Thứ ba, 19/11/2019 03:15 GMT+7

Hotline: 036.902.4447

Rừng bản Ông Tú

05/09/2019, 08:41 (GMT+7)

Đứng dưới gốc cây sú cổ thụ, bóng che rợp một khoảng rừng, Hồ Phoong ở bản Ông Tú, xã Trọng Hóa, Minh Hóa (Quảng Bình) giang tay ôm gốc như người thân lâu ngày gặp lại.

13-32-13__3
Anh Hồ Phoong:“Rừng còn gần chục cây sú lớn như này”.

Anh hồ hởi: “Rừng bản miềng còn gần chục cây lớn như này. Ngoài ra, còn nhiều loại cây gỗ quý. Cả bản chung sức chung lòng giữ nên rừng ngày càng lớn hơn ông núi…”.

Từ ý nguyện giữ rừng như giữ nước uống, bản Ông Tú đã bảo vệ, phục hồi hàng trăm ha rừng như thuở nguyên sinh.

Quốc lộ 12 chạy ngược lên miền tây Quảng Bình để vắt qua nước bạn Lào. Bản Ông Tú cách con đường lớn qua cây cầu treo và mấy con dốc nhỏ. Những ngôi nhà sàn trong bản núp dưới tán cây rợp mát.

Bà con trong bản ai cũng nhắc đến già làng Hồ Nhâm. Ông đã giữ cương vị Bí thư Đảng ủy xã Trọng Hóa cho đến ngày nghỉ hưu. Về bản, ông thành già làng và người thắp lên ngọn lửa giữ rừng, giữ nước với bà con dân bản.

Vào năm 1994, lần đầu tiên dân bản Ông Tú nhận được tiền hỗ trợ từ dự án định canh định cư cho việc bảo vệ rừng. Ngày đó, già làng Hồ Nhâm họp dân bản và nói về việc bảo bệ rừng. Nhiều người dân thắc mắc vì sao bảo vệ rừng, bảo vệ rồi làm sao chặt cây để làm rẫy, làm sao chặt cây gỗ lớn về làm nhà…

Để cho dân bản hiểu thêm, già làng mời cán bộ kiểm lâm lên tuyên truyền Luật Bảo vệ rừng, hướng dẫn cho họ cách chăm sóc, bảo vệ rừng và phòng cháy rừng. Một lần chưa hiểu thì nhiều lần. Cho đến khi dân bản hiểu được thì già làng dựa vào Luật Bảo vệ rừng để xây dựng hương ước của bản với những quy định dễ nhớ, dễ làm.

Trưởng bản Hồ Chui nói: “Lâu lắm rồi, nhưng người dân trong bản vẫn thuộc hương ước như ăn cơm hằng ngày. Chẳng hạn như khi vào rừng đi đốt ong hay cần nhóm lửa thì xong việc phải dập tắt lửa. Làm rẫy, đốt rẫy cùng theo quy định trên vùng đất được khoanh rồi. Nghiêm cấm chặt cây gỗ lớn, gỗ quý”.

13-32-13__2_1
Một góc của bản Ông Tú.

Ông Hồ Thuy, một người dân trong bản cũng nói thêm: “Nếu ai vi phạm ít (nhẹ) là bị trách mắng, vi phạm nhiều (nặng) thì sẽ bị phạt bằng nhiều cách cho cả bản biết. Mà bị rứa là xấu cái mặt lắm”.

Đến một ngày, khi tuổi đã cao, sức đã yếu, già làng Hồ Nhâm bảo con trai Hồ Phoong gọi mọi người trong bản đến. Ông căn dặn: “Giữ rừng, rừng cho gỗ để làm nhà, rừng giữ nước cho con người uống, rừng cho cái ăn dùng hàng ngày... Đó là thứ tài sản quý báu nhất của bản nên con cùng dân bản phải ghi cốt, quyết tâm giữ lấy”. Nghe lời di nguyện của ông, hàng trăm ha rừng cổ thụ đã được dân bản Ông Tú giữ nguyên vẹn đến tận bây giờ.

Hồ Phoong mời chúng tôi lên nhà sàn ngồi uống nước lá rừng rồi rủ rỉ trò chuyện. Bản có những quy định rõ ràng lắm. Khi vào rừng lấy củi thì chỉ được chặt cây khô, cây đã bị gió, bão làm gãy chứ không được chặt cây xanh còn đứng. Đến mùa lấy măng rừng, bà con cũng nhìn quanh gốc và không được đào lấy hết mà phải chừa lại vài búp cho măng tre phát triển. “Cái bụi đó làm có người đến lấy rồi thì người đi sau không đến đó nữa”, Hồ Phoong lắc lắc cái đầu nói thêm.

Dự án định canh định cư cắt nguồn hỗ trợ bảo vệ rừng từ lâu lắm rồi nhưng dân bản Ông Tú cũng không hề quan tâm đến nữa. Vì việc giữ rừng đã ăn sâu vào máu thịt của họ theo một cách tự nhiên: Cha truyền cho con, con truyền cho cháu.

“Hàng ngày, bản phải cắt cử người lên rừng kiểm tra cẩn thận. Thấy người lạ vào rừng đốt ong, lấy sản vật là con phải đuổi ra. Còn người dân trong bản vào lấy củi thì nhắc nhở họ phải cẩn thận, như không hút thuốc trong rừng, hạn chế sử dụng những vật dụng liên quan đến lửa. Hôm nay là Hồ Thuy đi thăm rừng đó”, Hồ Chui nhắc nhở.

13-32-13__2_2
Rừng có nhiều cây gỗ quý.

Nghe nhắc, Hồ Thuy bước xuống sàn nhà nói với lên: “Mấy cái rẫy ở bìa rừng không cho đốt mô. Mà có đốt thì phải có người canh, đến khi tàn lửa mới được về mà”. Nói rồi, Hồ Thuy vác rựa nhanh nhẹn đi.

Tiếp giáp giữa bản và rừng là con suối cạn đầy những tảng đá lớn. Một tuyến ống nhựa được bắt chạy ngoằn nghèo theo từng triền dốc. Tuyến ống nước này chạy dài khoảng chừng 5 cây số, ở tận đầu nguồn nước nên chẳng khi nào bản hết nước dùng.

Trong khi những nơi khác, rừng gần nhà bị khai thác cạn kiệt thì ở đây là điều ngược lại. Hàng trăm ha rừng nguyên sinh ở bản Ông Tú thì vẫn được bảo vệ nguyên vẹn. Trong khu rừng có nhiều cây lim, táu, gõ… và các loại gỗ quý có nhiều kích cỡ khác nhau. Nhiều cây to lớn có đường kính từ 0,5 đến 1,5m và hàng ngàn cây nhỏ khác cũng đang vươn cao, khép vào nhau thành rừng rậm...
TÂM PHÙNG

Đang được quan tâm

Gửi bình luận