| Hotline: 0983.970.780

Mỹ - Philippines và quan hệ đồng minh gập ghềnh

Chủ Nhật 08/03/2020 , 07:10 (GMT+7)

Quan hệ song phương Mỹ-Philippines, đã căng thẳng sau khi Manila bãi bỏ một hiệp ước quốc phòng quan trọng gần đây, đang tiến dần đến một cuộc khủng hoảng toàn diện.

Lính Mỹ và Philippines trong một sự kiện giao lưu.

Lính Mỹ và Philippines trong một sự kiện giao lưu.

Washington đang sẵn sàng áp dụng nhiều biện pháp trừng phạt nhằm vào các quan chức hàng đầu của Philippines, bao gồm cả Tổng thống Rodrigo Duterte.

Đầu tháng 2/2020, ông Duterte đã đơn phương chấm dứt Hiệp định Các lực lượng viếng thăm (VFA) với Mỹ đã tồn tại nhiều thập kỷ, thỏa thuận quốc phòng cung cấp khuôn khổ pháp lý cho việc nhập cảnh và đóng quân tạm thời trên cơ sở luân phiên của quân đội Mỹ trên đất Philippines.

VFA cũng là hành lang pháp lý để hai đồng minh lâu năm tiến hành các hoạt động quân sự chung và các cuộc tập trận này thường nhằm gửi thông điệp đầy cơ bắp tới Trung Quốc. Ví dụ như các cuộc tập trận đánh chiếm đảo ở Biển Đông, theo bài của nhà báo Richard Havad Heydarian (Philippines) đăng trên trang Asia Times.

Tổng thống Duterte.

Tổng thống Duterte.

Động thái hủy bỏ VFA của tổng thống Duterte diễn ra sau khi Mỹ ban hành lệnh cấm đi lại đối với một số đồng minh chính trị hàng đầu của ông Duterte. Phía Mỹ lý luận rằng lệnh cấm nhằm trừng phạt một số chính trị gia Philippines có liên quan đến “cuộc chiến chống ma túy đẫm máu” của tổng thống Duterte. Các nhóm hoạt động nhân quyền ước tính hàng ngàn người đã bị giết trong các chiến dịch bố ráp ma túy ở Philippines.

Chính phủ Mỹ đã nhận được một danh sách hoàn chỉnh gồm các quan chức hàng đầu của Philippines, những người có thể sớm phải đối mặt với lệnh cấm đi lại và các biện pháp trừng phạt khác vì cáo buộc vi phạm nhân quyền.

Danh sách này được chuyển tới chính phủ Mỹ từ thượng nghị sĩ đối lập hàng đầu, cựu bộ trưởng Tư pháp Philippines Leila De Lima, người hiện đang bị giam giữ vì các cáo buộc liên quan đến tội ma túy.

Bà Lima là một trong số những người chỉ trích chiến dịch chống ma túy mạnh mẽ nhất trước khi vào tù. Từ trong nhà giam, bà Lima kêu gọi Mỹ và các quốc gia phương Tây khác áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với những người truy tố bà.

Mặc dù Mỹ vẫn chưa tiết lộ danh sách đầy đủ, các nguồn tin cho biết có khả năng nó bao gồm cả ông Duterte.

Nghị sỹ đối lập Lima.

Nghị sỹ đối lập Lima.

Đạo luật Phân bổ ngân sách năm 2020 của Mỹ có các điều khoản kêu gọi Bộ Ngoại giao Mỹ và các cơ quan nhà nước khác có liên quan áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với các quan chức và tuyên truyền viên chính phủ liên quan đến cuộc đàn áp thượng nghị sĩ Philippines bị bỏ tù.

Còn theo Đạo luật Magnitsky toàn cầu (áp dụng trên quy mô toàn cầu, ủy quyền cho chính phủ Mỹ xử phạt những người mà họ coi là người vi phạm nhân quyền, đóng băng tài sản của họ và cấm họ vào Mỹ-PV), chính phủ Mỹ được ủy quyền áp dụng các biện pháp trừng phạt và cấm đi lại đối với các quan chức hàng đầu liên quan đến thứ mà Mỹ gọi là “vi phạm thô bạo nhân quyền”.

Asia Times nói đã có những nỗ lực liên tục từ Thượng viện Philippines và từ một số quan chức cấp cao nhằm giải cứu VFA. Lý luận của họ là động thái đơn phương của tổng thống Duterte là vi hiến vì nó xâm phạm quyền của Thượng viện trong việc xem xét và phê chuẩn (hay hủy bỏ) các hiệp ước và các hiệp định quốc phòng quan trọng.

Vấn đề đã được đưa ra Tòa án Tối cao, làm tăng hy vọng nhất định việc bãi bỏ VFA có thể được lật lại trong vòng 180 ngày theo luật định. Tuy nhiên không phải ai ủng hộ VFA cũng lạc quan. Theo ông Heydarian, đó là bởi các tiến trình ở tòa án rất mất thời gian.

Trước đó, một nhóm thượng nghị sĩ đã kiến nghị lên Tòa án tối cao, yêu cầu vô hiệu hóa quyết định của tổng thống Duterte đơn phương rút Philippines khỏi Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) tại thời điểm đó đang xem xét các cáo buộc về tội ác chống lại loài người của chính phủ Philippines. Nhưng cho đến nay, tòa này vẫn chưa có quyết định cuối cùng.

Tiếp đó, những người phản đối việc bãi bỏ VFA kêu gọi xem xét kỹ lưỡng và chính thức về thỏa thuận quốc phòng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng về việc có nên hủy bỏ nó hay không.

Động thái này đã nhận được ủng hộ từ Chủ tịch Thượng viện Vicente Sotto III, Thượng nghị sĩ Richard Gordon (đồng minh của ông Duterte) và Thượng nghị sĩ độc lập hàng đầu Panfilo Lacson, người đã chỉ trích mạnh mẽ việc loại bỏ VFA.

“Đó sẽ là động thái thống nhất từ cả hai viện của quốc hội nhằm khẳng định vai trò của Thượng viện trong chính sách đối ngoại. Trong khi Tổng thống là kiến trúc sư trưởng của chính sách đối ngoại của chúng tôi, hiến pháp đã quy định rõ ràng rằng vai trò rất quan trọng đó được chia sẻ với Quốc hội, đặc biệt là Thượng viện”, lãnh đạo nhóm đối lập ở Thượng viện Franklin Drilon nói.

“Tòa án tối cao nên phán quyết về vấn đề này một lần và mãi mãi. Chúng tôi không thể tiếp tục đặt số phận của các hiệp ước quan trọng như VFA, vào tay một người đàn ông”, vị thượng nghị sĩ kỳ cựu nói thêm.

Bãi cạn Scarborough.

Bãi cạn Scarborough.

Ngư ông đắc lợi

Ông Drilon đã cảnh báo về những hậu quả sâu rộng đối với an ninh của Philippines nếu quốc gia này mất đi quan hệ hợp tác quân sự mạnh mẽ với Mỹ.

Nhà báo Heydarian nhận định: “Trung Quốc có vẻ đã cảm nhận được sự rạn vỡ” trong quan hệ Mỹ-Philippines. Bằng chứng là hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy Trung Quốc đã duy trì một lực lượng dân quân biển và hải cảnh liên tục quanh một hòn đảo ở biển Đông mà Manila tuyên bố chủ quyền trong 424 ngày, theo Giám đốc Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Châu Á có trụ sở tại Washington, Greg Poling.

Cũng đang có những lo ngại về việc Trung Quốc lấn tới với việc chiếm và quân sự hóa bãi cạn Scarborough, một thực thể Trung Quốc chiếm đóng sau cuộc đối đầu kéo dài nhiều tháng với Philippines vào năm 2012.

Viễn cảnh Trung Quốc củng cố quyền kiểm soát đối với tính năng đã ám ảnh các quan chức hàng đầu Philippines kể từ năm 2017. Nay, khi quan hệ Mỹ-Philippines trở nên chông chênh, Bắc Kinh sẽ cảm thấy thoải mái hơn trong việc đòi hỏi ở biển Đông. Đó là điều nhiều người Philippines không hề mong muốn.

(Kiến thức gia đình số 10)

Xem thêm
Cần thêm các số liệu vacxin tả lợn châu Phi của Trung Quốc

Cần thêm các số liệu vacxin tả lợn châu Phi của Trung Quốc

Quan điểm này được đưa ra sau khi Viện Nghiên cứu Thú y Cáp Nhĩ Tân ở Trung Quốc tuyên bố đã nghiên cứu phát triển một loại vacxin tả lợn châu Phi (AFS) mới.

Ca tử vong đầu tiên sau 8 tháng, Trung Quốc lại 'sốt vó' chống dịch

Ca tử vong đầu tiên sau 8 tháng, Trung Quốc lại 'sốt vó' chống dịch

Việc Trung Quốc xác nhận ca tử vong đầu tiên sau 8 tháng, đúng một năm coronavirus chết chóc xuất hiện đã khiến giới chức Bắc Kinh tiếp tục siết chặt chống dịch.

Thổ Nhĩ Kỳ đàm phán với Hàn Quốc để cứu vãn Chương trình xe tăng Altay

Thổ Nhĩ Kỳ đàm phán với Hàn Quốc để cứu vãn Chương trình xe tăng Altay

Chương trình Altay có từ giữa những năm 1990, nhưng phải đến tháng 11/2018, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ mới trao hợp đồng trị giá hàng tỷ USD cho BMC.

Đàn khỉ biết lựa đồ quý của du khách để ‘mặc cả’

Đàn khỉ biết lựa đồ quý của du khách để ‘mặc cả’

Nghiên cứu cho thấy, đàn khỉ ở Bali chuyên chọn những món đồ quý như điện thoại di động, ví tiền của du khách để sau đó “tối đa hóa lợi nhuận chiến lợi phẩm”.