Thứ ba, 19/03/2019 05:30 GMT+7

Hotline: 036.902.4447

Mỹ một mình 'chọi' Iran+

27/09/2018, 10:30 (GMT+7)

Cuộc đấu Mỹ - Iran đã được đẩy lên cấp độ mới, khi ngày 26/9 Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ John Bolton gọi chính thể Tehran là “giết người” và sẽ chỉ chuốc lấy hậu quả “xuống địa ngục” nếu tiếp tục “dối trá, lừa lọc”.

 

Công thức đàm phán “Iran - P+1” giữa Iran với 5 quốc gia thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và Đức đem đến kết quả về giới hạn hoạt động hạt nhân được thế giới chào đón năm 2015 giờ đã chuyển thành một “ván bài” mới bất trắc khó lường: Một bên là Mỹ với những đe dọa được nâng cấp liên tục, còn bên kia là Iran đang chống đỡ với những hậu thuẫn đáng kể từ EU và hai đồng minh Nga, Trung Quốc.  

Đe dọa & đấu khẩu

Thỏa thuận hạt nhân với Iran được chính quyền cựu Tổng thống Barack Obama nhiệt liệt tán dương đã chính thức bị gói lại, thay thế bởi quyết định của Tổng thống Donald Trump, đặt ra thời hạn chót ngày 4/11 để các nước và thực thể kinh tế chấm dứt hợp tác với Tehran, nếu không sẽ hứng chịu các biện pháp trừng phạt của Washington.

Nhưng đó chưa phải là tất cả. Cuộc đấu Mỹ - Iran đã được đẩy lên cấp độ mới, khi ngày 26/9 Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ John Bolton gọi chính thể Tehran là “giết người” và sẽ chỉ chuốc lấy hậu quả “xuống địa ngục” nếu tiếp tục “dối trá, lừa lọc”. Ông Bolton đe dọa: “Chúng tôi sẽ theo sát, kè kè bên cạnh các vị, chớ có qua mặt chúng tôi và đe dọa lợi ích của Mỹ cùng đồng minh”. Trong chính quyền hiện tại của Tổng thống Trump, ông Bolton là người từng muốn dùng giải pháp quân sự với Iran.

Trước đó, tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, Tổng thống hai nước đã có màn “lời qua tiếng lại” đầy khẩu khí. “Các nhà lãnh đạo Iran gieo rắc khủng hoảng, cái chết và sự hủy diệt”, Tổng thống Mỹ Trump nói. Đáp lại, Tổng thống Iran Hassan Rouhani chỉ trích chính quyền Mỹ không hề biết tôn trọng đối tác khi chỉ muốn “ép buộc nước khác quỳ mọp bằng sức mạnh”. Đề cập gián tiếp đến ông Trump, ông Rouhani mô tả hình ảnh một người “yếu về trí tuệ, không có khả năng hiểu biết thế giới phức tạp và kết nối này”.  

Cán cân

Iran đang muốn cho thế giới thấy Mỹ chỉ đang có cuộc chiến tranh tâm lý nhằm vào Tehran, hiển nhiên là để giữ chân đối tác. Mỹ đang ở phe “một mình”, nhưng phần còn lại gồm các đối tác từ EU, Nga và Trung Quốc liệu sẽ làm được gì? Chắc chắn những hệ quả khó lường vẫn tiềm ẩn.

Hồi tháng 8, lệnh trừng phạt mới của Mỹ đã chặn nguồn cung đồng USD đến Iran, đồng thời với giao dịch vàng, kim loại quý và thiết bị xe hơi. Ngay lập tức, đồng nội tệ rial của Iran bị mất giá. Tháng 11 tới hứa hẹn sẽ là đòn mạnh hơn, khi các giao dịch dầu, vận tải thủy và ngân hàng trung ương Iran sẽ bị đưa vào sổ đen.

Chạy đua trước thời hạn ngày 4/11, Anh, Trung Quốc, Pháp, Đức và Nga tuyên bố sẽ cùng nhau thiết lập một cơ chế thanh toán mới để duy trì bằng được giao dịch thương mại với Iran và né được lệnh trừng phạt của Mỹ. Trong nhóm này, các nước EU tỏ rõ họ muốn tiếp tục mua được dầu của Iran. Thậm chí Hàn Quốc từ châu Á cũng đang vận động Mỹ xem xét lại phần cấm vận giao dịch dầu mỏ, hoặc có giải pháp hỗ trợ Seoul bù đắp thiệt hại khi phải ngừng mua dầu giá rẻ từ Tehran.

Đến giờ này, Mỹ vẫn chưa xuống nước bất chấp những kêu gọi từ đối tác châu Âu, như đề nghị đàm phán từ Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. “Chúng tôi sẽ không cho phép quyết định trừng phạt của mình bị châu Âu qua mặt”, Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Bolton cảnh báo.

Trả lời phỏng vấn CNN, Tổng thống Rouhani khẳng định Mỹ không có khả năng duy trì các lệnh trừng phạt chống lại Tehran trong thời gian dài, bởi những hạn chế sẽ cản trở các hoạt động kinh doanh thương mại thông thường. Nhà lãnh đạo Iran nhấn mạnh các lệnh trừng phạt sẽ hủy hoại quy trình thông thường của hoạt động kinh tế, thương mại giữa các công ty và quốc gia. Do vậy, trong dài hạn, Mỹ sẽ không thể tiếp tục duy trì sức ép này.
ĐỨC HUY

Đang được quan tâm

Gửi bình luận