Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Đi bằng đôi chân mình: Phó Thủ tướng mách con đi... bơm xe

Thứ Hai 19/10/2015 , 06:35 (GMT+7)

“Các con hãy tự đi bằng đôi chân của chính mình”. Đó là lời dạy của cố Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phan Kế Toại (1889-1973) dặn dò 10 người con của cụ.

Tự lo toan lấy

Trong ngôi nhà ấm cúng ở con ngõ nhỏ trên phố Đội Cấn (Hà Nội), bà Vũ Thị Thanh Mỹ, người con dâu thứ tư của cố Phó Thủ tướng Phan Kế Toại khẽ khàng chia sẻ: “Tôi về làm dâu cũng chỉ biết có chừng thôi, có chuyện tôi nhớ, có chuyện tôi quên, vậy nên nhớ đến đâu thì tôi kể đến đấy nhé”.

Vậy là, từng khoảnh ký ức theo thời gian dần dần hồi cố.

Đấy là đận những năm 1960, cụ Phan đương nhiệm Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Bà Mỹ làm việc ở UBND TP. Hà Nội, còn chồng bà, ông Phan Kế Bảo, công tác tại trường Điện ảnh Việt Nam.

Thường lệ, cụ Phan hỏi các con về lương tháng, về cuộc sống, và các khoản chi tiêu.

Một bận, cụ gọi người con dâu thứ tới dặn: “Mỹ ơi, lương hai vợ chồng như thế không thể đủ sống nuôi con được. Bảo nó đi làm về, con nói với Bảo chiều đến hết giờ làm thì tìm một cái hòm xe đạp, một cái bơm và một ít dụng cụ để vá xe. Chiều tan sở ra thì làm thêm những việc đó để kiếm tiền nuôi các con”.

Rồi cụ lại dặn thêm: “Bảo với Mỹ cố sức nuôi cho hai cháu học đến nơi đến chốn. Ba thấy trong số các con cháu thì Diễm Hằng với Toàn là có khả năng, học tốt”.

Hai vợ chồng ông Phan Kế Bảo hiểu rằng, cha đang răn dạy họ kiếm tiền bằng công việc chính đáng để nuôi con. Chứ trong thực tế, ông chưa bao giờ phải đứng đầu phố làm nghề bơm vá kiếm thêm thu nhập. Bởi vì, hết giờ làm việc ở cơ quan, tối về họ lại cùng nhau dịch tài liệu.

Ông Bảo công tác bên trường Điện ảnh, những bản phim tiếng Đức đang chờ ông dịch (nhờ có vốn ngoại ngữ sau những năm du học bên CH dân chủ Đức về nước). Đi đi lại lại để khỏi mất nguồn suy nghĩ, ông đọc đến đâu là bà viết đến đấy.

“Chúng tôi không phải đi bơm xe bao giờ vì tài liệu dịch phim cho thu nhập đủ để trang trải trong gia đình, song dẫu có phải bơm xe thì vợ chồng tôi cũng tự bảo nhau mình sẵn sàng làm việc, nhất là công việc chính đáng từ khối óc, hai bàn tay và sức lao động của mình”.

Năm nay, đã 82 tuổi, bà Vũ Thị Thanh Mỹ vẫn hăng hái tham gia các hoạt động từ thiện xã hội. Tôi có cảm giác các hoạt động này nối tiếp hoạt động khác vì bà mới đi Yên Bái về thì trong nhà đồ đạc chuẩn bị cho chuyến đi Quảng Bình được xếp thành tầng.

Chốc chốc lại có người tới gọi cửa chuyển hàng. Những phút xen ngang ấy của đôi ba người khách không thể làm đứt mạch câu chuyện. Tấm tình của một thời vất vả về vật chất nhưng giàu và đẹp về tình cảm lại liền mạch ngay.

Bà Mỹ nhớ tới một thời sổ gạo, tem phiếu, mọi thứ đều phân. Cán bộ cao cấp cũng chẳng hơn thường dân là mấy. Nhưng các con cụ Phan không bao giờ đụng đến sổ tem phiếu của ba mình.

16-39-06_phn-ke-toi-2
Bà Vũ Thị Thanh Mỹ

Năm bà Mỹ sinh con trai, khó khăn chồng chất, nhưng ông bà cũng không vì thế mà hà lạm vào sổ gạo của cha. Nhắc nhớ một vài kỷ niệm bà lại rưng rưng:

“Tôi vì làm ở UBND TP. Hà Nội, được chị Nhữ Thị Tý là vợ bác sỹ Trần Duy Hưng - Chủ tịch UBND thành phố coi như chị em. Chị Tý mới nói: Mỹ ơi, hôm nay chị lấy sổ của anh Hưng, chị mua hộ cho Mỹ mấy cân gạo nếp để về nấu cháo cho cháu.

Thế là chị Hưng mua hộ bởi vì chị biết rằng chúng tôi không bao giờ dính dáng vào tiêu chuẩn của cụ. Kể ra, nếu tôi có đến hỏi thì cụ bà cũng san sẻ cho nhưng thôi vợ chồng tôi đã quen với nếp nhà các cụ hai bên răn dạy, mọi việc đều tự lập, tự lo toan lấy. Có những người hiểu mình như chị Nhữ Thị Tý, không bao giờ tôi quên được”.

Trở thành cán bộ tốt

Gia đình dòng dõi nhiều đời làm quan. Cha là cử nhân Phan Kế Tiến làm tới Tuần phủ tỉnh Phúc Yên (đứng đầu một tỉnh). Bản thân cụ Phan Kế Toại cũng từng là quan dưới triều Nguyễn từ Tri huyện Hương Sơn (tỉnh Hà Tĩnh), tuần phủ, tổng đốc các tỉnh Phúc Yên, Bắc Ninh, Thái Bình; rồi giữ chức vụ Phó Thủ tướng trong Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cho đến giây phút cuối cuộc đời.

Làm quan to thế nhưng sinh thời, cụ chỉ muốn các con mình làm những nghề sáng tạo để tự nuôi được bản thân. Chỉ làm công ăn lương, làm sao trở thành người cán bộ tốt.

Cụ khuyến khích con cái độc lập, không phụ thuộc vào cha. Vì vậy, 10 người con của cụ tự đi lên bằng đôi chân mình và đều làm những ngành liên quan đến khoa học và nghệ thuật: Họa sĩ Phan Kế An, Hội Mỹ thuật Việt Nam, Giải thưởng Nhà nước về VHNT (2001); Phan Kế Ninh, công tác trong ngành Hàng không; Phan Thị Mỹ, cử nhân văn học; Phan Kế Bảo, công tác trong ngành Điện ảnh; Phan Kế Khoan, công tác trong ngành Giáo dục; Phan Kế Hoành, nhà nghiên cứu phê bình văn học nghệ thuật; PGS.TS Phan Kế Phúc, giảng viên ĐH Bách khoa Hà Nội; GS.TS Phan Kế Lộc, giảng viên khoa Sinh học (ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐH Quốc gia Hà Nội); PGS.TS Phan Lệ Thủy, giảng viên ĐH Dược Hà Nội; Phan Kế Bình, cán bộ Cty Công viên Hà Nội.

Liêm chính an dân

Làm quan ở đâu, cụ Phan Kế Toại cũng trọng chữ “liêm chính”, “an dân”, lấy đạo nghĩa nhân làm gốc. Bởi vậy, khi làm Tri huyện Tiên Lãng, tỉnh Kiến An nay là TP. Hải Phòng, cụ đã mộ dân khai hoang lấn biển.

Hơn 80 năm sau, vật đổi sao dời, trải qua mấy độ bể dâu, nhưng “ruộng quan Phan” vẫn được người dân nơi đây ghi ơn.

Bà Vũ Thị Thanh Mỹ kể, năm trước có dịp về Tiên Lãng, nhân dân dẫn con cháu cụ Phan tới những cánh đồng thẳng cánh cò bay và tự hào rằng “ruộng quan Phan” đến nay vẫn mang lại no ấm cho người dân trong vùng.

 

3 đứa trẻ ở phía bên kia đồi cao

3 đứa trẻ ở phía bên kia đồi cao

Phóng sự 24/09/2020 - 12:11

Cuộc sống liệu có quá khắt khe khi cướp đi 3 đứa trẻ ở Bản Phung và đây không phải lần đầu tiên những gia đình ấy bị lấy đi điều quý giá nhất.

Con giun quế, mớ rau rừng và triết lý đạo Phật

Con giun quế, mớ rau rừng và triết lý đạo Phật

Phóng sự 24/09/2020 - 07:53

Cạnh căn nhà trong trang trại rộng 60ha có ngôi chùa nhỏ nơi chị hàng ngày vẫn tụng kinh niệm Phật. Làm nông nghiệp sạch cũng là cách để chị tạo phúc cho đời.

Gian nan giữ rừng nghiến cổ

Gian nan giữ rừng nghiến cổ

Phóng sự 23/09/2020 - 06:00

Vùng rừng núi Na Hang có hàng nghìn cây nghiến cổ thụ. Có cây sống lâu bằng cả mấy đời người. Có được rừng quý đã khó, việc giữ gìn, bảo vệ còn khó hơn.

Nghề 'ăn cơm đứng' của nông dân vùng cao

Nghề 'ăn cơm đứng' của nông dân vùng cao

Phóng sự 21/09/2020 - 12:02

Xã Đăng Hà có hơn 70% hộ đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Nghề “ăn cơm đứng” đang giúp nhiều hộ nghèo vùng đồng bào này trở nên khá giả trông thấy…

Lợn đen Mường Pa 'đi ủng' màu trắng ở huyện Mai Châu

Lợn đen Mường Pa 'đi ủng' màu trắng ở huyện Mai Châu

Phóng sự 18/09/2020 - 15:14

Thấy nhành rau lang để trên bờ tường, con lợn đực không ăn ngay mà ụt ịt gọi con cái ô chuồng bên cùng đứng bằng cả hai chân, kề miệng ăn rất tình tứ.

Những phiên chợ bán đặc sản... ốc sên

Những phiên chợ bán đặc sản... ốc sên2

Phóng sự 17/09/2020 - 07:10

Thứ sáu chợ phiên Bao La, bát ngát những rổ, chậu ốc lấp ló đôi râu dài và cái lưỡi cứ đưa qua, đưa lại khiến người yếu bóng vía chợt giật nảy mình.

Mình dừng lại để em đi tìm hạnh phúc mới, chứ thế này tội lắm

Mình dừng lại để em đi tìm hạnh phúc mới, chứ thế này tội lắm2

Phóng sự 16/09/2020 - 10:17

Trước câu nói đó của chồng, chị gạt đi: “Mình đến với nhau lúc khỏe mạnh, giờ đây anh ốm em bỏ đi không nỡ, vả lại chúng mình còn tình cảm, còn đứa con”.

Hiến cả nghĩa địa dòng họ để đổi lấy trường học cho quê nhà

Hiến cả nghĩa địa dòng họ để đổi lấy trường học cho quê nhà

Phóng sự 15/09/2020 - 06:08

“Mày làm thế là phá tục lệ ngàn đời của người Thái, sẽ khiến cả dòng họ bị ốm, lụn bại”. Lời mẹ già vang lên trong cuộc họp khiến ông Thiết vã mồ hôi.

Nghề 'thổi' trâu ngoại cho da căng, béo múp

Nghề 'thổi' trâu ngoại cho da căng, béo múp

Phóng sự 10/09/2020 - 07:10

Chủ tịch xã Thổ Bình bảo trâu ngoại có khung xương to nên chỉ cần 'thổi' trong 3 tháng đã béo, lãi khá. Anh Lâm là người mở nghề làm giàu cho dân cả vùng.

Làng 'Digan' bên dòng Trà Khúc

Làng 'Digan' bên dòng Trà Khúc

Phóng sự 09/09/2020 - 06:05

Ở Quảng Ngãi có một làng quê mà người nông dân quanh năm, suốt tháng lang thang khắp các dòng sông.

Sự trùng lặp giữa các ca sảy thai với mùa phun thuốc sâu ở Hòa Bình

Sự trùng lặp giữa các ca sảy thai với mùa phun thuốc sâu ở Hòa Bình2

Phóng sự 08/09/2020 - 07:10

Sự trùng lặp đó khiến cho nhiều người phải nghi ngờ có hay không sự tác động của việc sử dụng thuốc BVTV thiếu hiểu biết với số ca sảy thai mỗi ngày một nhiều...

Lênh đênh trên sông Hậu

Lênh đênh trên sông Hậu

Phóng sự 03/09/2020 - 06:35

Nằm giữa dòng sông Hậu, Cồn Sơn - một trong bốn dãy cồn và cù lao lớn thuộc địa phận TP Cần Thơ, gồm: Cồn Sơn, Cồn Ấu, Cồn Khương và cù lao Tân Lộc.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Họp báo sau Đại hội Đảng bộ tỉnh Yên Bái lần thứ XIX

Họp báo sau Đại hội Đảng bộ tỉnh Yên Bái lần thứ XIX

Đại hội Đảng bộ tỉnh Yên Bái lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020 - 2025 bế mạc hồi 15h30’ ngày 24/9/2020. Buổi họp báo được tổ chức ngay sau khi Đại hội bế mạc…

Xúc tiến thêm 4 dự án về NN-PTNT có nguồn vốn của Ngân hàng Thế giới

Xúc tiến thêm 4 dự án về NN-PTNT có nguồn vốn của Ngân hàng Thế giới

Ngày 24/9, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Nguyễn Xuân Cường đã có buổi làm việc với bà Carolyn Turk, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam.

Đà Nẵng: 'Sạch' Covid-19, các dịch vụ nhạy cảm được mở cửa trở lại

Đà Nẵng: 'Sạch' Covid-19, các dịch vụ nhạy cảm được mở cửa trở lại

Do đã 'sạch' Covid-19 sau 60 ngày, các dịch vụ như bar, karaoke, vũ trường, mát-xa được UBND thành phố Đà Nẵng cho phép mở cửa trở lại từ 0h ngày 25/9.