Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Mênh mang Đồng Tháp

Thứ Năm 21/01/2016 , 09:27 (GMT+7)

Trong cái lạnh se se của ngày giáp Tết. Tôi cứ miên man trong cảm giác xa vắng về một vùng đất có những cánh cò bay loạn nhịp vào một chiều cuối mùa khô. Cánh cò Đồng Tháp rợp trời, mênh mang, đến rồi lại đi, lòng người thì thương nhớ nôn nao.

Hoa đào vừa chớm nở. Không khí của một năm kết thúc đã ùa về ngập tràn trong hương thơm của khói bếp, trong vị nồng nàn của hương quê, nỗi nhớ về xứ bưng biền Đồng Tháp càng thêm vời vợi. Những người ta đã gặp, những nơi ta đã qua. Biết bắt đầu từ đâu giữa vùng đất mênh mông sen và sông nước ấy. Thì chăng bắt đầu từ cái cảnh quan náo nhiệt ập vào mắt người con xứ Bắc lần đầu khám phá vùng đất lạ miền Tây.

Chợ vùng sông nước

Khỏi nói hết cái cảm giác ngạc nhiên khi lọt vào một khu chợ của vùng Đồng Tháp Mười. Bao nhiêu là sản vật địa phương ngồn ngộn bày ra trước mắt. Tôi đi chợ Hồng Ngự mà kinh ngạc háo hức khám phá vương quốc của các sinh vật vùng sông nước.

dnh-bt-c-linh-o-dong-thp-nh-le-hong-vu-3144015471
Đánh bắt cá linh ở Đồng Tháp (Ảnh: Lê Hoàng Vũ).

Ngay trước cửa chợ là hàng dãy những lồng chuột san sát xếp gần nhau, cơ man là chuột. Mỗi lồng sắt có hàng trăm con chuột to nhỏ đủ loại, con nào con ấy đều lục sục, cựa quậy không ngừng trong những chiếc lồng chật hẹp. Ở những chợ miền Tây Nam bộ, người ta bán chuột như bán gà, bán chó, bán lợn. Lồng chuột xếp khin khít, tiếng chíu chíu, liu kiu phát ra không ngừng với hàng nghìn con mắt ti hí liếc ra nhìn khách lạ...

Một ấn tượng mạnh nữa của những phiên chợ vùng Đồng Tháp là những sạp hàng ứ hự trứng gia cầm, thủy cầm. Trong chợ Cao Lãnh, trứng gà, trứng vịt, trứng ngỗng, trứng cút xếp tràn lan, la liệt. Những vựa trứng đủ các màu sắc bao vây người bán hàng, tưởng rằng chỉ một chút sơ suất thôi thì cái cơ man, ngổn ngang là trứng kia sẽ đổ ụp xuống bất cứ lúc nào.

Cả nghìn quả trứng, hồng, trắng, xanh, lốm đốm, to đùng cứ tràn ra ngồn ngộn, ken kịt cả một góc chợ. Vùng đất được trời phú cho nhiều sông nước, kênh rạch nên cư dân nuôi đủ thứ gà vịt, ngan ngỗng. Dưới chân những sạp trứng khổng lồ và hùng vĩ ấy là những cái thúng đựng những chú gà con, vịt con mới nở.

Chợ thì đủ thứ âm thanh náo nhiệt. Tiếng gà con chiêm chiếp, tiếng vịt thịt càng cạc, tiếng ếch lớn, ếnh bé nằm trong các rọ lưới ồm ộp, tiếng các bà các chị ríu rít mua bán. Cái âm dịu ngọt, êm ái líu lo như hát của người Nam bộ cho cái không khí đậm đà, dễ mến trong những phiên chợ vùng sông nước.

Nói đến chợ miền Tây, không thể không nói đến một đặc sản ở đây, đó là vô kể các loài rắn được bày bán: rắn nước, rắn hổ hành, rắn bông súng… tất cả nằm êm đềm, hoặc lăn lộn, cuộn chặt vào nhau trong những giỏ lưới hoặc trong các tủ kính. Cái giống bò sát này, nếu ở ngoài Bắc thỉnh thoảng mới gặp một đôi thì ở đây đa dạng, phong phú vô cùng, sống có, khô có. Cái cảm giác được ngắm nhìn các sản vật của vùng đất giàu có, trù phú y như cô dâu lần đầu về nhà chồng mà ngỡ ngàng, bối rối. Những đống hoa điên điển mềm mại vun cao, những bó hoa bí vàng rực, những thân súng căng tròn, xếp chằn chặn như bó đũa, bông so đũa trắng dịu, cải trời, hẹ trời thì xanh ngắt như đám lúa non thì con gái. Rồi vô số các loài cá khiến người ta ngây ngất, những con cá lóc to tướng, ương ngạnh nằm trong thau chậu rồi mà vẫn tỏ vẻ yêng hùng trợn mắt ngạo nghễ, đến thứ cá linh trắng muôn muốt, đặc sản của mùa nước nổi, rồi ba ba, rắn mối, cá chép, cua càng… con nào con ấy đều béo tốt, mỡ màng. Chúng có cái may mắn được sinh trưởng trong cái vùng đất rộng mênh mang, ấm áp, giàu có thức ăn mà no nê, đủ đầy.

Ẩm thực mùa nước nổi

Ẩm thực miền Tây mùa nước nổi thì đặc sắc vô cùng. Món nào cũng quyến rũ, ngon miệng, mà có lẽ đặc trưng nhất là các món chế biến từ cá linh, giống cá có nguồn gốc từ biển Hồ, Campuchia, thuộc họ cá chép nhưng chỉ bé bằng đầu ngón tay, là món ăn không thể thiếu trong các bữa cơm của cư dân vùng Đồng Tháp Mười mùa nước nổi.

c-linh-che-bien-nhieu-mon-n-thom-ngon-o-vung-song-nuoc-mien-ty-nh-le-hong-vu-1144828338
Cá linh được chế biến thành nhiều món ăn thơm ngon ở vùng sông nước miền tây (Ảnh: Lê Hoàng Vũ).

Với cá linh, món dễ làm, dễ ăn nhất có lẽ là nấu canh chua. Cái nồi nước dùng Nam bộ chua chua, ngọt ngọt. Cá linh lượn lờ trong màu sáng bạc của nước liu riu, cá linh sáng, bông điên điển vàng, bông so đũa trắng, thân súng tím dịu… Một nồi canh hoa đầy màu sắc. Ta không những ăn vị ngọt của cá mà thưởng thức cả màu sắc, hương vị của cây cỏ. Thịt cá linh non mềm, béo ngọt, bông điên điển bùi bùi, bông so đũa dìu dịu, thân súng giòn và mát. Nồi canh nóng hôi hổi bưng lên, thực khách vừa hồi hộp thích thú quan sát, trên bàn thì la liệt rau sống: những cọng ngò gai dài hơn gang tay, rau xà lách xanh mướt, cù nèo, cải xanh, lá xộp, lá xoài… thứ gì cũng tươi non, sạch sẽ.

Rồi các loại mắm cá ở đây: mắm cá linh, mắm cá lóc, mắm cá sặt… thứ nào cũng cầu kì tinh tế. Mắm cá lóc mà hấp nồi cơm, vừa mở vung đã tỏa một thứ hương thơm ngon ngọt đến tứa nước miếng. Lấy một cọng xà lách thật lớn, gắp miếng cà bát thái to đặt vào giữa, kèm theo diếp cá, rau thơm, chấm vào bát mắm chưng, đưa lên ngang mũi, hít hà cái hương vị quẩn quanh trong không khí rồi mới đưa vào miệng để thấm cái vị đậm ngọt của thịt cá, vì bùi giòn của cà, vị man mát của xà lách, vị hơi chua của diếp cá thì người kén ăn cũng đưa được đôi ba lưng cơm mà còn thòm thèm.

Nhưng mà đệ nhất ẩm thực thì phải nói đến món cá lóc nướng trui nơi đây. Cá lóc nướng trui của người miền Tây bình dân mà cũng kiêu bạc lắm. Thôi thì khỏi phải nói đến cái công đoạn cá được nướng thế nào, chỉ nói cái thị giác, cái vị giác, cái khứu giác có cơ hội được thưởng thức món ăn mà thôi.

Những con cá lóc được nướng chín xếp đuồn đuỗn trên cái đĩa lớn như những quả đạn pháo sắp khai hỏa. Lớp vảy cháy bên ngoài được cạo đi, lấy một cái kéo cắt dọc theo sống lưng, cá bốc khói, nóng hôi hổi. Gắp một miếng cá thon thon cuốn vào cái lá sen non rồi cuộn lại, chấm vào bát mắm me sánh đặc hoặc muối ớt xanh rồi thưởng thức. Cá lóc nướng trui mềm nhưng không khô, vị ngọt đậm của cá, thơm mát của rau sống, chan chát của lá sen non, chua ngọt của nước chấm và một chút xem xém da cá làm thành một thứ hương vị khó quên. Lại ngồi ăn ngay trên mặt đất, trải một cái chiếu rộng, nhìn những khuôn mặt bạn bè, người thương, ai cũng niềm nở, chân thành, cùng nhau chiêu vài li rượu đế thơm lừng thì thử hỏi cuộc đời có gì thú hơn nữa không.

Cá lóc nướng trui thì để nguyên cả bộ ruột. Đối với người miền Tây, cái tinh túy, đặc sắc nhất của con cá chính là bộ lòng. Nếu không có khách phương xa hoặc người bạn quý đến chơi thì cái ruột cá được dầm vào nước mắm ăn chung. Còn nếu là khách phương xa, là người được yêu quý thì ta được hưởng cái đặc ân đó của đất trời. Bộ lòng cá, ngoài cái vị chung còn đậm lên vị béo, nhân nhẫn đặc trưng, là tổng hòa của đắng cay ngọt bùi, là cộng hưởng cái lòng hiếu khách của chủ nhà, là cái hương vị của đất trời cỏ cây cộng lại…

(còn nữa)

Về quê của lan đột biến: Từ 'tầm gửi' trên cây đa thành ra bạc tỉ

Về quê của lan đột biến: Từ 'tầm gửi' trên cây đa thành ra bạc tỉ

Phóng sự 07/08/2020 - 08:35

Năm 1972, đoàn xiếc sơ tán về Cổ Tiết, trèo lên cây đa mắc dây tập đu, thấy loài “tầm gửi” hoa đẹp liền hái xuống cho vài người. Đó chính là lan đột biến.

Về quê đi quay… rớ giàn

Về quê đi quay… rớ giàn

Phóng sự 06/08/2020 - 08:26

Hôm cuối tuần, thằng Tây, cháu tôi gọi như rối lên: “Ông về nhé. Cháu bố trí cho ông đi quay rớ”. Nghe vậy là tôi đã háo hức, chỉ muốn về ngay trong đêm…

Người sưu tầm báo xưa

Người sưu tầm báo xưa

Phóng sự 05/08/2020 - 09:10

Sau hơn 3 năm sưu tầm, đến nay ông đã có trong tay hàng nghìn tờ báo. Trong đó, có những tờ báo cực kì quý hiếm và giá trị.

Tú 'thỏ' và câu chuyện về trang trại 2.000 thỏ giống New Zealand

Tú "thỏ" và câu chuyện về trang trại 2.000 thỏ giống New Zealand

Phóng sự 31/07/2020 - 10:08

Dịch bệnh trên lợn khiến nhiều hộ trong đó có Tú lao đao. Quay ngoắt sang nuôi thỏ NewZealand, lập HTX quy tụ ai cùng chí hướng, Tú "thỏ" đã tạo cú hích ngoạn mục...

Bà Niêm người Tày: 'Kiện tướng' nuôi nhím, cheo, kỳ đà

Bà Niêm người Tày: 'Kiện tướng' nuôi nhím, cheo, kỳ đà

Phóng sự 30/07/2020 - 12:14

Nhận thấy động vật hoang dã như cheo, kỳ đà, nhím… ít công chăm sóc, kháng bệnh cao, thị trường tiềm năng, một phụ nữ dân tộc Tày “liều” nuôi và thành công bất ngờ.

Lạc vào giới chơi lan

Lạc vào giới chơi lan

Phóng sự 30/07/2020 - 09:01

Các cụ xưa có câu: Vua chơi lan, quan chơi trà. Điều đó đủ thấy giới chơi lan thuộc đẳng cấp không phải ai cũng mon men tới được…

Tặng quà cho… các gia đình lâm tặc để làm kế giữ rừng

Tặng quà cho… các gia đình lâm tặc để làm kế giữ rừng

Phóng sự 29/07/2020 - 11:30

Khi 8 lâm tặc phải vào tù vì chặt hạ cây nghiến khổng lồ, gia đình họ gặp nhiều khó khăn nhưng không ngờ tết đến lại được chính quyền tặng quà, giúp đỡ.

Có một ngọn thác biết gây cười

Có một ngọn thác biết gây cười

Phóng sự 28/07/2020 - 08:35

Vừa đặt chân xuống nước đoàn người bỗng nhiên cười phá lên. Tôi tò mò, nhảy xuống rồi bật cười rũ rượi bởi không chịu nổi cảm giác buồn buồn, nhột nhột...

Đội K72 và hành trình tìm mộ liệt sĩ trên đất Campuchia

Đội K72 và hành trình tìm mộ liệt sĩ trên đất Campuchia

Phóng sự 26/07/2020 - 16:52

Công tác đào tìm như thời chiến, các chiến sĩ hối hả đào sâu vào lòng đất như những “con chuột chũi”. Khi thấy hài cốt các anh, mọi nỗi mệt nhọc đều tan biến...

Hàng trăm chuyến đi rừng sâu, núi thẳm tìm đồng đội!

Hàng trăm chuyến đi rừng sâu, núi thẳm tìm đồng đội!

Phóng sự 22/07/2020 - 09:35

Cũng như bao người lính khác, nhiều cựu chiến binh phải lăn lộn, lo toan cuộc sống đời thường. Thế nhưng, rất nhiều người trong số họ vẫn miệt mài đi tìm mộ đồng đội…

Người đánh bạc với cây chuối trên vùng đất gió

Người đánh bạc với cây chuối trên vùng đất gió

Phóng sự 22/07/2020 - 09:01

Anh Đặng Văn Hồng, một nông dân thuần chất dám mang cả cơ nghiệp đổ vào cánh đồng chuối gần 20 ha trên vùng đất gió và sương muối. “Canh bạc” rất nhiều may rủi…

Bài 2: Dân tộc Thủy - nhiều bí ẩn cần giải mã

Bài 2: Dân tộc Thủy - nhiều bí ẩn cần giải mã3

Phóng sự 21/07/2020 - 08:35

Dân tộc Thủy đã được Viện Dân tộc học kết hợp với Ủy ban Dân tộc và Đại học Tổng hợp tổ chức hội nghị chính thức xác nhận vào năm 1973.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Ông Vũ Quốc Hùng: Nếu tôi là ông Nguyễn Nhân Chiến...

Ông Vũ Quốc Hùng: Nếu tôi là ông Nguyễn Nhân Chiến...2

Theo ông Vũ Quốc Hùng, nguyên Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương, sự việc ở Bắc Ninh là bài học và sự cảnh báo về công tác cán bộ.

Tiếp tục hỗ trợ chuỗi giống cá tra 3 cấp

Tiếp tục hỗ trợ chuỗi giống cá tra 3 cấp

An Giang là tỉnh đi đầu trong chuyển đổi cơ cấu nuôi cá tra. Bộ NN-PTNT sẽ tiếp tục hỗ trợ nguồn vốn đầu tư cơ sở hạ tầng cho chuỗi cá tra 3 cấp.

26 thí sinh Nam Định vắng mặt môn Toán

26 thí sinh Nam Định vắng mặt môn Toán

Đúng 16h (9/8), môn Toán - môn thi thứ 2 của Kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2020 chính thức hết giờ làm bài. Các thí sinh ra về với tâm trạng thoải mái.