Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

| Hà Nội 34°C /57%

Thứ Ba 20/04/2010 , 10:36 (GMT+7)

10:36 - 20/04/2010

Ồ ạt móc ruột tài nguyên: Phải chăng “trâu buộc thì ghét trâu ăn”?

1-3

Đến thời điểm này, vàng tặc đã náo loạn tại hầu khắp các tỉnh miền Bắc. Chỗ nào có mỏ vàng, hoặc điểm vàng sa khoáng thì hầu hết bị vàng tặc khai thác trái phép, chỉ khác ở chỗ mỗi mỏ một kiểu “tan tác” khác nhau.

Vàng tặc bây giờ không phải mấy ông nông dân chân chì, đến ngày nông nhàn thì đeo lưng gạo rồi chui lủi vào rừng sâu núi thẳm “ăn lỗ, ở hang” để đào vàng, khi được vài trăm ngàn lại về mua rượu uống, mà họ còn trang bị máy móc, phương tiện khai thác hiện đại chẳng kém gì những ông chủ mỏ vàng thực thụ, thậm chí cũng comple cà vạt ngồi uống cà phê ở ngoài phố, chỉ huy đào bới vàng bằng điện thoại di dộng, và thiết bị đào vàng chẳng kém gì các chủ mỏ.

Chúng tôi đã có dịp mục sở thị các điểm khai thác vàng trái phép như: khu vực núi Pá Phay, xã Linh Hồ, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang. Bản Ná thuộc xã Thần Sa, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên. Xã Thượng Quan, Đức Vân, Thuần Mang, huyện Ngân Sơn; xã Kim Hỷ, Lương Thượng, Lạng San, huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn. Xã Canh Tân, Minh Khai, Quang Trọng, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Khu vực Đèo Bụt thuộc địa bàn xã Ngọc Thanh, thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc… Các điểm khai thác vàng trái phép đều giống nhau ở chỗ, hầu hết là người địa phương, họ tự bỏ sức ra đào bới tìm kiếm vàng, có nơi “liên doanh” theo phương thức “đổi đất lấy vàng” (chủ đất có vàng sa khoáng thoả thuận cho nhà đầu tư vào khai thác rồi cùng hưởng lợi theo cam kết) hoặc làm thuê trực tiếp cho những ông chủ lớn. Việc giải toả những tụ điểm vàng tặc thường rất khó khăn.

Đào vàng trái phép thế này có sợ cơ quan chức năng bắt không? Một vàng tặc kỳ cựu tại xã Thuần Mang, huyện Ngân Sơn (Bắc Kạn) thản nhiên: Nhà nước và nhân dân cùng làm có gì mà sợ, nhà nước cấp mỏ cho doanh nghiệp cũng đào lấy vàng, tôi đào ruộng nhà mình cũng là để lấy vàng.

Tôi bảo: Doanh nghiệp nộp thuế cho nhà nước, anh so bì sao được? Anh ta thủng thẳng: Họ cứ nói là nộp thuế tài nguyên, chứ thực ra cả chục năm qua, tỉnh Bắc Kạn cho khai thác tận thu hàng chục mỏ khoáng sản, cũng chỉ thu được hơn chục tỷ đồng tiền thuế tài nguyên suy cho cùng chẳng đủ tiền vá ổ gà do xe tải chở quặng làm hỏng nền đường, trong khi lợi nhuận chỉ tập trung vào một nhóm người, còn người dân ngồi trên vàng trên quặng như chúng tôi có được gì đâu? Không tin, các anh cứ lên tỉnh hỏi sẽ rõ ngọn ngành…

Tôi đem chuyện tâm sự với một cán bộ cấp cao của tỉnh Bắc Kạn, ông triết lý hài hước: Cái chính là “trâu buộc ghét trâu ăn”, nếu tỉnh chưa cấp mỏ vàng cho doanh nghiệp, thì dân cũng chẳng dám đào trộm bừa bãi theo quy mô huỷ diệt đất trồng lúa màu như năm 2009 vừa qua, vì ruộng lúa gắn bó với họ suốt nhiều đời chứ đâu phải là hạt vàng. Lỗi cũng một phần do cách quản lý của ta cả thôi, mấy năm trước vàng tặc chỉ dám làm thủ công và lén lút trong rừng sâu, hễ nhìn thấy cán bộ xã là mất tăm, ai đi làm vàng được tí nào còn sợ dân bản biết sẽ bị chê cười là “đồ ăn cắp”, họ đâu dám dùng cả máy móc đào bới tài nguyên giữa thanh thiên bạch nhật như bây giờ!

Tôi phản ứng: Tại sao ta không giữ nổi vàng, trong khi có đủ lực lượng chuyên chính trong tay? Ông trầm ngâm một lát rồi nói tiếp: Giá như cứ để mỏ vàng nguyên vẹn như ở các xã Bằng Thành, An Thắng của huyện Pác Nặm sẽ không có vàng tặc lộng hành, vì các mỏ vàng trên đó chưa cấp phép cho doanh nghiệp nào, nên chẳng có nghịch cảnh “trâu buộc ghét trâu ăn”, do đó vàng sa khoáng, vàng gốc cứ lộ thiên suốt nhiều năm, người dân đều biết rõ, vàng tặc khắp nơi đến nhòm ngó, nhưng có ai dám đào đãi trộm đâu, thậm chí người dân còn cùng nhau bảo vệ nghiêm ngặt, ai “thử đào” đã bị tố cáo ngay, nên dòng suối đầu nguồn sông Năng luôn trong vắt, cá tôm trù phú, không bị ô nhiễm và đỏ đục như sông Bắc Giang chảy qua hai huyện Ngân Sơn và Na Rì…

Đang cao hứng, bỗng ông lại thẫn thờ thở dài: Tôi mới nghe nói lãnh đạo tỉnh Bắc Kạn bắt đầu xem xét cấp thêm một mỏ vàng ở huyện Pác Nặm cho doanh nghiệp khai thác thì chưa biết sẽ ra sao, khi người dân nhiều đời canh giữ mỏ vàng lại không được hưởng lợi gì!