiều hộ trong đó có Tú lao đao. Quay ngoắt sang nuôi thỏ NewZealand, lập HTX quy tụ ai cùng chí hướng, Tú "thỏ" đã tạo cú hích ngoạn mục...

Bà Niêm người Tày: 'Kiện tướng' nuôi nhím, cheo, kỳ đà

Bà Niêm người Tày: 'Kiện tướng' nuôi nhím, cheo, kỳ đà

Phóng sự 30/07/2020 - 12:14

Nhận thấy động vật hoang dã như cheo, kỳ đà, nhím… ít công chăm sóc, kháng bệnh cao, thị trường tiềm năng, một phụ nữ dân tộc Tày “liều” nuôi và thành công bất ngờ.

Lạc vào giới chơi lan

Lạc vào giới chơi lan

Phóng sự 30/07/2020 - 09:01

Các cụ xưa có câu: Vua chơi lan, quan chơi trà. Điều đó đủ thấy giới chơi lan thuộc đẳng cấp không phải ai cũng mon men tới được…

Tặng quà cho… các gia đình lâm tặc để làm kế giữ rừng

Tặng quà cho… các gia đình lâm tặc để làm kế giữ rừng

Phóng sự 29/07/2020 - 11:30

Khi 8 lâm tặc phải vào tù vì chặt hạ cây nghiến khổng lồ, gia đình họ gặp nhiều khó khăn nhưng không ngờ tết đến lại được chính quyền tặng quà, giúp đỡ.

Có một ngọn thác biết gây cười

Có một ngọn thác biết gây cười

Phóng sự 28/07/2020 - 08:35

Vừa đặt chân xuống nước đoàn người bỗng nhiên cười phá lên. Tôi tò mò, nhảy xuống rồi bật cười rũ rượi bởi không chịu nổi cảm giác buồn buồn, nhột nhột...

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Phân công người điều hành UBND TP. Hà Nội thay ông Nguyễn Đức Chung

Phân công người điều hành UBND TP. Hà Nội thay ông Nguyễn Đức Chung

Thành ủy Hà Nội đã phân công 2 lãnh đạo phụ trách, điều hành một số lĩnh vực sau khi ông Nguyễn Đức Chung bị tạm đình chỉ công tác.

Vườn bơ nhiều giống, thu quả quanh năm

Vườn bơ nhiều giống, thu quả quanh năm

Trồng 4 giống bơ khác nhau, gia đình ông Trần Văn Xuất ở Lâm Đồng có thu hoạch quanh năm. Với diện tích 3ha, mỗi năm, ông thu lãi hàng trăm triệu đồng.

Ổ dịch Covid-19 tại Đà Nẵng đang từng bước được kiểm soát

Ổ dịch Covid-19 tại Đà Nẵng đang từng bước được kiểm soát

Báo cáo Thủ tướng, Bộ Y tế cho biết ổ dịch Covid-19 tại Đà Nẵng đang từng bước được kiểm soát, số trường hợp mắc mới giảm trong những ngày gần đây.