Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

| Hà Nội 34°C /57%

Quảng bá vẻ đẹp hát then

Thứ Tư 16/09/2015 , 07:40 (GMT+7)

Then xuất phát từ chữ “thiên” - tức là trời. Bởi vậy, điệu hát then vẫn được coi là điệu hát thần tiên và thường được sử dụng trong các nghi lễ: Cầu mùa, cầu yên, cấp sắc...

Liên hoan “Bảo tồn, phát huy nghệ thuật Hát then - Đàn tính các dân tộc Tày, Nùng, Thái Việt Nam lần thứ V, năm 2015 trong thời kỳ xây dựng và phát triển bền vững đất nước” với sự tham dự của 14 tỉnh thành sẽ được tổ chức tại tỉnh Tuyên Quang từ ngày 23-26/9.

Đây là thông tin được Bộ VH-TT&DL và UBND tỉnh Tuyên Quang chia sẻ trong cuộc họp báo được tổ chức sáng 15/9 tại Hà Nội.

Món ăn tinh thần

Hát then - Đàn tính của 12 tỉnh miền núi phía Bắc (Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hà Giang, Bắc Giang, Quảng Ninh, Lào Cai, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu) được lập hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể thế giới cần bảo vệ khẩn cấp.

Trong đó, Việt Nam đăng ký với UNESCO hai loại hình là Nghi lễ lễ hội (nghi lễ cổ truyền) và Nghệ thuật trình diễn (hiện đại). Vì vậy, Liên hoan lần thứ V này là cơ hội để di sản Hát then - Đàn tính một lần nữa bước chân ra tiếp cận với các nhà khoa học thế giới.

Then là những khúc hát, điệu múa thuộc thể loại dân ca nghi lễ, phong tục từ lâu đời của các dân tộc Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam. Then xuất phát từ chữ “thiên” - tức là trời. Bởi vậy, điệu hát then vẫn được coi là điệu hát thần tiên và thường được sử dụng trong các nghi lễ: Cầu mùa, cầu yên, cấp sắc...

Nguồn gốc của hát then hiện chưa có sự thống nhất. Có tỉnh cho rằng then xuất hiện từ thời nhà Mạc. Nơi khác lại lý giải then xuất hiện từ thời Phùng Hưng (thế kỷ thứ VIII)…

Dẫu chưa có sự thống nhất về nguồn gốc, nhưng trong nhiều thế kỷ qua, hát then là món ăn tinh thần không thể thiếu của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Thái ở miền núi phía Bắc nước ta. Then có sức sống mãnh liệt và vững bền. Nói như ông Hoàng Đức Hậu, Vụ trưởng Vụ Văn hóa Dân tộc - Bộ VH-TT&DL: “Người Tày, người Nùng, người Thái đi đến đâu là then đi đến đấy”.

Ngôn ngữ - lời then, mộc mạc, giàu hình ảnh, gần gũi với cuộc sống đời thường. Đó là ngôn từ tượng hình, tượng thanh phong phú, lối so sánh, ví von. Nội dung các khúc hát then đều toát lên tư tưởng nhân văn sâu sắc, chứa đựng tình yêu thiên nhiên (cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, mong muốn nhân an vật thịnh, con người mạnh khỏe...), tình yêu đôi lứa, nghĩa vợ chồng, răn dạy đạo lý làm người, ca ngợi quê hương, đất nước... Giai điệu then mượt mà, sâu lắng. Âm hưởng then mềm mại, đầm ấm, tạo cảm giác gần gũi, thiêng liêng, sức truyền cảm mạnh.

Trước đây, hát then chỉ dùng trong nghi lễ, giao tiếp với thần linh trong như: Lễ khẩu mẩu (lễ cốm), lễ cấp sắc, lễ cầu mùa, cầu mưa...

Trong lễ hát then, người ta có thể hát cả giờ đồng hồ, đôi khi là thâu đêm. Ngày nay, ngoài những làn điệu then cổ còn giữ lại thì các bài then mới cũng được ra đời dựa trên nền nhạc cổ truyền và đặt lời mới. Nội dung chủ yếu của then hiện đại là bài hát ca ngợi quê hương, tình yêu đôi lứa, tình yêu lao động…

Phát huy giá trị di sản

Trong 4 ngày tổ chức Liên hoan, ông Nguyễn Hải Anh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang, cho biết sẽ có nhiều hoạt động văn hóa diễn ra. Đó là, khai mạc Hội chợ Nông nghiệp và Thương mại vùng Tây Bắc năm 2015 (ngày 23/9); Triển lãm ảnh “Di sản văn hóa then các dân tộc Tày, Nùng, Thái Việt Nam” (24/9); Lễ hội thành Tuyên (25/9); Hội thảo quốc tế “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản then của các dân tộc Tày, Nùng, Thái Việt Nam” (26/9)…

Ngoài hoạt động biểu diễn, giới thiệu các thể loại di sản hát, múa then, đàn tính, trong đó du khách sẽ được trực tiếp thưởng thức tại thôn Trung Quang, xã Xuân Quang, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang - một trong những cái nôi của nghi lễ hát then cổ truyền - thì Hội thảo quốc tế thu hút hơn 60 nhà khoa học thế giới đến từ các quốc gia: Anh, Pháp, Malaysia, Thái Lan và các chuyên gia UNESCO chuyên nghiên cứu tín ngưỡng Văn hóa dân gian ở Đông Nam Á cũng là điểm nhấn quan trọng.

Then là một kho tàng quý báu tàng trữ những giá trị văn học nghệ thuật song cũng đặt ra những thách thức không nhỏ đối với 12 tỉnh miền núi phía Bắc, nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào Tày, Nùng, Thái trong việc bảo tồn, phát huy giá trị của loại hình nghệ thuật di sản văn hóa dân gian độc đáo này.

Đất của người con cả

Đất của người con cả

Văn hóa 02/04/2020 - 08:09

Các nhà ký hiệu học lừng danh thế giới đã cắt nghĩa, trong mỗi cái vỏ lễ hội, nghi thức, tập tục đều có một cái lõi triết lý.

Bao giờ có một bộ phim về Vua Hùng?

Bao giờ có một bộ phim về Vua Hùng?

Văn hóa 02/04/2020 - 05:40

Hầu hết dân tộc trên thế giới đều có truyền thuyết về cội nguồn. Việt Nam xác lập Giỗ tổ Hùng Vương cũng là cột mốc quan trọng cho đời sống tinh thần cộng đồng.

Nhớ mùa hoa xoan, hoa gạo

Nhớ mùa hoa xoan, hoa gạo

Văn hóa 31/03/2020 - 10:45

Những ngày mưa dầm dề rồi cũng tạnh. Ven những con đường mòn bừng lên hoa xoan.

Đạo diễn Lê Hữu Lương qua đời ở tuổi 68

Đạo diễn Lê Hữu Lương qua đời ở tuổi 68

Văn hóa 31/03/2020 - 09:50

Sau 3 tháng phát hiện bị ung thư thực quản, đạo diễn trút hơi thở cuối cùng vào sáng 30/3 tại nhà riêng trên đường Hùng Vương, phường 9, quận 5, TP.HCM.

Phát hành bộ tem 'Chung tay phòng, chống dịch Covid-19'

Phát hành bộ tem 'Chung tay phòng, chống dịch Covid-19'

Văn hóa 31/03/2020 - 09:38

Bộ tem được phát hành vào hôm nay (31/3) và cung ứng trên mạng lưới Bưu chính toàn quốc đến ngày 31/12/2021.

Ra mắt kênh Bộ Y tế trên Tik Tok, cùng lan tỏa phòng chống Covid-19

Ra mắt kênh Bộ Y tế trên Tik Tok, cùng lan tỏa phòng chống Covid-19

Văn hóa 30/03/2020 - 09:39

Bộ Y tế ra mắt tài khoản chính thức trên nền tảng TikTok (@boytevietnam) nhằm tăng cường truyền thông phòng, chống dịch Covid-19.

Vĩnh biệt người cả đời viết nhạc cho thiếu nhi

Vĩnh biệt người cả đời viết nhạc cho thiếu nhi

Văn hóa 29/03/2020 - 10:36

Nhạc sĩ Phong Nhã, người cả đời chỉ đam mê sáng tác cho lứa tuổi nhi đồng, đã qua đời ngày 28/3, hưởng thọ 96 tuổi.

Diễn viên Mai Phương qua đời ở tuổi 35

Diễn viên Mai Phương qua đời ở tuổi 35

Văn hóa 28/03/2020 - 21:29

Diễn viên Mai Phương vừa qua đời tối 28/3, ở tuổi 35, sau hai năm chống chọi với căn bệnh ung thư phổi.

Tình yêu hoang dã đượm tính nhân văn

Tình yêu hoang dã đượm tính nhân văn

Văn hóa 28/03/2020 - 06:10

Đã lâu lắm rồi tôi mới được đọc cuốn tiểu thuyết dịch hay như thế...

Tiểu thuyết Số Đỏ chờ vận may điện ảnh

Tiểu thuyết Số Đỏ chờ vận may điện ảnh

Văn hóa 27/03/2020 - 06:15

Giữa mùa Covid-19, dự án phim “Số đỏ” vẫn hào hứng khởi động để tuyển chọn diễn viên. Liệu tiểu thuyết “Số đỏ” có gặp vận may điện ảnh?

'Tình yêu và tham vọng' hứa hẹn phá kỷ lục người xem

'Tình yêu và tham vọng' hứa hẹn phá kỷ lục người xem

Văn hóa 26/03/2020 - 09:12

Mỗi tuần chỉ phát sóng VTV3 vào lúc 21h30 thứ hai và thứ ba, “Tình yêu và tham vọng” mang đậm dấu ấn một bộ phim về thương trường.

Vừa chiếu ‘Đừng bắt em phải quên', VTV đã bắt phim phải ngừng

Vừa chiếu ‘Đừng bắt em phải quên', VTV đã bắt phim phải ngừng

Văn hóa 25/03/2020 - 09:21

Bộ phim "Đừng bắt em phải quên" chỉ mới ra mắt 9 tập trên VTV1, đã tạm dừng để nhường sóng cho bộ phim tuyên truyền về phòng chống Covid-19.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Kịch bản được báo trước

Kịch bản được báo trước

Trước khi LĐBĐ Việt Nam (VFF), đơn vị tổ chức V-League (VPF) cùng 14 đội dự giải họp hôm nay, 31/3, số phận V-League đã như chỉ mành treo chuông.

15 món ăn dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể

15 món ăn dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể

Ban Chủ nhiệm Dự án bảo tồn và phát huy một số di sản văn hóa dân tộc công bố 15 món ẩm thực dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể.

Kiểng tết độc, lạ hút hàng

Kiểng tết độc, lạ hút hàng

Chị Loan trước đây là một chủ nhân của vườn kiểng nổi tiếng về bộ sưu tập kiểng thú bằng hoa mẫu đơn, nay chị mở rộng kinh doanh thêm mặt hàng si rô kiểng.