Thứ tư, 15/08/2018 12:41 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Nông dân cần gì cho đất rừng giao khoán?

11/04/2012, 10:18 (GMT+7)

Bộ NN-PTNT đã phối hợp với tổ chức Tropenbos Internationnal mở hội thảo tìm giải pháp khắc phục những hạn chế trong giao đất lâm nghiệp…

Do chính sách còn nhiều hạn chế nên tiến độ thực hiện giao đất, giao rừng còn chậm, hiệu quả tác động kinh tế, xã hội chưa cao. Để đánh giá kết quả rút kinh nghiệm trong công tác giao đất giao rừng, Bộ NN-PTNT đã phối hợp với tổ chức Tropenbos Internationnal mở hội thảo tìm giải pháp khắc phục những hạn chế trong giao đất lâm nghiệp…

Người nhận khoán “bỏ mặc” rừng

Giao đất lâm nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài là chủ chương của Chính phủ nhằm gắn lao động với đất đai tạo động lực phát triển sản xuất lâm nghiệp tuy nhiên cho đến nay các chính sách về giao đất, giao rừng và quyền hưởng lợi của chủ rừng còn thiếu thống nhất nên chưa thực sự khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia.

Chưa xác định rõ ràng loại rừng, trữ lượng rừng để giao, cho thuê, thiếu các chính sách hỗ trợ chủ rừng. Những năm qua, khi bắt đầu thực hiện chủ trương giao đất lâm nghiệp hầu hết các địa phương chỉ xác định mục tiêu “giao nhanh, cấp sổ đỏ” nhưng thực tế việc giao đất chưa gắn liền với các chính sách hỗ trợ các nguồn lực khác cho người sử dụng đất lâm nghiệp và chính sách xúc tiến thị trường lâm sản, dịch vụ lâm nghiệp. Vì vậy, tuy đã giao và cấp sổ đỏ đến hộ gia đình nhưng các chủ rừng chưa bảo vệ và phát triển được diện tích rừng và đất lâm nghiệp được giao.  

Người Dao đỏ Lào Cai thi đua trồng rừng kinh tế trên đất rừng được giao. Ảnh: Tráng Xuân Cường

Theo ông Trần Xuân Đạo – Chi cục Lâm nghiệp Điện Biên thì tính đến tháng 1/2010 tỉnh Điện Biên đã tổ chức giao đất cho 9.136 hộ gia đình và 1.734 nhóm hộ, cộng đồng với tổng diện tích xấp xỉ 485 ngàn hecta. Việc giao đất đã huy động được các hộ gia đình, cộng đồng tham gia quản lý rừng, làm chủ các khu rừng và công tác bảo vệ rừng cũng tốt hơn so với trước khi được giao. Một số cộng đồng sau khi nhận rừng lại được thêm sự giúp đỡ của các Dự án nên đã triển khai trồng cây, xây dựng vườn ươm, tổ chức chăn nuôi dưới tán rừng và bắt đầu hưởng lợi từ rừng nhưng vẫn còn nhiều diện tích rừng giàu và trung bình chưa được khai thác và sử dụng hợp lý. 

Ví dụ, quy định về quyền sử dụng rừng tự nhiên của hộ gia đình như sau: “Đối với rừng sản xuất là rừng tự nhiên chỉ được thế chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng quyền sử dụng rừng tăng thêm do chủ rừng tự đầu tư so với giá trị quyền sử dụng rừng xác định tại thời điểm được giao”. Ông Long khẳng định đây là một quy định thiếu minh bạch và hoàn toàn không có tính khả thi.

Bên cạnh chính sách hỗ trợ kèm theo giao đất, giao rừng hội thảo cũng đề cập đến vấn đề giám sát, đánh giá hiệu quả sử dụng rừng sau khi giao. Ở một số lâm trường quốc doanh đang xảy ra tình trạng sau khi giao đất, giao rừng bên nhận khoán vẫn nhận tiền giao khoán hàng năm nhưng thực tế không bảo vệ diện tích rừng được giao khoán như hợp đồng đã kí kết nhưng không bị xử lý vì không có chế tài quy định. Thậm chí có trường hợp lợi dụng để chiếm đoạt quyền sử dụng đất đai do các lâm trường quốc doanh quản lý.

Biến rừng thành nguồn lợi

Để người dân sống gắn bó với rừng, hưởng lợi bền vững từ rừng, Bộ NN-PTNT và Bộ TN-MT đã xây dựng định hướng chiến lược giao đất lâm nghiệp gắn với giao rừng, cho thuê rừng kèm theo đó người được giao đất lâm nghiệp, giao rừng có diện tích đất nương rẫy muốn chuyển sang trồng rừng sẽ được hỗ trợ về lương thực, tiền công, vốn để đảm bảo đời sống trong chu kì đầu, chính sách hỗ trợ giống cây ăn quả, cây công nghiệp hoặc cây lấy gỗ, vật tư trồng rừng cho các hộ được giao rừng để sản xuất nông lâm kết hợp, tạo điều kiện cho các hộ gia đình vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng CSXH…

Xuất phát từ thực tiễn, các hộ gia đình ở miền núi đa số thuộc diện nghèo, mối quan tâm hàng đầu của họ là sản xuất lương thực để đảm bảo cuộc sống. Áp lực về dân số tăng nhanh đòi hỏi về đất canh tác trong khi đó diện tích rừng tăng cũng có nghĩa là đất khác bị thu hẹp do đó một số địa phương đề xuất với Chính phủ cho phép được vận dụng các chính sách, cơ chế đã có để lồng ghép vào giao khoán rừng.

Đại diện cho người trồng rừng ở Điện Biên, ông Đạo đề nghị cho tỉnh được giao rừng, khoán rừng thuộc vùng quy hoạch là đất lâm nghiệp, rừng sản xuất và một phần diện tích đất chưa có rừng cho các hộ đồng bào dân tộc thiếu đất sản xuất; vận dụng linh hoạt nguồn kinh phí ngân sách các chương trình xóa đói giảm nghèo, giải quyết đất ở... để hỗ trợ dân đầu tư sản xuất lâm nghiệp.

Đóng góp ý kiến tại hội thảo, ông Triệu Văn Lực – Cục phó Cục Kiểm lâm cho rằng để nâng cao hiệu quả sản xuất từ rừng bên cạnh việc xây dựng chính sách hỗ trợ cũng cần thực hiện nghiêm túc việc thu hồi rừng và đất lâm nghiệp của các hộ sử dụng sai mục đích, kém hiệu quả và tiếp tục giao cho người khác. Điều chỉnh định mức kinh tế kĩ thuật, quy định chế tài xử phạt và tăng cường công tác kiểm tra việc quản lý, sử dụng rừng. Ngoài ra, phải nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về giao đất, giao rừng cho phù hợp với điều kiện thực tế.

KIÊN CƯỜNG

Đang được quan tâm

Gửi bình luận