Thứ bảy, 23/06/2018 12:54 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Ngành muối bỏ quên nguồn nhân lực

15/11/2011, 10:56 (GMT+7)

Trong quá trình tìm hiểu ngành muối, chúng tôi ngã ngửa phát hiện một điều, việc đào tạo nguồn nhân lực cho ngành này bị bỏ quên mấy chục năm qua.

NNVN từng có loạt bài viết phản ánh thực trạng ngành SX muối của Việt Nam qua lát cắt nhùng nhằng giữa người SX muối trong nước và các đơn vị nhập khẩu. Trong quá trình tìm hiểu ngành muối, chúng tôi ngã ngửa phát hiện một điều, việc đào tạo nguồn nhân lực cho ngành này bị bỏ quên mấy chục năm qua.

CẠN KỸ SƯ NGHỀ MUỐI

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Ngọc Thu - Trưởng phòng Nghề Muối (Cục Chế biến, Thương mại NLTS & Nghề muối - Bộ NN-PTNT) khẳng định, việc ngành SX muối trong nước yếu kém trì trệ trong những năm qua một phần nguyên nhân do thiếu trầm trọng nguồn nhân lực chất lượng cao. Được biết, năm 1976 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội mở ba khóa đào tạo kỹ sư nghề muối, mỗi khóa khoảng 45 người rồi dừng hẳn. Từ đó đến nay, không còn nơi nào trong nước đào tạo bậc kỹ sư cho ngành nghề này.

Qua 35 năm bị bỏ trống, đến nay thế hệ kỹ sư được đào tạo bài bản, chính quy về nghề muối khi đó chỉ còn đếm  trên đầu ngón tay. Người đã mất, người chuyển sang ngành nghề khác số còn lại cũng đã lớn tuổi. Bản thân ông Thu năm nay đã bước sang tuổi 52, nếu thế hệ của ông về hưu nốt ngành muối chắc chẳng còn kỹ sư.

Không chỉ bậc đại học mà ngay cả bậc trung cấp và cao đẳng về nghề muối cũng bị đứt quãng từ năm 2004. Thầy Phạm Văn Nối - Hiệu trưởng Trường Trung cấp Nghiệp vụ Quản lý Lương thực Thực phẩm (TCNVQLLTTP) trực thuộc Bộ NN-PTNT đóng tại Đồ Sơn, Hải Phòng (nơi duy nhất  cả nước có “thâm niên” đào tạo hệ sơ cấp và trung cấp ngành muối) cho biết: Năm 1997, theo sự phân công của Bộ NN-PTNT, Trường đã mở Tổ Muối đào tạo hệ trung cấp và sơ cấp. Nhưng sau 7 khóa tuyển sinh, do thu nhập thấp cộng môi trường làm việc kém hấp dẫn nên chẳng ai học, Tổ Muối phải đóng cửa.

Ngay như việc đào tạo hệ sơ cấp nghề muối cho lao động nông thôn (LĐNT) theo Quyết định 1956, Trường TCNVQLLTTP cũng đang loay hoay chưa tuyển được người. Hiện nhà trường còn duy nhất một giáo viên nghề muối là thầy Vũ Văn Phát cũng sắp về hưu, vừa qua tuyển mãi mới được thêm một người nữa từ Khoa Hóa Vô cơ chuyển sang.

Thầy Nối cho biết thêm, theo kế hoạch Bộ NN-PTNT giao, thời điểm hiện tại Nhà trường đang xây dựng chương trình, giáo trình nghề SX muối biển và muối công nghiệp. Nhưng do hơn 10 năm không có học sinh theo học nên hệ thống giáo trình, tài liệu về nghề muối bị thất lạc hết, việc tham khảo sách nước ngoài thì không đủ trình độ biên dịch. Cơ sở vật chất phục vụ ngành muối đã quá lạc hậu. Khó khăn không chỉ có vậy, trước đây nhà trường có cánh đồng muối và cơ sở sản xuất riêng phục vụ học tập giảng dạy nhưng giờ không còn nên việc khôi phục nghề muối là cả một vấn đề nan giải.

Năm 2000, Tổng công ty Muối thành lập Trung tâm Nghiên cứu làm tiền thân cho Viện Muối. Sau 10 năm hoạt động Trung tâm này tự tìm lấy nguồn kinh phí nghiên cứu, tự đào tạo nguồn nhân lực cho mình và các DN. Kết quả cho ra đời 10 công nghệ mới phục vụ SX, chế biến được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH- CN) cấp 6 Bằng độc quyền Sáng chế và nhiều Huy chương vàng Techmart... TCty Muối nhập về TCty Lương thực miền Bắc, trung tâm biến thành một chi nhánh của TCty Lương thực miền Bắc. 

Là một đơn vị hiếm hoi hoạt động KHCN trong ngành muối, nhưng Chi nhánh Thực nghiệm chuyển giao công nghệ muối biển hiện cũng đang rất khó khăn. ThS. Bùi Sơn Long - Giám đốc Chi nhánh ngậm ngùi chia sẻ: Kể từ năm 2010, Trung tâm Thực nghiệm và chuyển giao công nghệ muối biển (cũ) đã chấm dứt hoạt động để chuyển sang Chi nhánh thực hiện nhiệm vụ SX, kinh doanh, số cán bộ khoa học có tâm huyết, kinh nghiệm của Trung tâm lần lượt ra đi tìm một công việc mới.

 Ông Long cho rằng, muối là một ngành kinh tế kỹ thuật, muốn phát triển bền vững trước tiên cần phải có đội ngũ khoa học kỹ thuật bậc kỹ sư hoặc ít ra cũng phải bậc cao đẳng về nghề muối. Còn hệ trung cấp và sơ cấp phải sau khi cơ cấu lại ngành muối may ra mới có nhiều người theo học. Vì hệ trung cấp, sơ cấp chỉ làm được công nhân SX chứ không thể làm nghiên cứu giảng dạy.

HIẾN KẾ CỨU NGHỀ MUỐI

Thầy Phạm Văn Nối cho biết, Đề án đào tạo hệ sơ cấp nghề muối theo QĐ 1956 như hiện nay mới phù hợp với nguyện vọng của diêm dân và các đơn vị giảng dạy bởi việc tập huấn vài ngày như trước đây không đáp ứng được yêu cầu chất lượng. “Để đào tạo cán bộ chất lượng cao cho nghề muối, thời gian tới Trường chúng tôi sau khi hoàn tất thủ tục lên hệ cao đẳng sẽ mở lại ngành muối. Hệ kỹ sư không còn nơi nào đào tạo, hệ trung cấp và sơ cấp giờ chỉ còn phù hợp dạy cho bà con diêm dân nên hy vọng khi mở hệ cao đẳng chúng tôi sẽ thu hút được thí sinh theo học", thầy Nối tâm sự.

Cũng vì thiếu cán bộ nguồn cho ngành muối mà những năm qua, rất nhiều đề tài khoa học có nguồn kinh phí lớn của Bộ NN-PTNT về ngành muối phải bỏ lửng do không có người đứng ra làm. Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch đã có quyết  định thành lập phòng nghiên cứu muối nhưng không thực hiện được bởi không biết kiếm kỹ sư ở đâu.

Nhưng theo ThS. Bùi Sơn Long, để vực dậy nghề muối Nhà nước cần quy hoạch lại ngành muối có tính chiến lược, đặc biệt cần nghiên cứu cơ cấu lại chỗ nào chuyên dành cho sản xuất muối công nghiệp, chỗ nào có thể chuyển đổi từ sản xuất thủ công, phân tán nhỏ lẻ sang sản xuất quy mô tập trung để cơ giới hóa tạo ra năng suất cao, chất lượng tốt, nơi nào không thể đáp ứng được thì chuyển đổi sang nghề khác. Nhà nước cần hỗ trợ, thậm chí cần có quỹ để tạo cơ hội cho người làm muối. Khi đó sẽ hình thành nhiều vùng sản xuất muối tập trung, nhiều HTX, nhiều Cty CP, Cty TNHH chuyên SX, kinh doanh muối sẽ cần lao động có trình độ về làm việc, khi đó tự khắc thúc đẩy người theo học nghề muối.

Còn ông Nguyễn Ngọc Thu  cho rằng, Nhà nước cần phối hợp với các trường đại học như Bách khoa Hà Nội hay Bách khoa TP. Hồ Chí Minh để đào tạo kỹ sư cho nghề muối hoặc cử người sang nước có nghề muối phát triển học tập công nghệ, kinh nghiệm, sau đó về nghiên cứu, ứng dụng vào Việt Nam.

NGUYÊNHUÂN

Đang được quan tâm

Gửi bình luận