Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

Có giải thưởng là có kiện cáo

Thứ Tư 20/07/2011 , 11:50 (GMT+7)

“Có giải thưởng là có kiện cáo”, có lẽ là câu “châm ngôn” của “thời đại” đụng đâu sai đấy, xét thưởng ở đâu có bất cập đấy của cơ chế ban phát sự khen tặng (ghi nhận công lao)..."

Nhà biên kịch Phan Huyền Thư
“Có giải thưởng là có kiện cáo”, có lẽ là câu “châm ngôn” của “thời đại” đụng đâu sai đấy, xét thưởng ở đâu có bất cập đấy của cơ chế ban phát sự khen tặng (ghi nhận công lao) đã được tùy tiện hóa, cá nhân hóa núp dưới vỏ bọc của sự lạm quyền được thể chế hóa, chính thức hóa.

Trong rất nhiều dẫn chứng để chứng minh cho nhận định trên, chuyện kiện cáo, bất bình xoay quanh việc đạo diễn Nguyễn Thước được Bộ Bộ VH-TT-DL đề nghị Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng giải thưởng Nhà nước năm nay với 3 bộ phim: Sự nhọc nhằn của cát, Những công dân @ Chất xám. Trong đó, Sự nhọc nhằn của cát đã đoạt giải thưởng Bông Sen Vàng 2004 và Chất xám đoạt giải thưởng Bông Sen Vàng 2010 về biên kịch cho các nhà biên kịch Phan Thanh Tú và Phan Huyền Thư.

Vậy là, qua hai cuộc liên hoan phim, đạo diễn không hề có giải thưởng nào bây giờ lại được đề nghị xét tặng giải thưởng cấp Nhà nước còn hai nhà biên kịch được nhận giải thưởng xuất sắc nhất thì bị... quên!

Cái lý của mê cung - tạm gọi là “hội chứng hội đồng” của ta mới sinh ra những nhiễu thưởng oái oăm như thế. Về nguyên tắc, công lao của đạo diễn chưa hề được thừa nhận ở bất kỳ cấp độ xét thưởng nào thì không thể bỗng nhiên “ghế trên ngồi tót sỗ sàng” như thế. Tại sao có thể phủ định cái đã được khẳng định bằng cách tuyên dương vượt cấp cái chưa hề?

Tất nhiên, không ai phủ nhận công lao của đạo diễn, người đã chuyển tải thành công ngôn ngữ văn học thành ngôn ngữ hình ảnh trong một bộ phim được công chúng ghi nhận. Nhưng vấn đề là ở chỗ, khi đã bàn đến chuyện giải thưởng tức là bàn cụ thể về cách cân đo đong đếm thì nhất thiết phải lượng hóa các giá trị đã được cân đong.

Thứ nhất, Hội đồng cấp Bộ của Bộ VH-TT-DL vô hình trung đã phủ định Hội đồng Liên hoan phim 2004 và 2010! Nói cách khác, Hội đồng cấp Bộ không thừa nhận cái hội đồng mà chính nó đã tạo dựng, quản lý? Xét theo nghĩa hẹp nhất, Hội đồng Liên hoan phim là “cơ quan chuyên môn có thẩm quyền cao nhất” trong việc đánh giá chất lượng của một bộ phim cũng như công lao, giá trị của những người có vai trò chủ yếu nhất làm nên thành công của phim.

Thứ hai, đạo diễn - NSƯT Nguyễn Thước nhầm lẫn khi ông cho rằng các nhà biên kịch Phan Thanh Tú và Phan Huyền Thư đã nhầm lẫn vì giải thưởng cấp Nhà nước đã từng xét thưởng năm 2007 cho đạo diễn nên ông có lý, có quyền được đề cử xét thưởng lần này. Tại sao Nguyễn Thước không nghĩ rằng năm 2010 phim Chất xám cũng không hề tôn vinh ông với tư cách là đạo diễn?

Thứ ba, trong sáng tạo văn học nghệ thuật, ai cũng biết rằng giá trị quan yếu nhất chính là ý tưởng. Nhà văn hay nhà biên kịch là người “đẻ” ra một bộ phim theo đúng nghĩa mang nặng đẻ đau. Thử đi tìm hiểu, hỏi han các nhà làm phim từ Nam chí Bắc, sẽ thấy là ai cũng than phiền về chuyện “thiếu kịch bản hay”.

Kịch bản là cái quyết định đầu tiên đến chất lượng của một bộ phim, do đó, nếu muốn tôn vinh một đạo diễn (không có giải thưởng nào) thì nhất thiết, trước đó phải ghi nhận, tôn vinh nhà biên kịch. Có thể ví công việc của nhà biên kịch như là nhà thiết kế cho một mẫu xe mới còn đạo diễn là người vật chất hóa, hình ảnh hóa mẫu xe đó đến với hiện thực tiếp nhận.

Thứ tư, đạo diễn - NSƯT Nguyễn Thước đã có thêm một nhầm lẫn nữa khi ông cho rằng các nhà biên kịch Phan Anh Tú, Phan Huyền Thư kiện vì “sợ” rằng lần sau sẽ không có cơ hội được xét thưởng (theo nguyên tắc không thể xét xử hai lần cho cùng một “tội danh”). Cách lý giải như thế là rất vị kỷ, hay nói “vuông” hơn, suy bụng ta ra bụng người.

Tại sao đạo diễn – NSƯT Nguyễn Thước không chịu thừa nhận rằng tách mình ra khỏi cái “tập thể” biên kịch – đạo diễn thành công trong các tác phẩm chung là việc làm thiếu nghĩa khí của sự tôn thờ chủ nghĩa danh gia? Đó là chưa nói đến việc nâng đỡ (tài năng chẳng cần nâng đỡ, ở đây chỉ bàn riêng về đạo lý) những người có tài năng thực sự là bổn phận của bậc thức giả.

Thứ năm, vụ kiện cáo này cho thấy rằng cơ chế xét thưởng (phong chức, phong hàm) của ta lâu nay thực sự có vấn đề. Quyền sinh sát bất kỳ thành bại của ai đó chỉ nằm trong tay một nhóm người. Tại sao không thiết lập một cơ chế, chẳng hạn, phát phiếu thăm dò cho hàng trăm nhà phê bình điện ảnh, đạo diễn, diễn viên, biên kịch để lấy sự bầu chọn từ những người thông thạo, am hiểu nhất và đến lượt nó, Hội đồng chỉ là một ban kiểm phiếu mà thôi (mỗi thành viên hội đồng cũng chỉ có một phiếu có giá trị  tương đương).

 Những người từng được giải thưởng cấp quốc gia (Bông Sen Vàng) lại bị gạt ra bên lề khi xét giải thưởng cấp Nhà nước, có lẽ là một trong những hài kịch đẫm nước mắt của thời nay. Chừng nào mà cơ chế phân định tài năng vẫn cứ đủng đỉnh dạo quanh cánh đồng làng thì chừng đó, chuyện kiện tụng vẫn còn tiếp diễn dài dài...

Google tôn vinh ca trù Việt Nam

Google tôn vinh ca trù Việt Nam

Văn hóa 23/02/2020 - 08:47

Từ 0h sáng ngày 23/2, Google tôn vinh loại hình nghệ thuật ca trù qua biểu tượng Doodle trên trang chủ Google.com.vn.

Giỗ tổ Hùng Vương được tổ chức quy mô cấp quốc gia

Giỗ tổ Hùng Vương được tổ chức quy mô cấp quốc gia

Văn hóa 23/02/2020 - 08:01

BTC Giỗ tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng cho biết, Giỗ tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm Canh Tý 2020 sẽ được tổ chức quy mô cấp quốc gia.

Câu chuyện còn lại của một bà mẹ quê

Câu chuyện còn lại của một bà mẹ quê2

Văn hóa 22/02/2020 - 06:55

Cụ bà Trần Thị Sen, thân mẫu của nhà thơ Trần Đăng Khoa, đã tạ thế ngày 6/2/2020, hưởng thọ 102 tuổi.

'Cây tre thần' giữa mùa đại dịch

'Cây tre thần' giữa mùa đại dịch

Văn hóa 21/02/2020 - 13:21

Dù nỗi lo Covid-19 vẫn ám ảnh, nhưng nhà tạo mẫu Sĩ Hoàng vẫn từ Sài Gòn ra Hà Nội tham gia vở kịch “Cây tre thần”.

Giai điệu bổng trầm với Covid-19

Giai điệu bổng trầm với Covid-19

Văn hóa 20/02/2020 - 10:45

“Đánh giặc Corona. Đoàn kết toàn dân ta, đánh giặc Corona. Từ trẻ đến người già, đánh giặc Corona. Ngành y là xung kích, thề quyết thắng đại dịch...".

'Em và Trinh' trong những mối tình sương khói

'Em và Trinh' trong những mối tình sương khói

Văn hóa 20/02/2020 - 09:19

Dự án điện ảnh “Em và Trịnh” tổ chức tuyển chọn diễn viên trong không khí chuẩn bị kỷ niệm sinh nhật nhạc sĩ Trịnh Công Sơn (29/2)

Fetival Huế 2020 lùi thời gian tổ chức

Fetival Huế 2020 lùi thời gian tổ chức

Văn hóa 19/02/2020 - 08:33

Ngày 18/2, Văn phòng UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế cho biết, tỉnh này vừa có quyết định việc lùi thời gian tổ chức Festival Huế lần thứ 11.

Trùng tu hay xâm hại di tích? - [Bài 1] Thon thót trùng tu

Trùng tu hay xâm hại di tích? - [Bài 1] Thon thót trùng tu

Văn hóa 18/02/2020 - 08:26

Đối với các nhà nghiên cứu di sản văn hóa cổ truyền, mỗi khi được tin di tích nào được trùng tu thì vừa mừng lại vừa thon thót giật mình.

Valentine là ngày gì, nguồn gốc từ đâu?

Valentine là ngày gì, nguồn gốc từ đâu?

Văn hóa 14/02/2020 - 13:50

Ngày Valentine, còn gọi là Ngày lễ tình yêu hay là Ngày lễ tình nhân được đặt tên theo thánh Valentine.

Đặc sản vùng đất cổ Đường Lâm

Đặc sản vùng đất cổ Đường Lâm

Văn hóa 14/02/2020 - 10:35

Gà Mía là một giống gà quý đã từ bao đời truyền lại, đây là một chủng loại riêng, không giống với bất cứ loại gà nào.

Để lại cho đời một nguồn tài liệu quý

Để lại cho đời một nguồn tài liệu quý

Văn hóa 13/02/2020 - 09:23

Nhà văn - nhà báo Trần Thanh Phương vừa qua đời tại TP.HCM, hưởng thọ 80 tuổi. Di sản của ông là một thư viện thông tin quý hiếm!

Giới làm sách loay hoay với nCoV

Giới làm sách loay hoay với nCoV

Văn hóa 12/02/2020 - 09:25

Nhiều ấn phẩm chuẩn bị cho Hội sách TP.HCM dự kiến tổ chức vào tháng 3/2020 có nguy cơ ế ẩm!

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Lee Nguyễn khó về TP.HCM

Lee Nguyễn khó về TP.HCM

Những ngày cuối kỳ chuyển nhượng mùa giải 2020, mọi sự tập trung đều đổ dồn về Lee Nguyễn, khi anh được TP.HCM liên hệ.

15 món ăn dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể

15 món ăn dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể

Ban Chủ nhiệm Dự án bảo tồn và phát huy một số di sản văn hóa dân tộc công bố 15 món ẩm thực dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể.

Kiểng tết độc, lạ hút hàng

Kiểng tết độc, lạ hút hàng

Chị Loan trước đây là một chủ nhân của vườn kiểng nổi tiếng về bộ sưu tập kiểng thú bằng hoa mẫu đơn, nay chị mở rộng kinh doanh thêm mặt hàng si rô kiểng.

Báo Nông Nghiệp