Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

| Hà Nội 34°C /57%

"Khắc tinh" đất chua phèn

Thứ Năm 22/01/2015 , 09:41 (GMT+7)

Việt Nam có 3,8 triệu ha đất lúa thì có tới 2 triệu ha là đất chua phèn, chủ yếu là các vùng trũng, lầy thụt được bồi đắp bởi các lưu vực sông, suối. 

Diện tích đất loại này chiếm tới 50% diện tích lúa và là tác nhân làm hạn chế năng suất lúa.

Cải tạo đất

Đất vùng đồi núi trung du miền núi phía Bắc phần lớn chua do được phát sinh trên nền đá mang nhiều chất sắt hình thành nên đất Feralit, vùng đất đỏ Tây Nguyên hình thành trên nền đất bazan giàu nhôm (đất boxit), vì vậy hầu hết các loại đất này thường chua, có độ pH = 4 - 5, làm hạn chế năng suất cây trồng tại các vùng này

Nguyên nhân chủ yếu là, trong đất chua phèn, lượng lân bị cố định gắn vào keo đất trở nên khó tiêu tăng theo với lượng lân bón vào đất. Như vậy trên loại đất này, hiện tượng cố định hóa học lân là rất nghiêm trọng, cường độ hấp thụ lân tỷ lệ thuận với ion sắt và nhôm và tỷ lệ nghịch với giá trị pH của đất.

Trước đây, bà con ở đây thường có tập quán bón DAP, ít dùng phân lân nội (Superphosphate hoặc phân lân nung chảy).

Nông dân cũng chưa nắm bắt kỹ thuật bón lân cho lúa, lượng phân lân sử dụng rất biến động thay đổi từ 17 - 280 kg P2O5/ha ở vụ ĐX (trung bình 71,8 kg, tương đương 640,8 kg lân quy chuẩn/ha ) và từ 8 - 147 kg P2O5/ha ở vụ HT (trung bình 63,7 - 382.2 kg/ha), tại đây nông dân thường gặp rất nhiều khó khăn, rủi ro và thậm chí gặp thất bại trong quá trình khai hoang trồng lúa trên đất phèn nặng do chưa có hiểu biết, thiếu phương tiện và kỹ thuật cần thiết.

Từ những năm 60 của thế kỷ 20, loại phân lân nung chảy Văn Điển lần đầu tiên có mặt ở nước ta, khi bón phân lân nung chảy vào đất, bà con nhận xét thấy hiện tượng cố định lân không xảy ra, do lân sẽ tan từ từ trong axit do rễ cây tiết ra nên không xảy ra hiện tượng này; mặt khác, phân lân nung chảy là loại phân kiềm tính sẽ làm tăng độ pH của đất, 1 kg lân nung chảy có tác dụng khử chua tương đương với 0,5 kg vôi bột nên không bị cố định lân mà còn làm giảm hiện tượng cố định lân của các dạng phân lân hòa tan khác.

Phân nung chảy Văn Điển trở thành thương hiệu không thể thiếu trên các đồng đất chua trũng, đồi núi, cao nguyên; là “khắc tinh” cải tạo đất chua phèn, trở thành người bạn đồng hành không thể thiếu giúp người nông dân bội thu.

Kết quả điều tra trên các vùng đất chua phèn cho thấy, lượng phân lân nung chảy và các phân NPK đa yếu tố trên nền lân nung chảy của Cty CP Phân lân nung chảy Văn Điển chiếm tỷ lệ rất lớn, 50 - 80% ở nhiều địa bàn Tây Nguyên, Nam bộ và các tỉnh phía Bắc.

Đồng hành vùng chua phèn

Về các dạng phân lân bón cho cây trồng trên các loại đất chua phèn bà con nông dân nhận thấy, hiệu lực của lân Văn Điển (Thermophosphate gọi tắt là TP) thường cao hơn hẳn Super lân hay DAP khi bón đơn độc các loại phân này.

Hiệu quả cao của việc bón lân Văn Điển có thể được giải thích bằng thành phần của loại phân này. Ngoài chất lân (P2O5) chiếm từ 14,5 -15%, trong thành phần lân Văn Điển còn có CaO (25 - 28%), MgO (17 - 20%), SiO2 (24%) và một số nguyên tố vi lượng, không có một loại phân bón nào khác chứa nhiều các thành phần trung vi lượng như vậy. Có thể gọi đây là loại phân lân đa lượng với hàm lượng dễ tiêu cho cây trồng tới 98%.

Để thuận lợi khi bón, thay cho dạng bột trước đây, hiện đã có loại TP vê viên, khử bỏ các gai nhọn giúp bà con không bị khó xử khi bị dằm tinh thể đâm vào da tay. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy bón phối hợp giữa lân Văn Điển (dùng bón lót) và DAP (dùng bón thúc) và kali làm cho năng suất lúa đạt cao nhất:

Lân là yếu tố chính hạn chế năng suất lúa trên đất phèn nặng. Bón lân phải nhằm hai mục tiêu: (i) cung cấp dinh dưỡng lân và (ii) hạ độ chua phèn trong đất. Các kết quả thí nghiệm, thực nghiệm cho thấy năng suất cây trồng tăng theo lượng lân bón.

Tuy nhiên, theo năm canh tác lượng lân bón thích hợp có thể giảm dần do trong đất có dư lại lượng lân dễ tiêu mà cây chưa tiêu thụ hết, vì vậy bà con có kinh nghiệm, những năm đầu mới khai hoang, lượng lân bón cần rất cao, những năm sau lượng lân có thể giảm.

Canxi tạo thành canxi pectat - một thành phần quan trọng trong vách tế bào, giữ cho thành tế bào được vững chắc. Canxi còn duy trì cân bằng anion - cation trong tế bào, nên còn được xem là yếu tố chống độc cho cây. Thiếu Ca2+ chức năng sinh lý của rễ sẽ không bình thường, cây không đồng hóa được nitrat (NO3), trao đổi chất trong cây bị rối loạn.

Lượng canxi rất giàu trong lân Văn Điển ≥ 28%, 1 kg phân lân nung chảy tương đương 0,5 - 0,7kg canxi cacbonat, do vậy bón phân lân nung chảy không cần dùng vôi để khử chua như khi dùng các loại phân lân khác. Như vậy canxi cũng có tác dụng gián tiếp đến hiện tượng cố định lân thông qua việc tăng giá trị pH của đất.

14-02-56_p1140409

Magiê rất giàu trong TP với lượng ≥ 17%, cùng với canxi góp phần làm tăng độ bão hòa kiềm của đất, cải thiện khả năng trao đổi cantion của đất. Magiê kích thích hoạt động của nhiều loại men, là thành phần của diệp lục, liên quan đến việc đồng hóa CO2 và tổng hợp protein.

Magiê cũng điều chỉnh pH và cân bằng cation - anion nội bào. Magiê có ảnh hưởng lớn đến sự hình thành hoạt động của các enzym tham gia trao đổi nitơ và trao đổi chất, có tác dụng thuận lợi cho sự ra hoa, tạo hạt lúa chắc mẩy.

Silic trong lân Văn Điển chứa tới ≥ 24% SiO2 hòa tan, có tác dụng làm cho cây trồng hút cân đối các chất dinh dưỡng, cải thiện quá trình trao đổi chất, làm tăng tỷ lệ sử dụng đạm. Silic có tác dụng điều tiết hút lân. Ở đất có nhiều Fe, Al di động như đất chua phèn, silic có tác dụng hấp thụ Fe, Al do đó nâng cao khả năng sử dụng lân. Silic cũng nâng cao lượng hút các nguyên tố vi lượng Mn, Zn, Cu, B…

Bón silic giúp cho cây lúa cứng cáp, giữ được bộ lá xanh đậm lâu, hấp thu tốt ánh sáng, giảm tỷ lệ lúa đổ tới 65% so với đối chứng. Silic có tác dụng tăng sức đề kháng cho cây trồng, tăng khả năng kháng bệnh, như bệnh tàn lụi khô héo, bệnh thối rễ và bệnh đốm mép lá. Ngoài ra, silic còn có tác dụng cải thiện chất lượng nông sản, với cây lúa làm tăng tỷ lệ gạo nguyên tới 4,9%.

Các loại phân bón đa yếu tố phù hợp với đất chua phèn

Ngoài sản phẩm chính là phân lân nung chảy, Cty CP Phân lân nung chảy Văn Điển hiện đang cung cấp nhiều loại sản phẩm phân bón đa dinh dưỡng (đa yếu tố ĐYT- NPK) cho các vùng chuyên canh phù hợp với các loại đất chua phèn:

Phân ĐYT N-P-K-CaO-MgO-SiO2-S (5.10.3.16.8.15.2, 10.10.5.16.8.15.3, 6.11.2.20.10.15.2, 16.5.17.8.5.7.2) là bốn loại phân chuyên bón cho cây lúa, rau màu và cây ăn quả qua các thời kỳ sinh trưởng.

Phân đa yếu tố (ĐYT) N-P-K-CaO-MgO-SiO2-S (10.8.12.15.8.13.3) và 10.5.12.7.7.6.3 chuyên dùng cho cây cao su và cà phê.

Phân ĐYT N-P-K-CaO-MgO-SiO2-S (12.8.12.15.8.13.3, 16.6.16.7.7.6.2) dùng để bón thúc cho nhiều loại cây như: Cà phê, cao su, tiêu, lúa, mía, dứa....

Bên cạnh đó, Cty CP Phân lân nung chảy Văn Điển còn có loại Phân ĐYT N-P-K-CaO-MgO-SiO2-S (9.9.12.12.7.9.2 và 22.5.11.9.5.8.2) chuyên dùng cho bón lót và bón thúc khoai tây.

Phân ĐYT N-P-K-CaO-MgO-SiO2-S (4.12.7.16.8.15.2) chuyên dùng cho đỗ, lạc.

Phân ĐYT N-P-K-CaO-MgO-SiO2-S (6.12.5.16.8.15.2, 15.5.20.8.5.7.2) chuyên bón cho mía dứa.

Phân ĐYT N-P-K-CaO-MgO-SiO2-S (5.6,5.27.11.6.9.2) chuyên dùng cho cây dưa hấu.

Phân ĐYT N-P-K-CaO-MgO-SiO2-S (5.8.20.12.6.9.2) chuyên dùng cho cây ớt.

Phân ĐYT N-P-K-CaO-MgO-SiO2-S (4.10.4.14.7.12.2, 4.12.4.16.8.13.2) chuyên dùng cho cây ăn quả và 16 loại phân chuyên dùng cho cây chè, 4 loại cho cây dâu tằm…

Phân lân Supe tecmô phát huy ưu điểm của hai loại phân lân: Lân Super tan ngay để cây hấp thụ thời kỳ đầu, lân nung chảy chậm tan để cung cấp dinh dưỡng cho thời kỳ sau và cải tạo đất, loại phân bón này phù hợp cho những cánh đồng không chua, đồi dốc.

Phòng chống sinh vật gây hại lúa Đông Xuân, đảm bảo an ninh lương thực

Phòng chống sinh vật gây hại lúa Đông Xuân, đảm bảo an ninh lương thực

Trồng trọt 03/04/2020 - 18:12

Ngày 3/4, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Nguyễn Xuân Cường ban hành Chỉ thị về việc tăng cường công tác phòng, chống sinh vật gây hại lúa Đông Xuân ở các tỉnh phía Bắc.

Quảng Bình: Phát hiện sớm đạo ôn để phòng trừ

Quảng Bình: Phát hiện sớm đạo ôn để phòng trừ

Trồng trọt 03/04/2020 - 16:20

Thời điểm cao nhất, Quảng Bình có gần 1.000 ha lúa bị đạo ôn lá. Phát hiện sớm và có biện pháp kịp thời nên sâu bệnh được ngăn chặn.

Khảm lá sắn đe dọa nhiều tỉnh Bắc Trung Bộ

Khảm lá sắn đe dọa nhiều tỉnh Bắc Trung Bộ

Trồng trọt 03/04/2020 - 13:10

Toàn vùng mới tiêu hủy được 910 ha, chưa nổi phân nửa diện tích nhiễm bệnh. Để tránh lây lan và ảnh hưởng đến năng suất, đòi hỏi sự sâu sát hơn từ các bên.

Thừa Thiên- Huế: Đảm bảo cung ứng vật tư chăm sóc lúa đông xuân

Thừa Thiên- Huế: Đảm bảo cung ứng vật tư chăm sóc lúa đông xuân

Trồng trọt 03/04/2020 - 11:31

Vụ đông xuân 2019-2020, toàn tỉnh Thừa Thiên-Huế gieo cấy trên 28.600 ha lúa gồm các loại giống chủ lực như: HT1, TH5, Iri352, BT7, Khang dân... và 3.560 ha rau các loại.

Tuyên Quang: 40 ha lúa xuân bị chuột gây hại

Tuyên Quang: 40 ha lúa xuân bị chuột gây hại

Trồng trọt 03/04/2020 - 11:10

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Tuyên Quang, tỉnh hiện có 40 ha lúa xuân bị chuột gây hại với mật độ từ 3-5 con/m2.

Các cơ sở cây giống bị thiệt hại nặng vì hạn mặn

Các cơ sở cây giống bị thiệt hại nặng vì hạn mặn

Trồng trọt 03/04/2020 - 10:22

Năm nay do hạn mặn kéo dài, nhiều cơ sở sản xuất cây giống huyện Chợ Lách (Bến Tre) bị thiệt hại nặng, do cây thiếu nước tưới, sản lượng bán ra giảm 75%.

Hơn 60.000 ha cây trồng ở Tây Nguyên, Trung Bộ bị đe dọa bởi khô hạn

Hơn 60.000 ha cây trồng ở Tây Nguyên, Trung Bộ bị đe dọa bởi khô hạn

Trồng trọt 03/04/2020 - 10:21

Hiện tại, các khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ đang chuẩn bị bước vào thu hoạch.

Quy trình chăm sóc bơ Booth

Quy trình chăm sóc bơ Booth

Trồng trọt 02/04/2020 - 14:35

Bơ Booth là cây ăn trái mang về nguồn thu nhập ổn định cho người trồng, chỉ cần áp dụng đúng đắn những kỹ thuật chăm sóc cây sẽ cho kết quả tốt.

Người trồng chuối Hưng Yên điêu đứng vì Covid-19

Người trồng chuối Hưng Yên điêu đứng vì Covid-19

Trồng trọt 02/04/2020 - 11:31

Do ảnh hưởng của dịch Covid-19 khiến giá chuối ở Hưng Yên giảm mạnh, cả chủ vườn lẫn thương lái đều điêu đứng…

Đài Thơm 8 lan tỏa trên đất Tây Nguyên

Đài Thơm 8 lan tỏa trên đất Tây Nguyên

Trồng trọt 02/04/2020 - 08:26

Chỉ sau vài năm đưa vào sản xuất, nhưng với nhiều ưu điểm nổi trội, giống lúa Đài Thơm 8 của Vinaseed Group đã “phủ sóng” hầu khắp đồng đất Tây Nguyên.

Ninh Thuận lên phương án ứng phó hạn hán

Ninh Thuận lên phương án ứng phó hạn hán

Trồng trọt 02/04/2020 - 08:15

Trước tình hình các hồ chứa dần cạn kiệt, tỉnh Ninh Thuận đã lên phương án ứng phó với hạn hán, thiếu nước tưới trong vụ Hè Thu năm 2020.

Sản xuất lúa giống bội thu

Sản xuất lúa giống bội thu

Trồng trọt 01/04/2020 - 15:30

Vụ đông xuân này Bình Định tiếp tục xây dựng cánh đồng lớn và cánh đồng mẫu lớn liên kết SX giống lúa đạt năng suất cao, tạo thu nhập khá cho nông dân.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Lục Yên từng bước tái đàn sau dịch tả lợn Châu Phi

Lục Yên từng bước tái đàn sau dịch tả lợn Châu Phi

Đàn lợn toàn huyện Lục Yên (Yên Bái) có khoảng 50 nghìn con, hiện đã qua gần 2 tháng trên địa bàn huyện hết dịch tả lợn Châu Phi.

Độ mặn tăng trên hệ thống thủy lợi An Trạch

Độ mặn tăng trên hệ thống thủy lợi An Trạch

Đó là nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên tại bản tin dự báo chất lượng nước ngày 26/3.