Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Lâm sản ngoài gỗ, tiềm năng bỏ ngỏ

Thứ Hai 26/10/2015 , 14:10 (GMT+7)

Với hơn 14 triệu ha rừng, lâm sản ngoài gỗ (LSNG) bao đời nay đã gắn với sinh kế của hàng triệu nông dân gắn với nghề rừng. Tuy nhiên, để khai thác tiềm năng, tiến tới xây dựng một số sản phẩm LSNG thành ngành hàng lớn thì còn là vấn đề nan giải.

Sản phẩm đa dạng

Nhằm rà soát thực trạng, nắm bắt khó khăn và giải đáp những vướng mắc trong thực tiễn của bà con nông dân làm nghề rừng trong quá trình khai thác, SX các sản phẩm LSNG, cuối tuần qua, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã tổ chức Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp tại tỉnh Hòa Bình.

Nhiều vấn đề xoay quanh việc khai thác tiềm năng của LSNG đã được nhiều đại biểu là chuyên gia, nhà quản lý đưa ra phân tích mổ xẻ.

Là tất cả những sản phẩm khai thác từ rừng không phải là gỗ, LSNG vô cùng đa dạng, bao gồm nhiều nhóm như cây dược liệu (quế, hồi, sa nhân, ba kích, cam thảo…); nhóm thực phẩm (mật ong, măng tre, nấm, thảo quả…); nhóm cây nguyên liệu chế biến (thông nhựa, tre, nứa, mây…)...

Theo Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, tính đến năm 2014, cả nước có khoảng 36/63 tỉnh thành gây trồng, khai thác các loại LSNG với diện tích trên 1,63 triệu ha, chiếm 13% diện tích đất có rừng. Trong đó, diện tích LSNG có khả năng khai thác từ rừng tự nhiên trên 1,1 triệu ha; diện tích LSNG được trồng xấp xỉ 470 nghìn ha.

Trong các sản phẩm LSNG, nhóm cây nguyên liệu chế biến như tre, nứa, luồng, trúc chiếm đa số với trên 47% (tương đương gần 770 nghìn ha); nhóm cây mây các loại chiếm 22,4%; thông khai thác nhựa 255 nghìn ha (chiếm 15,6%) và quế gần 81 nghìn ha, chiếm 4,9% tổng diện tích.

Đáng kể nhất là diện tích tre, nứa thuần loài trong rừng tự nhiên cũng như rừng tre luồng có xu hướng tăng lên và giữ ổn định ở mức từ 700 – 800 nghìn ha trong những năm gần đây, trong đó có 37 tỉnh, thành trên cả nước đã hình thành được rừng tre nứa tập trung với quy mô xoay quanh 10 nghìn ha. Bên cạnh đó, các loại cây như thông, trẩu, quế, hồi, dẻ, dó trầm và một số loại cây thuốc như thảo quả, sa nhân, ba kích, sâm Ngọc Linh… cũng được người dân chủ động phát triển diện tích với quy mô tập trung theo hướng SX hàng hóa. Đây là nguồn nguyên liệu dồi dào phục vụ XK.

Theo Tổng cục Lâm nghiệp, kết quả điều tra tại các cửa khẩu phía Bắc cho thấy hiện nay, Việt Nam có không dưới 3.000 chủng loại XK qua thị trường Trung Quốc, trong đó nhóm mặt hàng thủ công mỹ nghệ phong phú nhất với khoảng 2.000 chủng loại. Trong đó, XK tre nứa khoảng 600 triệu cây/năm; song mây từ 60 – 80 nghìn tấn/năm. Mặt hàng tre mây, cói thảm chiếm tỉ trọng chủ yếu trong XK và duy trì ở khoảng 200 – 250 triệu USD/năm và liên tục tăng trong những năm gần đây.

Tại diễn đàn, các chuyên gia, nhà khoa học đã lắng nghe và giải đáp hàng trăm câu hỏi của nông dân đến từ các địa phương của tỉnh Hòa Bình liên quan đến cơ chế, chính sách, định hướng dành cho phát triển LSNG; giống, kỹ thuật SX, đầu ra sản phẩm, tác dụng y học… của nhiều loại LSNG là dược liệu như kim tiền thảo, giảo cổ lam, ba kích; xạ đen; các loại cây LSNG mới như mắc ca…

Không chỉ có thị trường Trung Quốc, các mặt hàng LSNG của Việt Nam hiện đã được XK qua khoảng 90 quốc gia, trong đó thị trường Nhật Bản và Đài Loan chiếm thị phần cao và ổn định.

Hướng tới XK 800 triệu USD

Cùng với nhiều chương trình hỗ trợ phát triển LSNG, giai đoạn 2011 – 2015, thông qua các dự án khuyến nông quốc gia, hàng loạt các dự án đã được triển khai, trong đó một số chương trình dự án LSNG đã và đang đem lại hiệu quả cao như: Dự án trồng rừng cây LSNG dược liệu, có quy mô 180 ha tại 3 tỉnh Bắc Giang, Thái Nguyên và Hà Giang cho lợi nhuận trên 230 triệu đồng/ha; Dự án trồng cây LSNG làm thực phẩm tại Lào Cai, Lai Châu và Yên Bái với quy mô 213 ha; Dự án trồng cây mây làm nguyên liệu tại 11 tỉnh…

Năm 2009, Bộ NN-PTNT đã phê duyệt đề án quy hoạch các làng nghề gắn với vùng nguyên liệu LSNG, với mục tiêu đến năm 2020, đưa kim ngạch XK các mặt hàng LSNG lên con số từ 700 – 800 triệu USD (so với hiện nay khoảng 200 triệu USD).

Mặc dù tiềm năng còn lớn, tuy nhiên, việc thực hiện mục tiêu này sẽ cần có bước đột phá trên thực tiễn, bởi LSNG hiện vẫn chưa có chính sách riêng biệt, chủ yếu chỉ được lồng ghép trong các chương trình, dự án phát triển bảo vệ rừng nói chung.

Theo ông Trần Văn Khởi, PGĐ Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, bên cạnh việc thiếu chính sách cho LSNG, nhận thức của người trồng rừng về LSNG còn rất hạn chế, thậm chí còn chưa nắm được khái niệm thế nào là lâm sản ngoài gỗ nên còn hết sức mù mờ về chủ trương chính sách, pháp luật dành cho LSNG, dẫn tới chưa tiếp cận được với chính sách hỗ trợ nghề rừng để phát triển LSNG.

Bên cạnh đó, nhiều sản phẩm LSNG hiện nay là dược liệu, được ngành y tế sử dụng chế biến, nhưng ngành nông nghiệp lại chủ trì việc SX. Trong khi đó, giữa ngành y tế và nông nghiệp hiện vẫn chưa có tiếng nói chung để gắn kết với nhau.

“Nhất là vấn đề về giống cây dược liệu, hiện ngành nông nghiệp chưa chú trọng và công nhận được giống nào mới, đây là điểm yếu thời gian tới cần phải quan tâm”, ông Khởi nhấn mạnh.

Thả cu li quý hiếm về rừng

Thả cu li quý hiếm về rừng

Lâm sản 13/03/2020 - 13:40

Một cá thể cu li nhỏ quý hiếm vừa được Vườn Quốc gia Vũ Quang (Hà Tĩnh) thả về môi trường tự nhiên.

Độc đáo Vườn Quốc gia Phja Oắc - Phja Đén

Độc đáo Vườn Quốc gia Phja Oắc - Phja Đén

Lâm sản 08/03/2020 - 09:14

Vườn Quốc gia Phja Oắc - Phja Đén (Cao Bằng) à nơi có cảnh quan thiên nhiên độc đáo, cùng với khí hậu điển hình mà ít nơi trên lãnh thổ Việt Nam có được.

Trồng rừng gỗ lớn, làm ăn lớn

Trồng rừng gỗ lớn, làm ăn lớn

Lâm sản 11/12/2019 - 08:36

Phát triển rừng keo gỗ lớn, tiến tới cấp chứng chỉ Quản lý rừng bền vững (FSC) nhằm tăng thu nhập cho người dân, bảo vệ môi trường sinh thái và tăng hấp thụ các bon là hướng đi mới của ngành lâm nghiệp.

Xuất khẩu lâm sản tháng 11 tăng 20% so với cùng kỳ

Xuất khẩu lâm sản tháng 11 tăng 20% so với cùng kỳ

Lâm sản 03/12/2019 - 14:33

Theo số liệu mới công bố của Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN-PTNT), tháng 11/2019, giá trị xuất khẩu lâm sản ước đạt 1,15 tỷ USD.

Xuất khẩu lâm sản 10 tháng năm 2019 đạt trên 9 tỷ USD

Xuất khẩu lâm sản 10 tháng năm 2019 đạt trên 9 tỷ USD

Lâm sản 30/10/2019 - 08:55

Giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản 10 tháng năm 2019 ước đạt 9,041 tỷ USD, tăng gần 19% so với cùng kỳ năm 2018.

Mục tiêu 11 tỷ USD xuất khẩu lâm sản năm 2019 khả thi

Mục tiêu 11 tỷ USD xuất khẩu lâm sản năm 2019 khả thi

Lâm sản 29/10/2019 - 14:05

Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp Nguyễn Quốc Trị cho biết, mục tiêu xuất khẩu lâm sản đạt 11 tỷ USD năm 2019 Chính phủ giao hoàn toàn khả thi.

Giá trị xuất khẩu lâm sản 9 tháng đầu năm xấp xỉ 8 tỷ USD

Giá trị xuất khẩu lâm sản 9 tháng đầu năm xấp xỉ 8 tỷ USD

Lâm sản 02/10/2019 - 10:51

Theo báo cáo mới nhất của Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN-PTNT), giá trị xuất khẩu lâm sản tháng 9/2019 đạt hơn 890 triệu USD, tăng gần 23% so với với cùng kỳ 2018.

Bắc Giang: Xuất khẩu gỗ và lâm sản ước đạt 1.300 tỷ đồng

Bắc Giang: Xuất khẩu gỗ và lâm sản ước đạt 1.300 tỷ đồng

Lâm sản 25/09/2019 - 10:05

Giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản của các cơ sở chế biến gỗ xuất khẩu trên địa bàn tỉnh Bắc Giang 9 tháng đầu năm 2019 ước đạt 1.300 tỷ đồng.

Xuất khẩu lâm sản tháng 8 tăng 16%

Xuất khẩu lâm sản tháng 8 tăng 16%

Lâm sản 28/08/2019 - 09:08

Theo số liệu công bố của Tổng cục Lâm nghiệp, giá trị xuất khẩu lâm sản tháng 8/2019 ước đạt hơn 1 tỷ USD, tăng 16% so với với cùng kỳ 2018.

Xuất khẩu gỗ và lâm sản 7 tháng đầu năm ước đạt hơn 6 tỷ USD

Xuất khẩu gỗ và lâm sản 7 tháng đầu năm ước đạt hơn 6 tỷ USD

Lâm sản 28/07/2019 - 10:43

Theo Tổng cục Lâm nghiệp, Bộ NN-PTNT, giá trị xuất khẩu lâm sản tháng 7/2019 ước đạt hơn 890 triệu USD.

Xuất khẩu gỗ và lâm sản 6 tháng đầu năm tăng trưởng 20%

Xuất khẩu gỗ và lâm sản 6 tháng đầu năm tăng trưởng 20%

Lâm sản 05/07/2019 - 10:32

Theo số liệu báo cáo của Tổng cục Lâm nghiệp, giá trị xuất khẩu lâm sản 6 tháng đầu năm 2019 đạt khoảng 5,23 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ năm 2018.

Nghệ An tập trung nâng cao giá trị vốn rừng

Nghệ An tập trung nâng cao giá trị vốn rừng

Lâm sản 20/06/2019 - 07:30

Sở hữu tài nguyên rừng vượt trội nhưng lâu nay Nghệ An chưa tận dụng được lợi thế đó. Để khắc phục, nhất thiết phải thực hiện những giải pháp mang tính căn cơ...

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Phủ xanh rừng biên giới Hà Quảng

Phủ xanh rừng biên giới Hà Quảng

Tỉnh Cao Bằng chú trọng phát triển rừng nơi biên giới huyện Hà Quảng để làm mô hình cho các địa phương, hướng đến mục tiêu phủ xanh đất rừng.

Mang gà thả lên đồi thu về tiền trăm triệu

Mang gà thả lên đồi thu về tiền trăm triệu

Nam Hòa vốn là một xã nghèo miền núi của huyện Đồng Hỷ (Thái Nguyên), phần lớn người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, có tỷ lệ hộ nghèo ở mức cao.