Thứ tư, 19/06/2019 10:55 GMT+7

Hotline: 036.902.4447

Những quốc gia từng di dời Thủ đô: Bài 2 - Tranh cãi xung quanh thủ đô Brasilia của Brazil

04/06/2019, 13:36 (GMT+7)

Một số ý kiến cho rằng Brasilia là một thành phố đẹp và hoành tráng nhưng không phải nơi lý tưởng để sinh sống.

Kiến trúc sư Oscar Niemeyer có lẽ được nhớ tới nhiều nhất với tư cách người góp công lớn thiết kế nên thủ đô mới Brasilia của Brazil vào cuối những năm 1950. Brasilia được UNESCO công nhận là di sản thế giới vào năm 1987. Tuy nhiên, đây liệu có phải một thành phố để sống?

1141127881
Thủ đô Brasilia của Brazil nhìn từ trên cao. Ảnh: Arc Daily.

Chính phủ Brazil ngay từ đầu đã lên kế hoạch biến Brasilia trở thành một thành phố lý tưởng và xây dựng nó trên một cao nguyên bằng phẳng. Niemeyer là kiến trúc sư trưởng và Lucio Costa là nhà hoạch định đô thị. Ý tưởng đề ra là “xây dựng một thủ đô mới mang lại sự tiến bộ cho đất nước Brazil”.

Được xây dựng ở trung tâm đất nước, Brasilia là sự đối lập hoàn toàn với thủ đô cũ kỹ bên bờ biển Rio de Janeiro. Brasilia sẽ không có di sản thuộc địa, không có kiến trúc Baroque và kiến trúc cổ điển, đồng thời không có cả các khu ổ chuột. Đó là một thành phố mới với những con đường sạch sẽ, quy hoạch hợp lý và không gian thoáng mát.

Nhìn từ trên không, Brasilia trông giống như một chiếc máy bay. Đôi cánh là mơi các quan chức sinh sống, phần thân là nơi họ làm việc trong các tòa nhà hoành tráng.

“Tôi không thiết kế bố cục của Brasilia. Tôi chỉ thiết kế kiến trúc. Đây là nơi mà các tòa nhà chiếm rất nhiều. Thành phố bằng phẳng. Đường chân trời trải dài vô tận”, Niemeyer cho biết trong một cuộc phỏng vấn với BBC năm 2000. “Tổng thống Juscelino Kubitschek muốn xây một thủ đô mới. Nhưng ông ấy không muốn lặp lại những gì đã có ở thủ đô cũ. Ông ấy muốn một thành phố đại diện cho Brazil. Vì thế, tôi dành mọi tâm huyết để tìm kiếm một giải pháp mới, thứ gì đó thu hút sự chú ý”.

Kiến trúc của ông rõ ràng đã thu hút được sự chú ý. Nhìn chung, các tòa nhà trong thiết kế của Niemeyer dành cho Brasilia đều rất thanh lịch và đáng kinh ngạc.

Nhưng cuộc sống thực sự ở Brasilia ra sao? “Vấn đề của Brasilia đó là với bất cứ thứ gì mới, chúng đều có những điểm yếu”, Ricky Burdett, giáo sư nghiên cứu đô thị tại Trường Kinh tế London, nhận xét. “Vấn đề nằm ở chỗ nó không phải một thành phố. Đơn giản vậy thôi. Không phải là thành phố tốt hay chưa tốt. Nó đơn giản không phải một thành phố. Nó không có những thành phần của một thành phố như các con đường lộn xộn, người sống phía trên các cửa hiệu và văn phòng ở gần đó”, Burdett nối năm 2010 chia sẻ.

Vậy nếu không phải một thành phố thì Brasilia là gì? “Nó không có sự phức tạp của một thành phố bình thường. Nó chỉ giống như một khu văn phòng cho chính phủ”, Burdett nói. “Người dân trốn khỏi nơi này vào tối thứ 5 hàng tuần để tới vui vẻ ở Sao Paulo hay Rio de Janeiro”.

Những nhà quy hoạch đô thị hiện đại thường trộn lẫn mục đích sử dụng của các khu dân cư khác nhau nhưng ở Brasilia, tất cả đều được khoanh vùng.

“Có những nơi bạn tới để làm việc. Có những nơi các đại sứ lưu trú và họ cực kỳ không vui vì điều này bởi họ không có cuộc sống đường phố”, Burdett cho biết. “Cảnh tượng phi thường nhất là khi bạn bay qua thành phố vào ban đêm, bạn chỉ nhìn thấy ánh đèn neon tập trung tại một khu vực và đó là nơi tất cả tập trung mua sắm”.

2141127968
Nhà thờ Brasilia. Ảnh: Shutterstock.

Nhưng ở xung quanh Brasilia, cuộc sống con người dần hình thành. “Tất cả những gì bạn phải làm là đi ra khỏi trung tâm Brasilia. Bạn sẽ bắt gặp những trung tâm thương mại hoàn toàn bình thường và đường phố với những đứa trẻ chơi đùa cũng như những địa điểm mở cửa 24/7, bán đồ ăn, rượu và bất cứ thứ gì”, Burdett nói.

Được thiết kế để trở thành nơi sinh sống cho khoảng 500.000 người. Brasilia giờ đây có khoảng 2,5 triệu dân. Người dân ở Brasilia đánh giá cao nỗ lực của Niemeyer nhưng thành phố này thực sự khó sống. “Thật khó khăn khi đi bộ ở đây. Cứ như thể quy mô của thành phố không dành cho con người vậy”, Lucy Jordan, nhà báo ở Brasilia, nói

Trước những ý kiến trái chiều, Niemeyer vẫn bảo vệ kiệt tác của mình. “Brasilia mới trên dưới 50 tuổi. Đừng quá khắt khe với nó. Hãy chờ thêm 200 năm nữa rồi nói về vấn đề này”, ông quả quyết.

“Đẹp đến mức ám ảnh” và “đẹp kỳ diệu” là những tính từ mà kiến trúc sư người Anh Norman Foster mô tả về Brasilia. “Kiệt tác tuyệt vời của một kiến trúc sư đại tài”, ông nói.

“Nó mang đến cảm giác về ánh sáng, sự tươi đẹp và tinh thần lạc quan tuyệt vời. Nó khiến cuộc sống của những người ở đây trở nên phong phú hơn”.

Ông gọi phủ tổng thống mà Niemeyer thiết kế cho Brasilia giống như một “viên ngọc quý”.

HOÀNG PHI

Đang được quan tâm

Gửi bình luận