Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Nghi án đạo văn - trước nhất tác giả phải tự chứng minh

Thứ Sáu 23/10/2015 , 07:35 (GMT+7)

Nhà thơ Phạm Khải thẳng thắn chia sẻ: Khi gặp tình huống đạo văn thì trước tiên chúng ta phải trên tinh thần “trọng chứng hơn trọng cung”./ Đạo thơ phải ứng xử thế nào

NGHI ÁN ĐẠO VĂN - TRƯỚC NHẤT TÁC GIẢ PHẢI TỰ CHỨNG MINH

Nhà thơ Phạm Khải, Phó Tổng biên tập Báo Công an Nhân dân cho rằng, trước nhất, tác giả phải tự chứng minh được căn cước tác phẩm của mình khi bị nghi đạo văn. Mọi chứng cứ trước nhất phải được khẳng định bằng văn bản tác phẩm.

Nhà thơ Phạm Khải kể lại một kỷ niệm, khoảng năm 2002, trên Tạp chí Non Nước có đăng chùm thơ của một tác giả cao niên cũng họ Phạm.

Giữa hai bài thơ theo lối cổ của người cao tuổi là bài thơ “Kim giờ kim giây” hết sức trẻ trung của anh: “Kim giờ làm khổ kim giây/ Em đi một bước, anh quay trăm vòng/ Muốn làm kim phút cho xong/ E khi giáp mặt, chuông lòng lại kêu”, nhưng lại đề tên bậc trưởng lão kia.

Anh liền điện thoại cho nhà thơ Thanh Quế khi đó phụ trách Tạp chí Non Nước, đề nghị xem lại qui trình chọn thơ thế nào mà lại để xảy chuyện nhầm lẫn tác giả như vậy (bài thơ nói trên của Phạm Khải được in lần đầu trên Báo Tiền phong vào năm 1988). Số sau, Tạp chí Non Nước có gửi lời xin lỗi và đính chính tác giả bài thơ đó là nhà thơ Phạm Khải.

Trò chuyện với Phạm Khải giữa lúc văn đàn đang ồn ào chuyện đạo thơ, tôi có đùa rằng, biết đâu một ngày đẹp trời, có một ai đó cũng thú sưu tầm như tôi, vô tình đọc được bài thơ “Kim giờ kim giây” trên Tạp chí Non Nước mà không kịp đọc số đính chính sau đó và vội vã tung ngay lên facebook “tố cáo” nhà thơ Phạm Khải đạo thơ thì anh xử lý thế nào? Tất nhiên, nhà thơ Phạm Khải không thể lấy lý do mình là tác giả thành danh trong văn chương để át vía một cụ già thôn quê. Còn nếu cứ thuận theo tuổi tác mà nói, chắc chả hiếm trường hợp nhiều người sẽ ngả theo hướng bênh vực bậc lão niên kia mới chính là tác giả.

Nhà thơ Phạm Khải thẳng thắn chia sẻ: Khi gặp tình huống đạo văn thì trước tiên chúng ta phải trên tinh thần “trọng chứng hơn trọng cung”.

Bài thơ “Kim giờ kim giây” của anh viết ngày 31/10/1987, đã đăng báo từ năm 1988. Từ đó đến nay đã được in lại tới cả trăm lần, được đưa vào nhiều tập tuyển thơ, tự việc đó đã nói lên tất cả.

Vấn đề là khi phát hiện thấy sự việc “bất thường”, các nhà báo nếu muốn lên tiếng hãy liên hệ với người “trong cuộc” (tức người có liên quan) để họ cung cấp bằng chứng, rồi sau đó muốn suy xét gì thì suy xét.

Anh không tán thành ý kiến khi cho rằng có bản thảo để ở đâu đó đã thất lạc hoặc có ai đó là nhân chứng đã nhớ rằng bài thơ đó được đọc hay được chép lại. Bởi vậy, dưới mỗi tác phẩm của mình, dù là thơ hay phê bình, tiểu luận, thậm chí cả các bài báo, khi được in thành sách hầu như bao giờ anh cũng đề rõ ngày viết cũng như tên tờ báo đã đăng và ngày ra báo.

Một khía cạnh khác cũng được anh chia sẻ, đó là các tác giả nên đăng ký bản quyền với các đơn vị chức năng của Nhà nước để được bảo hộ khi xảy ra tranh chấp. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là tác phẩm đó đã được xuất bản thành văn, khi đó, người có công sinh thành thực sự tác phẩm mới không phải gặp cảnh trớ trêu là cầm dao đằng lưỡi!

Liên quan đến câu chuyện thời sự văn chương đang diễn ra, ngày 21/10/2015, nhà thơ Phan Huyền Thư đã viết thư gửi đến nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan với lời xin lỗi, đồng thời khẳng định chính thức tiêu hủy bài thơ "Bạch lộ" trong các lần ấn bản, tái bản sau này, “để từ nay trong gia tài văn học Việt Nam chỉ còn tồn tại một bài thơ “Buổi sáng” của Phan Ngọc Thường Đoan đã từng xuất bản trong tập thơ “Đếm Cát” năm 2003 mà thôi”.

Nhà thơ Phan Huyền Thư cũng khẳng định đây là lời xin lỗi dành riêng cho nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan. Lý do được tác giả tập thơ “Sẹo độc lập” đưa ra là: “Vì tôi hiểu chị vẫn cảm thấy bị tổn thương khi đọc lời xin lỗi đó, tôi thừa nhận “Bạch lộ” là bài thơ ra đời sau bài thơ “Buổi sáng” của chị”.

Theo nhà thơ Phạm Khải, lời xin lỗi của nhà thơ Phan Huyền Thư vẫn có điều gì đó gờn gợn, chưa ổn, vẫn tạo cảm giác Phan Huyền Thư “gặp nạn” vì bài thơ của chị ra đời sau bài thơ của nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan. Và chỉ như vậy mà thôi.

“Chúng ta đều biết, sáng tạo nghệ thuật là dấu ấn cá nhân của mỗi tác giả. Các nhà thơ có thể trùng nhau ở những câu thơ mang tính thông tin, hoặc thể hiện nguyện ước thông thường nào đó của mình (ví như trường hợp câu thơ của Phan Huyền Thư giống câu thơ của Du Tử Lê mà dư luận mổ xẻ cách đây ít hôm), nhưng sự giống nhau ấy cùng lắm chỉ là một câu thôi chứ như trong trường hợp bài “Buổi sáng” của Phan Ngọc Thường Đoan và bài “Bạch lộ” của Phan Huyền Thư thì không thể chấp nhận được. Trong thực tế không bao giờ có sự vô tình trùng lặp đến như thế”, nhà thơ Phạm Khải nhận định.

“Nhà thơ Phan Huyền Thư một khi đã lên tiếng xin lỗi thì phải xin lỗi thực lòng, không phải chỉ là để tránh búa rìu dư luận. Nghĩa là mình đạo văn thì phải nhận là đạo văn, đừng quanh co, dùng cách nói uốn éo để che lấp sự thật. 

Tất nhiên, đây là một điều cực chẳng đã đối với một người viết, bởi thừa nhận mình đạo văn tức là thừa nhận cả phần khuyết thiếu về tài năng lẫn tư cách đạo đức nghề nghiệp. Nhưng biết làm sao một khi tự mình gây họa cho mình. 

Việc nhà thơ Phan Huyền Thư xin lỗi thực lòng, trong bối cảnh hiện nay sẽ làm “gọn” vấn đề hơn, chí ít là nếu nó không “được” hơn cho Phan Huyền Thư thì cũng tránh gây cho đồng nghiệp của mình - cụ thể ở đây là nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan một sự tổn thương không cần thiết. Phan Huyền Thư rất nên làm điều đó và phải có trách nhiệm làm điều đó”, nhà thơ Phạm Khải. 

 

'Ròm' ra rạp, kết thúc chuỗi ngày lận đận

'Ròm' ra rạp, kết thúc chuỗi ngày lận đận

Văn hóa 24/09/2020 - 06:35

Bộ phim 'Ròm' chính thức được khởi chiếu vào ngày 25/9, sau một thời gian dài trải qua hàng loạt diễn biến - nhận giải thưởng, chịu án phạt, phải chỉnh sửa và Covid-19.

Bức tranh ‘Hội đình Chèm’ giá 1 triệu USD là thật hay giả?

Bức tranh ‘Hội đình Chèm’ giá 1 triệu USD là thật hay giả?

Văn hóa 23/09/2020 - 21:51

Bức tranh ‘Hội đình Chèm’ của họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ vừa được bán đấu giá tại Paris với số tiền gần 1 triệu USD, khiến giới mỹ thuật xôn xao.

Những điều bạn nên biết về tiết Thu phân

Những điều bạn nên biết về tiết Thu phân

Văn hóa 23/09/2020 - 10:11

Tiết Thu phân có nghĩa là tiết thu đã rõ ràng khi những tia sáng mặt trời hướng thẳng về phía nam khiến ngày ngắn hơn và đêm dài hơn ở Bắc bán cầu.

Hai diễn giả 'đánh thức khát vọng' cho giới trẻ đô thị

Hai diễn giả 'đánh thức khát vọng' cho giới trẻ đô thị

Văn hóa 22/09/2020 - 15:43

Chương trình 'Đánh thức khát vọng' dành cho học sinh - sinh viên của 30 trường học tại TP.HCM, chính thức khởi động với hai diễn giả Sơn Lâm và Hà Chương.

'Trói buộc yêu thương' để giảm thiểu xung đột gia đình

'Trói buộc yêu thương' để giảm thiểu xung đột gia đình

Văn hóa 22/09/2020 - 07:10

Bộ phim 'Trói buộc yêu thương' dài 36 tập, được khởi chiếu trên VTV3 từ ngày 21/9, thay thế cho bộ phim 'Tình yêu và tham vọng' vừa kết thúc.

Khánh thành Bảo tàng tỉnh Yên Bái

Khánh thành Bảo tàng tỉnh Yên Bái

Văn hóa 21/09/2020 - 13:47

Bảo tàng tỉnh Yên Bái sau nhiều năm xây dựng chính thức đi vào hoạt động, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu quá trình phát triển của Yên Bái cho người dân và du khách…

Nghệ nhân Ưu tú đi tìm 'Lời của lá'

Nghệ nhân Ưu tú đi tìm 'Lời của lá'

Văn hóa 20/09/2020 - 10:10

Tôi mới được dự buổi lễ trao tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú của Chủ tịch Nước cho nghệ nhân - nhà thơ Vân Khanh.

Nơi gửi gắm niềm tin

Nơi gửi gắm niềm tin

Văn hóa 20/09/2020 - 07:45

Khi những làn gió heo may đầu mùa mang đến tiết trời dịu mát, cùng với hương hoa sữa nồng nàn, lá vàng rơi xào xạc, ấy là lúc thu sang.

Nhạc sĩ Phó Đức Phương giã biệt ‘trên đỉnh Phù Vân’ ở tuổi 77

Nhạc sĩ Phó Đức Phương giã biệt ‘trên đỉnh Phù Vân’ ở tuổi 77

Văn hóa 19/09/2020 - 14:35

Nhạc sĩ Phó Đức Phương - tác giả ca khúc “Trên đỉnh Phù Vân”, vừa qua đời lúc 12h18’ ngày 19/9 tại Hà Nội, hưởng thọ 77 tuổi.

Nhà văn Đoàn Thạch Biền tình nhỏ làm sao quên sau 30 năm?

Nhà văn Đoàn Thạch Biền tình nhỏ làm sao quên sau 30 năm?

Văn hóa 19/09/2020 - 10:42

Nhà văn Đoàn Thạch Biền đi dọc các tỉnh tổ chức kỷ niệm 30 năm gắn bó với tập san Áo Trắng, đúng như tên tác phẩm “tình nhỏ làm sao quên” của ông.

Game show truyền hình có đủ sức cầm cự hết dịch Covid-19?

Game show truyền hình có đủ sức cầm cự hết dịch Covid-19?

Văn hóa 19/09/2020 - 07:10

Cục Thuế TP.HCM vừa công khai thông tin những doanh nghiệp nợ thuế, trong đó đáng chú ý là Công ty Điền Quân, có số thuế quá hạn phải nộp hơn 11 tỷ đồng.

‘Sài Gòn mùa thu xanh’ và một người phụ nữ trong gia tộc nổi tiếng

‘Sài Gòn mùa thu xanh’ và một người phụ nữ trong gia tộc nổi tiếng

Văn hóa 18/09/2020 - 20:59

Hồi ký “Sài Gòn mùa thu xanh” kể về bà Lê Thu Hằng cả cuộc đời hy sinh cho chồng con có sự nghiệp nổi tiếng bậc nhất miền Nam.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Lại những dấu hỏi về trọng tài

Lại những dấu hỏi về trọng tài

Sau khi những lùm xùm tại V-League về người cầm còi chưa có dấu hiệu thuyên giảm, tới lượt các đồng nghiệp nữ phàn nàn về công tác điều hành.

Đậm đà đĩa bánh bột lọc

Đậm đà đĩa bánh bột lọc

Trong kí ức của mỗi người, đều có một khoảng thời gian gợi cho mình bao nỗi nhớ riêng...

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Thị trường xe cũ đã qua sử dụng đa dạng, tuy nhiên cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Dưới đây là một số điều nên, không nên để mua được chiếc xe ưng ý.