Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Đập nước - Lợi hay hại?

Hồi chuông báo động từ thảm họa vỡ đập ở Michigan

Thứ Năm 30/07/2020 , 06:10 (GMT+7)

Sự cố vỡ đập ở Michigan (Mỹ) ngày 19/5/2020 buộc cả chục ngàn cư dân phải sơ tán.

Nước sông tràn qua đập Sanford tại Michigan ngày 19/5/2020. Ảnh: Reuters.

Nước sông tràn qua đập Sanford tại Michigan ngày 19/5/2020. Ảnh: Reuters.

Có tới hai con đập bị ảnh hưởng bởi sự cố này: Đập Edenville (bị vỡ) và đập Sanford cách đó 16km về phía Nam (bị ảnh hưởng), nằm trên sông Tittabawassee, một nhánh của sông Saginaw.

Thảm họa ở Michigan

Những cơn mưa mùa xuân bất thường báo hiệu thảm họa sắp xảy ra, đổ vào các hồ địa phương cho đến khi đập Edenville thế kỷ không thể chịu đựng thêm nữa. Khi đập bị vỡ, các dòng chảy tràn vào, làm hư hại một con đập thứ hai và buộc 11.000 cư dân phải chạy trốn khỏi khu vực Midland.

Đập Edenville ở Michigan được đánh giá là kém trong lần kiểm tra cuối cùng vào tháng 8/2018 và đập Sanford được đánh giá là ổn.

Sau nhiều năm xung đột giữa chủ sở hữu Boyce Hydro và các cộng đồng xung quanh, tình hình dường như đang hướng đến biện pháp giải quyết ổn thỏa.

Các quận Midland và Gladwin đã thành lập một nhóm để mua cặp đập và hồ liên kết của họ với ý định sửa chữa hệ thống và giám sát tiếp tục bảo trì, nhưng mưa đã tràn qua và khu vực bị ngập lụt trước khi quá trình hoàn tất.

Lớn lên trong khu vực, nhà Gaudard đã quen với lũ lụt mùa xuân, nhưng khi mua ngôi nhà gần hồ vào năm 2016, họ không hề biết rằng con đập là một quả bom hẹn giờ. “Bây giờ, ngôi nhà của chúng tôi đã biến mất”.

Việc sơ tán khẩn cấp 11.000 người từ các cộng đồng bên dưới hai con đập bị vỡ ở trung tâm Michigan đã ngăn chặn tổn thất về người, nhưng con đập bị sập đã giải phóng hàng tỷ gallon nước (1 gallon = 3,78 lít) từ hai hồ lớn.

Dòng nước xé toạc các tòa nhà, phá vỡ các con đường và cây cầu, làm hư hỏng hoặc phá hủy khoảng 2.500 tài sản cũng như gây ra nỗi lo ô nhiễm khi quét qua nhà máy hóa chất hay các bãi thải nguy hại. Nó cũng nhấn chìm trung tâm thành phố Midland - một thành phố gồm 40.000 người - dưới gần 3 m nước.

Có hơn 91.000 đập ở Hoa Kỳ, theo một bản kiểm kê liên bang. Trong số đó, hơn 15.000 được coi là đập nguy hiểm cao, có nghĩa là chúng ở gần khu vực đông dân cư, có thể đe dọa tính mạng hoặc tài sản nếu bị vỡ.

“Trong số những con đập nguy hiểm cao đó, hơn 2.300 được bảo trì rất kém, chúng có thể trong tình trạng không đạt yêu cầu”, Mark Ogden, Giám đốc dự án tại Hiệp hội các văn phòng đảm bảo an toàn hồ đập (ASDSO), cho biết.

“Thảm họa vào ngày 19-20/5/2020 đã gây ra thiệt hại ít nhất 175 triệu USD”, các nhà chức trách nói, “và để lại hai lòng hồ trống rỗng”.

Sự cố đã được biết trước?

Thảm họa ở Michigan khiến một số cư dân ngạc nhiên, nhưng nó không gây sốc cho các nhà thủy văn và kỹ sư dân sự.

Từ lâu, họ đã cảnh báo rằng biến đổi khí hậu và gia tăng dòng chảy từ sự phát triển dân số đang gây áp lực lớn hơn đối với các đập được bảo trì kém.

Đánh giá Khí hậu Quốc gia Hoa Kỳ lần thứ tư, được phát hành vào năm 2018, cho thấy số lượng các sự kiện hai ngày mưa lớn đã tăng lên ở tất cả các khu vực trừ Tây Nam kể từ đầu những năm 1900. Và kể từ năm 1950, các sự kiện cực đoan đã tăng hơn 50% ở Trung Tây.

Nhưng Bill McCormick, người chịu trách nhiệm về an toàn đập cho tiểu bang Colorado và là chủ tịch sắp tới của Hiệp hội các văn phòng đảm bảo an toàn hồ đập (ASDSO), cho biết lượng mưa cực đoan trong thời gian ngắn không phải là vấn đề duy nhất.

Lượng mưa trong thời gian dài hơn nhưng cường độ ít hơn - một khí hậu tổng thể ẩm ướt hơn, mà các mô hình khí hậu dự báo cho các bộ phận của Hoa Kỳ trong những thập kỷ tới - có thể góp phần tăng rủi ro.

Những gì đã xảy ra ở Michigan, họ nói, có thể xảy ra với nhiều con đập già cỗi khác trên khắp Hoa Kỳ hay cả thế giới.

“Nhiều trong số những con đập này đã qua tuổi thọ thiết kế của chúng”, ông Frank Dituri, Chủ tịch Nhóm Boardman River Implementation Team - một trong những dự án loại bỏ và phục hồi đập lớn nhất trong lưu vực Great Lakes, nói. “Và các điều kiện mà chúng được thiết kế không theo kịp các điều kiện tồn tại bây giờ”.

“Kể từ giữa thế kỷ 19, mỗi năm có trung bình khoảng 10 lần xảy ra sự cố vỡ đập ở Hoa Kỳ”, Martin W. McCann Jr., một kỹ sư dân sự chỉ đạo Chương trình vận hành Đập Quốc gia tại Đại học Stanford cho biết. Hơn 90% các đập bị vỡ cao dưới 15 m (Edenville cao hơn 16 m).

Sửa chữa và nâng cấp các đập trên khắp Hoa Kỳ lên tới 70 tỷ USD, dựa trên ước tính của ASDSO.

Đó là nguyên nhân dễ hiểu cho việc nhiều chủ sở hữu đập tư nhân không tài trợ cho các dự án cải tạo thường xuyên.

"Không giống như đường và cầu, phần lớn các đập của Hoa Kỳ thuộc sở hữu tư nhân (khoảng 64%). Nếu chỉ tính riêng Michigan, có đến gần 75% các đập thuộc sở hữu tư nhân", theo Hiệp hội kỹ sư dân dụng Mỹ. Cũng theo hiệp hội, đến năm 2025, 70% trong số 91.000 con đập trên toàn Hoa Kỳ sẽ có tuổi hơn nửa thế kỷ.

Phát hiện người chết nghi tự sát trong toilet, máy bay Trung Quốc hạ cánh khẩn

Phát hiện người chết nghi tự sát trong toilet, máy bay Trung Quốc hạ cánh khẩn

Cuộc sống muôn màu 26/09/2020 - 09:03

Một máy bay ở Trung Quốc đã phải hạ cánh khẩn cấp sau khi một người đàn ông được phát hiện đã chết trong nhà vệ sinh.

Danh tiếng tột đỉnh không cứu được trái tim tan vỡ

Danh tiếng tột đỉnh không cứu được trái tim tan vỡ

Cuộc sống muôn màu 26/09/2020 - 08:15

Thành công của những đêm biểu diễn và lòng mến mộ của công chúng không thể lấp đầy chỗ trống vắng trong lòng nữ ca sỹ huyền thoại Dalida.

Chủ phải đi tù nếu để trâu bò tấn công người

Chủ phải đi tù nếu để trâu bò tấn công người

Cuộc sống muôn màu 25/09/2020 - 06:10

Giới chức Anh được khuyến cao tăng khung hình phạt cho các chủ trang trại, nếu họ không kiểm soát tốt đàn gia súc chăn thả.

Lần đầu tiên ngành khí tượng có thuật ngữ ‘Bão zombie’

Lần đầu tiên ngành khí tượng có thuật ngữ ‘Bão zombie’

Cuộc sống muôn màu 23/09/2020 - 14:56

Cơn bão Paullette hồi sinh sau khi suy yếu thành áp thấp nhiệt đới khiến các chuyên gia khí tượng Hoa Kỳ đưa ra thuật ngữ mới: 'Bão zombie'.

Sex đều đặn sau đau tim giúp giảm nguy cơ tử vong

Sex đều đặn sau đau tim giúp giảm nguy cơ tử vong

Cuộc sống muôn màu 23/09/2020 - 10:44

Một nghiên cứu mới cho thấy việc trở lại quan hệ tình dục vài tháng sau khi nhập viện vì đau tim có thể gia tăng cơ hội sống sót cho người bệnh.

Đền Taj Mahal mở cửa trở lại

Đền Taj Mahal mở cửa trở lại

Cuộc sống muôn màu 22/09/2020 - 09:10

Mặc dù ghi kỷ lục với 87.000 trường hợp dương tính Covid-19 mới trong một ngày, Ấn Độ vẫn quyết mở lại Đền Taj Mahal.

Đã tìm ra ‘sát thủ’ khiến hơn 300 con voi Botswana chết bí ẩn

Đã tìm ra ‘sát thủ’ khiến hơn 300 con voi Botswana chết bí ẩn

Cuộc sống muôn màu 22/09/2020 - 07:52

Các nhà khoa học thừa nhận vẫn còn 'nhiều câu hỏi' cần được giải đáp vì những động vật khác ở cùng khu vực với voi dường như không hề hấn gì.

Trung Quốc cháy tua du lịch đồng quê mùa dịch

Trung Quốc cháy tua du lịch đồng quê mùa dịch

Cuộc sống muôn màu 21/09/2020 - 08:18

Số liệu từ Bộ Văn hóa và Du lịch Trung Quốc cho thấy, cả lượng khách và doanh thu du lịch đồng quê trong 2 tháng 7 và 8 vừa qua đã phục hồi mạnh.

Swinburne - Điểm đến của các nhà vô địch Olympia

Swinburne - Điểm đến của các nhà vô địch Olympia

Cuộc sống muôn màu 20/09/2020 - 16:00

Đại học Công nghệ Swinburne (Australia) là điểm đến của các nhà vô địch cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia suốt 20 năm qua.

Hiện thực hóa giấc mơ 'hack não': [Bài 4] Cần thêm điều Luật Nhân quyền mới

Hiện thực hóa giấc mơ 'hack não': [Bài 4] Cần thêm điều Luật Nhân quyền mới

Cuộc sống muôn màu 18/09/2020 - 06:10

Lo ngại công nghệ cấy ghép đọc suy nghĩ não trong thời gian thực có thể bị lạm dụng, các nhà thần kinh học cho rằng cần bổ sung thêm luật bảo vệ tâm trí.

Tây Âu trải qua đợt nắng nóng bất thường dù đang vào thu

Tây Âu trải qua đợt nắng nóng bất thường dù đang vào thu

Cuộc sống muôn màu 17/09/2020 - 09:57

Một đợt nắng nóng kỷ lục quét qua các khu vực rộng lớn của Tây Âu vào đầu tuần và đang bắt đầu giảm nhiệt.

Hiện thực hóa giấc mơ 'hack não': [Bài 3] Cuộc đua gay cấn

Hiện thực hóa giấc mơ 'hack não': [Bài 3] Cuộc đua gay cấn

Cuộc sống muôn màu 17/09/2020 - 06:10

Neuralink không phải là công ty đầu tiên khám phá các giao diện não - máy. Nhiều công ty khác, kể cả quân đội Mỹ cũng đang nghiên cứu trong lĩnh vực này.

Xem thêm
Cần thêm các số liệu vacxin tả lợn châu Phi của Trung Quốc

Cần thêm các số liệu vacxin tả lợn châu Phi của Trung Quốc

Quan điểm này được đưa ra sau khi Viện Nghiên cứu Thú y Cáp Nhĩ Tân ở Trung Quốc tuyên bố đã nghiên cứu phát triển một loại vacxin tả lợn châu Phi (AFS) mới.

Bắc Kinh tố Đài Loan xuyên tạc hình ảnh binh sỹ Trung Quốc

Bắc Kinh tố Đài Loan xuyên tạc hình ảnh binh sỹ Trung Quốc

Bắc Kinh tố truyền thông Đài Loan đã xuyên tạc, bóp méo hình ảnh binh sỹ Trung Quốc đang khóc trong một video không phải đang trên đường ra biên giới.

Hàn Quốc đổ tiền tấn đóng tàu sân bay đầu tiên, mua máy bay chiến đấu

Hàn Quốc đổ tiền tấn đóng tàu sân bay đầu tiên, mua máy bay chiến đấu

Hàn Quốc có kế hoạch bắt đầu đóng tàu sân bay đầu tiên vào năm tới và mua các máy bay chiến đấu để hoạt động trên tàu, Bộ Quốc phòng nước này thông báo.