Thứ ba, 25/09/2018 03:40 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Giải cứu 'Vinashin của ngành thép'

15/05/2018, 23:05 (GMT+7)

 Từng là "cánh chim đầu đàn" nhưng trải qua những biến cố, nợ nần Công ty Cổ phần luyện cán thép Gia Sàng biến thành "Vinashin của ngành thép". Việc giải cứu doanh nghiệp này đang diễn ra như thế nào?

Nhà máy thép Gia Sàng với công nghệ lạc hậu và bị mất cắp quá nhiều không thể khôi phục mà phải thay công nghệ mới

Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng tiền thân là Nhà máy Luyện cán thép Gia Sàng do Cộng hòa Dân chủ Đức giúp đỡ Việt Nam xây dựng, hoạt động từ năm 1975 và từng được ví là “cánh chim đầu đàn” của ngành thép Việt Nam.

Từ năm 2007, công ty thí điểm thực hiện cổ phần hóa với vốn sở hữu Nhà nước 39,66%, vốn của cổ đông 40%; của cán bộ công nhân viên 19,34%, tuy nhiên sau đó liên tục thua lỗ và phải ngừng sản xuất từ tháng 1/2013. Thực trạng càng thêm thê thảm khi nhiều máy móc, thiết bị bị rút ruột, phá hoại, nhiều tài sản có giá trị hàng chục tỷ đồng đã bị tháo dỡ và tẩu tán… Các cơ quan pháp luật đã truy tố và đưa ra xét xử, phạt tù giam 5 đối tượng, trong đó có một Phó Chủ tịch HĐQT kiêm phó tổng giám đốc người nắm giữ cổ phần chi phối cổ phần công ty.

Cũng thời điểm đó, Gia Sàng là đống nợ tới 121,3 tỷ đồng. Nợ ngân hàng, nợ thuế, nợ lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế của người lao động, nợ đối tác… Không có khả năng chi trả và bị Ngân hàng TMCP Công Thương chi nhánh Thái Nguyên kiện ra tòa vì không trả số tiền vay gốc hơn 33 tỷ đồng và tiền lãi. TAND TP Thái Nguyên đã tuyên công ty phải thanh toán khoản vay trên 38,8 tỷ đồng và lãi suất cho phía ngân hàng. Quyết định cưỡng chế, kê biên, xử lý tài sản của công ty được ban hành ngay sau đó.

 Báo cáo tại đại hội đồng cổ đông 2013 của Gia Sàng đã khiến hàng trăm lao động “chết lặng” vì con số nợ ngân hàng, nợ thuế, nợ nhà cung cấp, nợ công nhân viên….lên tới hơn 120 tỷ đồng, trong đó nợ lương, bảo hiểm đã hàng chục tỷ đồng. Ngày 23/12/2013, Bộ Công thương đã có văn bản số 11820/BCT trình Thủ tướng đề nghị thoái gần 40% vốn Nhà nước tại Gia Sàng nhưng đại diện cán bộ công nhân viên, số cổ đông nhỏ lẻ chiếm 20% đã có văn bản đề nghị Thủ tướng chưa bán 40% vốn nhà nước – chỗ dựa cuối cùng để Gia Sàng khôi phục sản xuất, người lao động có cơ hội tìm kiếm việc làm. Vì quyền lợi của người lao động, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Thái Nguyên đã phải có nhiều chỉ đạo trực tiếp để giải cứu nhà máy.

Năm 2016, Gia Sàng đã có nhà đầu tư mới tham gia đấu giá để khôi phục sản xuất là Công ty cổ phần thương mại Thái Hưng và đã có nguồn tài chính khoảng 57 tỉ đồng từ việc bán đấu giá tài sản thông qua Chi cục thi hành án dân sự Thái Nguyên tổ chức.

Tuy nhiên, số tiền ấy là không đủ để  trả các khoản nợ, đặc biệt là khoản nợ người lao động, quyền lợi cho người lao động khi mà chỉ riêng khoản nợ ngân hàng của nhà máy đã hàng vài chục tỷ đồng. Trước sự kêu cứu của người lao động, năm 2015, Phó thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình  đã có hai văn bản chỉ đạo giải quyết sự việc.

Ngày 15/8/2016, UBND tỉnh Thái Nguyên đã văn bản số 2875/UBND-TCD  trả lời đơn của đại diện tập thể người lao động, chỉ đạo Sở LĐTBXH tỉnh Thái Nguyên đã chủ trì tổ chức buổi làm việc vào ngày 29/8/2016, với tập thể người lao động và các ngành chức năng, gồm: Đại diện UBND tỉnh, Thanh tra tỉnh, lãnh đạo Sở LĐTBXH, Sở Công Thương, đại diện Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - chi nhánh Thái Nguyên, cơ quan bảo hiểm và LĐLĐ tỉnh, đại diện cơ quan Thi hành án…

Hầu hết người lao động và người dân xung quanh đều đồng tình, ủng hộ với phương án di dời, cải tạo nhà máy song song với triển khai dự án Khu đô thị

Tại buổi làm việc, đại diện Ban lãnh đạo và cán bộ Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - chi nhánh Thái Nguyên đã cam kết cắt giảm lãi suất để giải quyết quyền lợi của người lao động. Ngân hàng chỉ thu hồi 38 tỉ đồng (gồm nợ gốc là trên 33 tỉ đồng và 5 tỉ tiền lãi). Số tiền còn lại hơn 17 tỉ đồng được đề nghị trả lại cho Gia Sàng để giải quyết ngay quyền lợi cho người lao động gồm các khoản bắt buộc chi trả như: Trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp mất việc làm, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp...các khoản phải thu của bảo hiểm xã hội… Năm 2017, Công đoàn Công Thương Việt Nam và Tổng LĐLĐVN cũng có văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ đề nghị bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động. Sau đó, liên ngành tỉnh Thái Nguyên đã có tới hai cuộc họp nhất trí đề nghị cơ quan thi hành án, Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thái Nguyên hoàn thiện các thủ tục để Công ty sớm có tiền trả cho người lao động. Tuy nhiên, đến nay sự việc này vẫn bế tắc.

Trong khi đó, theo báo cáo số 400/BC-SLĐTBXH ngày 25/8/2017 của Sở LĐ-TB&XH tỉnh Thái Nguyên: Tính đến thời điểm 31/7/2017, tổng số tiền nợ BHXH của Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng là hơn 6,6 tỷ đồng; nợ tiền chấm dứt HĐLĐ hơn 9,7 tỷ đồng; nợ lương hơn 16,2 tỷ đồng…

Với tham vọng  đầu tư xây dựng cải tạo và khôi phục sản xuất Nhà máy Luyện cán thép Gia Sàng, tạo công ăn việc làm cho người lao động và đảm bảo an ninh trật tự trên địa phương, ngày 28/12/2016, Thái Hưng khôi phục hoạt động trở lại nhưng sau thời gian ngắn thì buộc phải tạm dừng do công nghệ đã quá lạc hậu, thiết bị bị mất mát, không đồng bộ, sản xuất không hiệu quả… Tháng 7/2017, Ban lãnh đạo Công ty Gia Sàng họp bàn giải pháp và quyết định phải tìm phương án mới cứu nhà máy bằng việc đầu tư cải tạo nâng cấp dây chuyền công nghệ hiện đại hơn, đề xuất phương án cải tạo, nâng cấp gắn với di dời nhà máy, tổng đầu tư hơn 834 tỷ đồng triển khai thực hiện. Đối với vị trí nhà máy Gia Sàng, Công ty Thái Hưng đã xin chủ trương để thực hiện một dự án Khu tổ hợp thương mại dịch vụ, trường học, nhà ở Gia Sàng và đã được UBND tỉnh Thái Nguyên phê duyệt tại Quyết định số 3669/QĐ-UBND ngày 23/11/2017. Ngày 27/12/2017 của UBND tỉnh Thái Nguyên đã có Quyết định số 4060/QĐ-UBND phê duyệt quy hoạch chi tiết (tỷ lệ 1/500) Khu tổ hợp Thương mại dịch vụ, trường học và nhà ở Gia Sàng (Thái Hưng Eco City).

Và để khắc phục việc này, ông Bùi Long Xuyên - Tổng Giám đốc Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng cho biết, Công ty Thái Hưng đồng ý cho vay 8 tỉ đồng để thanh toán một phần nợ gốc BHXH, nợ lương, chốt sổ BHXH và các khoản trợ cấp (trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm…) nhằm đảm bảo đảm bảo quyền lợi cho NLĐ trước Tết Nguyên đán Mậu Tuất 2018.

Giữa năm 2017,  Ban lãnh đạo và đại diện người lao động ở Gia Sàng đã họp bàn để đưa ra phương án cải tạo, nâng cấp gắn với di dời nhà máy, tổng đầu tư hơn 834 tỷ đồng, công suất 500 nghìn tấn thép/năm. Theo quy hoạch của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Công Thương, dây chuyền mới phải đảm bảo công suất 500.000 tấn thép/năm trở lên; vị trí nhà máy hiện tại không đảm bảo và theo quy hoạch sẽ di dời các cơ sở công nghiệp gây ô nhiễm ra khỏi trung tâm thành phố. Vì vậy, việc di dời nhà máy gắn với cải tạo, đầu tư mới là giải pháp tối ưu và không thể khác.

Hầu hết người lao động và người dân xung quanh đều đồng tình, ủng hộ với phương án di dời, cải tạo nhà máy song song với triển khai dự án Khu đô thị trên vị trí nhà máy thép Gia Sàng cũ vì cứu nhà máy, cứu người lao động nhưng cũng không thể đi ngược xu thế thời đại để một nhà máy công nghiệp có thể gây ô nhiễm ở trung tâm thành phố. Song để triển khai một nhà máy mới tổng mức đầu tư hơn 800 tỷ đồng không thể là công việc một sớm một chiều. Việc lựa chọn Thái Hưng, nhà đầu tư lớn, cánh chim đầu đàn của ngành thép Thái Nguyên hiện nay đảm nhiệm công cuộc tái thiết này quả là một lựa chọn sáng suốt của tỉnh Thái Nguyên. Trong bối cảnh hiện nay, không thể trông chờ “trời cứu” hay các nguồn lực từ Trung ương mà phải dựa vào các nguồn lực xã hội hóa, do những người trong cuộc làm chủ.

Việc cho phép Công ty Thái Hưng triển khai dự án đầu tư trên 22ha diện tích nhà máy thép Gia Sàng cũ thành dự án Khu tổ hợp thương mại dịch vụ, trường học và nhà ở Gia Sàng, tỉnh Thái Nguyên đã phê duyệt quy hoạch 1/500 và yêu cầu nhà đầu tư triển khai các bước chặt chẽ./.

HOÀNG VŨ QUANG

Đang được quan tâm

Gửi bình luận