Thứ ba, 19/06/2018 02:10 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Giải mã "mù mờ" giá điện, giá xăng

25/11/2011, 09:49 (GMT+7)

Độc quyền, "ép" giá của 2 “ông lớn” EVN và Petrolimex là vấn đề được các đại biểu QH đặc biệt quan tâm, yêu cầu Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ làm rõ trong phiên chất vấn chiều 24/11.

Ảnh mang tính minh họa
Độc quyền, "ép" giá của 2 “ông lớn” EVN và Petrolimex là vấn đề được các đại biểu QH đặc biệt quan tâm, yêu cầu Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ làm rõ trong phiên chất vấn chiều qua (24/11).

Điện tăng giá: Một lần đau dễ xỉu?

Trong lượt đặt câu hỏi đầu tiên đối với Bộ trưởng Bộ Tài chính, ĐB Lê Thị Nga (Thái Nguyên), Phùng Văn Hùng (Cao Bằng) chất vấn việc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) liên tục đòi tăng giá bán điện, gây lỗ nhưng vẫn trả lương cao cho nhân viên. Phải chăng độc quyền điện nhà nước dẫn đến độc quyền doanh nghiệp, bắt dân phải gánh chịu các khoản lỗ không hợp lý và được quyền trả lương cao? Nguyên nhân gây lỗ của EVN do đầu tư ngoài ngành lớn, quản lý yếu kém... hay vì lý do nào khác?

Trả lời các ĐB, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ thông tin, năm 2010 EVN lỗ 8.040 tỷ đồng do mua điện giá cao của các DN ngoài ngành bán, lỗ do chênh lệch tỷ giá trên 15.000 tỷ, tổng số lỗ trên 23.000 tỷ. Với đầu tư ngoài ngành thì không phải tất cả đều lỗ mà có loại lãi. Báo cáo kiểm toán cũng cho thấy khoản lỗ của điện không liên quan đến đầu tư ngoài ngành.

Năm 2011, EVN “kế hoạch” lỗ trên 11.750 tỷ đồng. Qua 9 tháng lỗ thực chỉ 680 tỷ đồng. EVN đã tiết giảm được 460 tỷ tiền vật tư. Tuy nhiên đến tháng 10, tháng 11 thì việc đưa hai nhà máy Nam Côn Sơn và PM3 Cà Mau vận hành phải mua dầu chạy điện giá cao nên phát sinh tổng cộng trên 2.600 tỷ. Tổng cộng năm 2011 lỗ chỉ 3.540 tỷ đồng.

Bộ trưởng Vương Đình Huệ cũng khẳng định việc ĐB Đàng Thị Mỹ Hương (Ninh Thuận) phản ánh EVN mua điện của DN với giá rẻ là có thật. “EVN có mua điện giá thấp của DN theo hợp đồng đã thỏa thuận… 40 năm không điều chỉnh giá. Khi đó hai bên vui vẻ. Tuy nhiên thời điểm này 2 vấn đề đặt ra là chênh lệch tỷ giá và lãi suất cao nên DN rất khó khăn. Thủ tướng đã có chỉ đạo, sẽ điều chỉnh từng bước cho DN. SX điện của các NM này rất quan trọng nên phải tháo gỡ, không thể để họ ngừng được”, ông Huệ nhấn mạnh.

Cũng theo Bộ trưởng Tài chính, kịch bản giá điện của 2012 sẽ là giá của 2011 cộng thêm các chi phí, tỷ giá lấy theo năm 2011 và không tính các khoản lãi của EVN, giữ nguyên giá tiêu thụ than cho điện. Với tính toán này, giá điện sẽ ở mức 1.242 đồng/KWh, tăng 4,6% đã gồm tất cả các khoản EVN phải giảm trừ theo kết quả kiểm toán. Giá điện năm 2012 chỉ phân bổ 1/4 lỗ của năm 2010, 1/3 lỗ mua điện ngoài.

Chưa hài lòng với trả lời chất vấn, ĐB Lê Thị Nga tiếp tục truy: “EVN độc quyền hai đầu-vừa mua độc quyền vừa bán độc quyền. Lương nhân viên cao mà ngành điện lãi thì chúng tôi hoàn toàn đồng tình, nhưng lại kêu lỗ thì thật buồn cười”. ĐB Ngô Văn Minh (Quảng Nam) nêu quan điểm không phản đối về phụ cấp cho ngành điện cũng như nâng giá điện, nhưng “thà chịu đau một lần”, tính đủ lãi, chi phí rồi công bố giá luôn để làm lành mạnh hoạt động ngành điện, đưa hiệu quả, năng suất lên thì còn tốt hơn.

Bộ trưởng Huệ cho rằng, nếu tính hết các chi phí hợp lý, rồi tăng vọt giá điện thì sợ “đau một lần nhưng đau quá thành ra xỉu”. Cũng theo ông Huệ, liên bộ Tài chính- Công thương đã thống nhất và báo cáo Chính phủ trong năm 2012 sẽ tăng giá điện ở mức kiềm chế, đồng thời giữ cách tính giá điện bậc thang, kết hợp với hỗ trợ cho người nghèo và phù hợp với chính sách ổn định vĩ mô.

Làm rõ thêm vấn đề các ĐB chất vấn về lương cao của ngành điện nhưng vẫn “đau lòng”, gây bất bình trong dư luận, Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng cho biết: EVN vẫn là DNNN, do đó đơn giá tiền lương và quỹ tiền lương do Bộ LĐ-TB&XH quyết định. Ví dụ năm 2010, Bộ LĐ-TB&XH có công văn quy định 5.434 đồng/KW điện năng bán được, là căn cứ cụ thể để xem xét. Để nói lương thấp hay cao cần phải dựa vào 3 yếu tố: so với mức thu nhập bình quân lao động của cả nước, so sánh với cùng khu vực, ngành nghề SXKD. Nếu không sẽ không đủ cơ sở.

“Đáng lẽ ra khi công bố thông tin này, lãnh đạo EVN cần phải phân tích toàn diện. Chẳng hạn như quy định phụ cấp ngành điện được hưởng: an toàn điện, độc hại… thuộc nhóm 5 chiếm 25% tiền lương. Do đó có thể suy ra, nếu thu nhập 7,3 triệu đồng thì phụ cấp chiếm 1,9 triệu. Chỉ có 5,4 triệu đồng là thu nhập ròng”.

Tuy nhiên, một số ĐB cho rằng, hoạt động kinh doanh lỗ mà lương cao là không ổn. "Có nhiều căn cứ để xem lương cao hay thấp, nhưng hiệu quả sản xuất kinh doanh phải đặt lên hàng đầu”- ĐB Ngô Văn Minh lên tiếng.

Xăng dầu: Làm ăn nghiêm chỉnh sẽ...không lỗ

Song song với giá điện thì giá xăng dầu cũng được nhiều ĐB hỏi “nóng”. ĐB Đặng Thế Vinh (Long An) xới xáo: “Khi giá xăng dầu thế giới tăng, trong nước cũng tăng theo. Tuy nhiên, khi thế giới giảm thì giá trong nước không giảm, gây bức xúc dư luận. Bộ trưởng cho biết giải pháp điều hành thời gian tới như thế nào?”. ĐB Nguyễn Thu Anh (Lâm Đồng) cũng yêu cầu phải công khai kết quả thanh tra xăng dầu.

Bộ trưởng Tài chính Vương Đình Huệ cho biết, trước năm 2008 chỉ bù lỗ cho dầu vì phục vụ SX. Sau năm 2008 bỏ cơ chế bù lỗ, năm 2010 Petrolimex lãi 314 tỷ, xăng thì lỗ, chỉ lãi ở các lĩnh vực đầu tư khác. Có nghĩa là 3 năm đều lãi. Năm 2011 nếu không có biến động tỷ giá, các DN đảm bảo định mức kinh doanh thì vẫn có thể lãi.

“Năm 2011, giá xăng dầu thế giới “nhảy múa” như ĐB nói là đúng, giá điện điều chỉnh 1 lần, xăng dầu 4 lần (2 lần tăng 2 lần giảm). Điều chỉnh như vậy dễ tạo cảm giác dồn dập. Giá xăng dầu trong nước được tính trên cơ sở xăng dầu thành phẩm của thế giới chứ không phải theo giá dầu thô. Vì thế, khi giá dầu thô thế giới giảm, nhiều người đặt câu hỏi tại sao giá trong nước không giảm mà chưa tính tới giá xăng dầu thành phẩm có xuống không?”. Cũng theo ông Huệ, kịch bản xăng dầu tới đây vẫn kiên trì thực hiện theo Nghị định 84, đưa lợi nhuận định mức ra khỏi giá cơ sở, xem xét lại cơ cấu chiết khấu cho đại lý…

+ Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải:

Lộ trình thị trường hóa mặt hàng xăng dầu, điện đã được định hướng thị trường theo Nghị định 84 và 24 của Chính phủ. Không để xăng dầu, điện theo giá thị trường, thì không cách gì đảm bảo các ngành này sống được, không thể xóa được độc quyền. Nhưng lộ trình này phải xem xét đến sự ổn định kinh tế vĩ mô và sức chịu đựng của người tiêu dùng.

+ Bộ trưởng Tài chính Vương Đình Huệ:

Nợ công của VN vẫn an toàn. Bởi cơ cấu nợ công là 79% vay ODA, 7% vay thương mại và 19% vay của Nhật Bản với lãi suất thấp, thời gian ân hạn dài. Nước ta còn nghèo, nhu cầu vốn rất lớn nên vẫn phải vay. Hiện nay tổng chi phí trả nợ chiếm 15% tổng thu ngân sách. Nhưng vì Chính phủ đi vay về cho vay lại nên Nhà nước vừa là chủ nợ vừa là con nợ.

Trần tình về lỗ, lãi của Petrolimex, Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng cho biết, khi tiến hành cổ phần hóa, theo quy định DN phải công khai toàn bộ kết quả SXKD. Theo đó, trong 3 năm từ 2008-2010, tính về tổng thể, DN này làm ăn có lãi, nhưng riêng kinh doanh xăng dầu thì lỗ. Tuy nhiên DN này không giải thích cặn kẽ, chi tiết đã khiến dư luận hiểu nhầm là kinh doanh xăng dầu có lãi.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đã yêu cầu 2 bộ trưởng thống nhất quan điểm “lỗ lãi” xăng dầu, Bộ trưởng Vương Đình Huệ tái khẳng định, tổng thể thì trong 3 năm liền Petrolimex đều có lãi từ xăng dầu. Chỉ riêng năm 2011 này là đang lỗ vì biến động tỷ giá. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Huệ thì nếu các DN đầu mối thực hiện đúng mức hoa hồng cho các đại lý và quản lý tốt, kinh doanh xăng dầu không thể lỗ.

 Về giải pháp xóa bỏ độc quyền, quản lý giá xăng dầu, điện, Bộ trưởng Vương Đình Huệ nói: “Minh bạch là giải pháp của mọi giải pháp. Nhà nước phải công khai, minh bạch chính sách, cán bộ trong công vụ phải minh bạch về trách nhiệm, DN công khai minh bạch số liệu và làm theo quy định của pháp luật. Nếu không đảm bảo minh bạch, công khai thì điều hành giá khó thành công, tái cơ cấu cũng khó mà có thắng lợi nhanh và sớm”.

Thống đốc Nguyễn Văn Bình: Lãi suất 14% là phù hợp

Cũng trong chiều qua, trả lời câu hỏi chất vấn, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình giải thích về việc duy trì trần lãi suất 14%/năm. Theo đó, khi xây dựng vào cuối năm 2010, Thống đốc cho rằng mức trần này hoàn toàn đảm bảo lợi ích cho người gửi tiền do kỳ vọng lạm phát 2011 là 7%.

Tuy nhiên, theo ông Bình, điểm không tích cực là Ngân hàng Nhà nước đã giữ mức 14% đó quá lâu, làm mất tính linh hoạt của trần lãi suất. Điển hình là trong 8 tháng đầu năm, lạm phát vượt xa kỳ vọng ban đầu, lãi suất không còn thực dương. Theo Thống đốc, kể từ tháng 8 trở đi thì mức 14% lại là phù hợp bởi mục tiêu lạm phát 2012 là một con số.

Cuối buổi chiều, Thống đốc Nhà nước Nguyễn Văn Bình tiếp tục nhận được hàng chục câu hỏi của các ĐBQH, chủ yếu xoay quanh vấn đề nguồn vốn cho DN trong năm 2012, quản lý thị trường vàng, xử lý nợ xấu cũng như định hướng tái cơ cấu ngân hàng… Những vấn đề này sẽ được Thống đốc tiếp tục trả lời trong buổi sáng nay (25/11), trước phần trả lời chất vấn của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng.

TRƯỜNG GIANG

Đang được quan tâm

Gửi bình luận