| Hotline: 0983.970.780

Quản lý và truyền thông

Thứ Ba 16/10/2012 , 09:36 (GMT+7)

Gs Bill Allen nhấn mạnh vai trò, trách nhiệm của giới truyền thông khi đề cập đến cây GM trên tinh thần minh bạch thông tin và có cơ sở khoa học.

…Đến quản lý và truyền thông

>> Gặp gỡ ở Missouri

15 năm khởi đầu của việc trồng cây biến đổi gen thế giới mới ghi nhận 33 sự kiện gen được thương mại hóa thì trong vòng 5 năm tới con số này là 90, trong đó 50% tập trung ở Châu Á. Tốc độ phát triển nhanh đòi hỏi phải tăng cường quản lý sản phẩm GM.

Việc quản lý GM ở Mỹ do 3 cơ quan đảm trách: Cục Kiểm dịch động thực vật (APHIS), Cơ quan Quản lý môi trường (EPA) và Cục Thực phẩm & dược phẩm (FDA). Quy trình quản lý rất nghiêm ngặt. Một Cty từ khi có ý tưởng chuyển gen đã đăng ký bảo hộ ý tưởng với FDA. Kể từ đây mỗi công đoạn trong quá trình tạo giống cho đến việc thương mại hóa đều được tư vấn. Giống tạo ra, Cty đăng ký khảo nghiệm với APHIS nêu rõ địa điểm, phương pháp, diện tích… Dưới 4 ha thì chỉ xin phép APHIS, trên 4 ha phải xin phép EPA. Vi phạm quy định bị phạt tối đa 500.000 USD.

Sau khi APHIS thẩm định thấy đầy đủ tính trạng như đăng ký thì phóng thích. Từ đây EPA kiểm soát, đánh giá. Chỉ tiêu đánh giá cây trồng GM tác động đến môi trường gồm: Nguy cơ gây dị ứng; có tồn gen lạ trong đất, có dễ tiêu hủy không; có gây hại cho thỏ chuột, côn trùng có ích, tôm cá không? ...

Họ yêu cầu Cty cung cấp phương pháp kiểm tra nhận dạng chất thải của cây GM ra môi trường. Nếu phương pháp không hợp lý thì toàn bộ kết quả nghiên cứu bị hủy. Còn FDA sẽ quản lý an toàn thực phẩm cho người và thức ăn chăn nuôi theo nguyên tắc thành phần dinh dưỡng như thực phẩm truyền thống và gen quy định tính trạng không có hại.


Các nhà khoa học VN và Mỹ trao đổi về cây GM tại phòng thí nghiệm ĐH Missouri

Thời gian trình hồ sơ lên để được FDA phê chuẩn cho phép thương mại hóa chừng 12 tháng. Trường hợp các Cty cho rằng cơ quan thẩm định sai thì Cty cũng không có quyền kiện! Nghe các cơ quan quản lý của Mỹ trình bày, chúng tôi hỏi:

- VN đã cho phép khảo nghiệm cây GM ở khía cạnh an toàn sinh học theo phương pháp và quy chuẩn quốc tế về CNSH. Ý kiến các ông về vấn đề này ra sao?

"Có lẽ không cần thiết phải như vậy. FDA và EPA đã khảo nghiệm cơ bản kỹ rồi, VN không cần phải làm lại. Nếu thử thì làm trên diện rộng để xem quần thể có khác lạ không chứ sản phẩm chắc chắn an toàn rồi",  TS Richard, người của FDA nói.

Tôi chợt nhớ lần tiếp xúc với TS David Cason một chuyên gia về môi trường giàu kinh nghiệm, ông nói rằng, VN nên quan tâm đến độ phơi nhiễm khi trồng cây GM ở các vùng đất, xem khả năng phát tán nguồn protein GM ra sao. Trước đó nên làm ở phòng thí nghiệm xem nồng độ protein liều lượng nào thì lây nhiễm đến đâu. Nếu làm thí nghiệm không thấy thì không cần làm trên đồng ruộng. 

Diện tích cây GM  trên thế giới

Cây trồng Thế giới (%)

Mỹ (%)

Ngô

29

86

Đậu tương 81 93
Bông 64 93
Cải dầu 23 96

Nguồn Bộ Nông nghiệp Mỹ 2012 

Chia sẻ với chúng tôi khi lo ngại vì lợi nhuận ,các Cty sẽ gian lận trong hồ sơ làm sao thẩm định được, PGĐ Trung tâm đánh giá rủi ro môi trường, TS Andrew Robert nói:

"Chúng tôi có HĐTV gồm những chuyên gia giỏi ở Mỹ và nhiều nước tiên tiến tự nguyện thẩm định hồ sơ. Họ không được hưởng bất cứ quyền lợi gì, chỉ đơn thuần vì đạo đức khoa học. Vì thế đừng hy vọng mua chuộc họ. Thật ra người ta tin nhau; dân chúng cũng đặt niềm tin vào các cơ quan thẩm định. Xã hội được xây dựng trên cơ sở của những niềm tin chứ, phải không?". Ông nói và quay sang tôi.

"Tôi đã từng bị ám ảnh bởi điều này. Gs Bill Allen giảng dạy về báo chí khoa học tại Trường Báo chí Missouri, trường báo chí lâu đời nhất nước Mỹ nói rằng các cơ quan quản lý nhà nước đã bao năm nay xây dựng niềm tin cho dân chúng nên họ tin. Nhiều người Mỹ tin cả những điều mình không hiểu”, ông nói và cười sảng khoái.

Vì thế ông nhấn mạnh vai trò, trách nhiệm của giới truyền thông khi đề cập đến cây GM trên tinh thần minh bạch thông tin và có cơ sở khoa học. Ở Mỹ, trước những vấn đề KHCN mới như cây GM chẳng hạn nếu truyền thông không ủng hộ thì là một thử thách cho Chính phủ và thiệt thòi cho dân chúng. Bởi thế trước những vấn đề mới còn tranh cãi, Chính phủ phải có chính kiến rõ ràng dựa trên bằng chứng khoa học và thuyết phục truyền thông để họ thông tin chuẩn. Đừng để truyền thông phải đính chính.


GS Bill Allen trao đổi với tác giả về tương tác truyền thông

Nên nhớ Mỹ cũng đang đi theo hướng tạo giống cây GM chịu hạn. Họ cho biết, từ ý tưởng đến tạo ra sản phẩm được thương mại hóa mất trên 10 năm. Và tuổi thọ giống đó là bao nhiêu khó mà tiên lượng được. Nhưng chúng ta cứ kỳ vọng như đã từng chứng kiến những thành quả của họ trong việc tạo ra các giống ngô mới của VN

Trao đổi với các nhà khoa học VN, Gs Bill Allen cho rằng đừng đe dọa, căng thẳng với báo chí: “Những nhà báo mới vào nghề, đôi khi vì áp lực thời gian, họ không có điều kiện tham vấn các nhà khoa học nên viết không đúng thì ta phải có trách nhiệm hướng dẫn họ. Thân thiện, cởi mở với truyền thông, giúp họ hiểu biết về lĩnh vực khoa học của mình là con đường ngắn nhất để TBKH đến được với công chúng”.

Ông cũng cảm thấy tiếc khi ngày nay truyền thông chỉ coi trọng giải trí, sao nhãng khoa học. Đã thế trong những năm qua giới truyền thông khắt khe với chương trình CNSH trong nông nghiệp. Họ chỉ nhằm vào những rủi ro an toàn thực phẩm, môi trường… Trong khi đó nói về CNSH trong nghề Y, Dược phẩm thì truyền thông ưu ái hơn. Trường ĐH Missouri cũng bày tỏ sẵn sàng hợp tác với các nhà khoa học VN, xây dựng Tap chí Khoa học có uy tín quốc tế; giúp công bố nghiên cứu khoa học trên ấn phẩm quốc tế.

Trước khi tham dự chương trình này, tôi được biết các nhà khoa học nghiên cứu ngô đang nỗ lực tạo ra cây GM theo cách của VN. Họ ưu tiên cho cây GM có gen chịu hạn, sẵn sàng đối phó với biến đổi khí hậu. Nếu mọi việc suôn sẻ thì năm 2015, chúng ta có thể chào đón sự kiện chuyển gen này. Lẽ dĩ nhiên từ sự kiện đó đến việc phóng thích giống là con đường còn gian nan.

Hỗ trợ người trồng thanh trà ở Thừa Thiên- Huế khắc phục thiệt hại

Hỗ trợ người trồng thanh trà ở Thừa Thiên- Huế khắc phục thiệt hại

Trồng trọt 27/11/2020 - 08:29

Đoàn công tác của Bộ NN-PTNT do Thứ trưởng Lê Quốc Doanh dẫn đầu đã đi kiểm tra thực tế, hỗ trợ người trồng thanh trà ở Thừa Thiên- Huế khắc phục sau bão lụt.

Câu chuyện lúa Nhật ở Thủ đô

Câu chuyện lúa Nhật ở Thủ đô

Trồng trọt 27/11/2020 - 07:43

10 năm về trước hầu hết người dân Hà Nội đều không biết gì về cây lúa tẻ hạt tròn như lúa nếp nhưng hiện nay thì mọi thứ đã hoàn toàn đổi khác.

Đồng Tháp: Trồng măng tây thu nhập ổn định

Đồng Tháp: Trồng măng tây thu nhập ổn định

Trồng trọt 27/11/2020 - 07:15

Nhiều nông dân ở Đồng Tháp mạnh dạn chuyển đổi cây trồng kém hiệu quả sang trồng măng tây cho hiệu quả cao.

Phú Yên: Vắng thương lái thu mua mai lá, quất tết

Phú Yên: Vắng thương lái thu mua mai lá, quất tết

Trồng trọt 26/11/2020 - 18:52

Mọi năm thời điểm này vùng trồng mai, quất tết ở Phú Yên đã chộn rộn, nườm nượp thương lái đổ về thu mua mai lá, đặt cọc quất tết nhưng nay vắng hẳn…

Bệnh lem lép hạt giai đoạn lúa trổ quản lý như thế nào?

Bệnh lem lép hạt giai đoạn lúa trổ quản lý như thế nào?

Trồng trọt 26/11/2020 - 18:47

Bệnh lem lép hạt, đây là tên gọi chung của hiện tượng hạt lúa bị lửng hoặc lép, tức là bên trong ít hoặc rất ít gạo, nghiêm trọng hơn hoàn toàn không có gạo.

Trời chuyển lạnh, ngô nếp, ngô ngọt đắt hàng

Trời chuyển lạnh, ngô nếp, ngô ngọt đắt hàng

Trồng trọt 26/11/2020 - 09:15

Thời tiết giao mùa chuyển lạnh, ngô nếp, ngô ngọt ăn quà rất được thị trường ưa chuộng. Nông dân cũng phấn khởi vì ngô đang có giá tốt.

Kết quả khảo nghiệm các giống lúa Japonica tại Hà Nội

Kết quả khảo nghiệm các giống lúa Japonica tại Hà Nội

Trồng trọt 26/11/2020 - 08:45

Để xây dựng và phát triển các vùng sản xuất lúa hàng hóa, chất lượng theo tiêu chuẩn xuất khẩu thì công tác đánh giá, lựa chọn giống rất quan trọng…

Lối thoát nghề trồng cam: Tín hiệu khả quan từ mô hình quản lý dịch hại

Lối thoát nghề trồng cam: Tín hiệu khả quan từ mô hình quản lý dịch hại

Trồng trọt 26/11/2020 - 06:53

Bên cạnh sự tác động của yếu tố ngoại cảnh, việc người dân không tuân thủ đúng quy trình chính là nguồn cơn đẩy nghề trông cam tại Nghệ An vào tình cảnh khốn khó.

Tuyên Quang: Trồng rau sạch trái vụ

Tuyên Quang: Trồng rau sạch trái vụ

Trồng trọt 26/11/2020 - 06:45

Mô hình trồng rau trái vụ theo chuẩn VietGAP tại xã Khâu Tinh giúp người nông dân nơi đây có thu nhập 7,8 triệu/sào, hướng tới sản xuất sạch cho giá trị cao.

Để kiểm soát được bệnh trên cây có múi: Cần bàn tay Nhà nước

Để kiểm soát được bệnh trên cây có múi: Cần bàn tay Nhà nước

Trồng trọt 25/11/2020 - 17:42

Bên cạnh quy trình, công nghệ để sản xuất giống cây có múi sạch bệnh, cần phải có các biện pháp mạnh tay của Nhà nước trong khâu quản lí giống.

Để kiểm soát được bệnh trên cây có múi: Phải quản chặt khâu giống

Để kiểm soát được bệnh trên cây có múi: Phải quản chặt khâu giống

Trồng trọt 25/11/2020 - 17:36

Nhiều chuyên gia lo lắng, việc xuất hiện nhiều vùng cây có múi bị bệnh là hệ quả của việc sản xuất cây có múi thiếu bài bản, nhất là khâu quản lí giống.

Để kiểm soát được bệnh trên cây có múi

Để kiểm soát được bệnh trên cây có múi

Trồng trọt 25/11/2020 - 17:24

Các chuyên gia, nhà khoa học đã chia sẻ giải pháp để kiểm soát dịch bệnh nguy hiểm trên cây có múi ở nước ta, nhất là bệnh liên quan tới vàng lá, thối rễ.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Nuôi gà đẻ trứng sạch

Nuôi gà đẻ trứng sạch

Với quy mô hơn 20.000 con gà được chăn nuôi theo hướng VietGAP, mỗi ngày gia đình anh Nguyễn Văn Phúc (Trực Hùng, Trực Ninh, tỉnh Nam Định) thu về trên 16.000 quả trứng sạch.

Thực trạng đất sản xuất nông nghiệp đang rất đáng báo động

Thực trạng đất sản xuất nông nghiệp đang rất đáng báo động

PGS.TS Vũ Năng Dũng, Chủ tịch Hội khoa học đất Việt Nam khẳng định, thực trạng đất sản xuất nông nghiệp Việt Nam rất đáng báo động, cần phải có sự thay đổi.