Chủ nhật, 16/06/2019 09:31 GMT+7

Hotline: 036.902.4447

Siêu dự án tàu lai máy bay ‘Quái vật biển Caspian’ tuyệt mật của Liên Xô

21/03/2018, 13:05 (GMT+7)

Những chiếc tàu thủy lai máy bay Ekranoplan của Liên Xô từng là nỗi khiếp sợ đối với quân đội Mỹ, bởi khả năng di chuyển nhanh, vận chuyển binh sĩ, khí tài hiệu quả và tác chiến tối ưu.

15-20-22_129424
Một chiếc Ekranoplan của Liên Xô. Ảnh: Strange Military.

Tháng 9/1966, vào thời kỳ cao điểm của cuộc Chiến tranh Lạnh, một vệ tinh gián điệp Mỹ bay qua một căn cứ hải quân Liên Xô trên biển Caspian đã chụp được hàng loạt bức ảnh. Chúng bất ngờ tạo nên một làn sóng tranh cãi bên trong cộng đồng tình báo Mỹ bởi các bức ảnh cho thấy một vật thể dài hơn 100 m với đôi cánh vuông hình dáng khó hiểu, không giống với bất kỳ thứ gì họ từng thấy, theo BBC.

Dự đoán đầu tiên của tình báo Mỹ cho rằng đây là một máy bay truyền thống, có thể là thủy phi cơ nhưng chưa hoàn thiện và lớn hơn mọi máy bay mà Washington có. Song khi đánh giá những bức ảnh kỹ hơn, các nhà phân tích tình báo ước đoán ngay cả nếu hoàn thành, nó cũng khó lòng cất cánh như một máy bay thực thụ. Điều này, cùng với vị trí của động cơ, nằm ở phía trước cánh, khiến họ nhận ra rằng thứ mà họ đang nhìn thấy hoàn toàn khác biệt. Tình báo Mỹ lúc bấy giờ không hề biết họ đã chạm mặt một trong những dự án quân sự bí mật nhất của Liên Xô. Vật thể trên sớm được đặt biệt danh “Quái vật biển Caspian”.

Thực tế, vật thể tình báo Mỹ bắt gặp chính là một Ekranoplan, phương tiện thiết kế kết hợp giữa tàu thủy và máy bay, sử dụng hiệu ứng “cánh sát đất” để lướt trên mặt nước và di chuyển với tốc độ cao. Hiểu đơn giản, cánh của Ekranoplan tạo ra một lớp đệm khí động học lúc nó ở gần mặt nước, giúp Ekranoplan lướt nhanh trên đó. Hiệu ứng này tương tự cách những con bồ nông bay trên mặt biển. Phương pháp bay của Ekranoplan đặc biệt hiệu quả, tăng khả năng nâng đỡ đến 40%, đồng nghĩa Ekranoplan tối hưu hơn hẳn các máy bay truyền thống.

Quan trọng hơn, khả năng bay cách mặt biển chỉ vài mét mang đến cho Ekranoplan một lợi thế quân sự lớn: Với tốc độ bay nhanh, Ekranoplan đã khoác trên mình lớp áo tàng hình, có thể vận chuyển binh sĩ và các phương tiện chiến đấu nhanh chóng mà không bị radar địch phát hiện.

Tuy nhiên, tất cả những đặc điểm trên đều là điều bí ẩn đối với phương Tây vào những năm 1960. Phải đến một phần tư thế kỷ sau, vào năm 1991, các bức ảnh chính thức đầu tiên về những “con quái vật biển” Ekranoplan cuối cùng mới được công bố để xác nhận sự tồn tại của chúng.

Trở về những năm 60, Liên Xô giữ bí mật dự án Ekranoplan đến nỗi việc sử dụng chữ “E” cũng bị cấm ở nơi công cộng.

Không những có thể chuyển quân hay phương tiện, Ekranoplan còn trang bị cả tên lửa diệt hạm với sức công phá khủng khiếp. Nguyên mẫu Ekranoplan vũ trang lớp Lun được coi là đáng sợ hơn cả. Nó sở hữu 6 tên lửa diệt hạm siêu âm P-270 Moskit gắn thành 3 cặp trên lưng cùng pháo PI-23 cỡ nòng 23 mm với 2.400 viên đạn.

Dự án Ekranoplan được thúc đẩy phần nhiều dựa vào sự phát triển của tàu cánh ngầm - những chiếc tàu với khả năng nâng thân lên khỏi mặt nước khi tăng tốc. Chính vì thế, Cục Thiết kế Tàu cánh ngầm Trung ương do nhà phát minh Rostilav Alekseev, cha đẻ của tàu cánh ngầm hiện đại, lãnh đạo là đơn vị chịu trách nhiệm chính phát triển Ekranoplan. Liên Xô dồn một nguồn lực không nhỏ vào dự án.

“Quái vật biển Caspian” đầu tiên mà Mỹ phát hiện là một tàu nghiên cứu khổng lồ, nặng 540 tấn, dài 100 m. Dù gây chú ý, chiếc Ekranoplan khởi thủy rõ ràng được nhìn nhận là một phương tiện khó sử dụng nên sau nhiều năm nghiên cứu, quân đội Liên Xô kiềm chế lại tham vọng, phát triển và cho ra đời một Ekranoplan nhỏ hơn, chỉ nặng 125 tấn, gia nhập hải quân với tư cách phương tiện vận chuyển tốc độ cao. Mỗi chiếc có khả năng chở tới 300 quân hay hai xe thiết giáp mà vẫn di chuyển nhanh chóng, hiệu quả.

Theo kế hoạch, Liên Xô muốn sản xuất tổng cộng 120 chiếc Ekranoplan nhưng chỉ một số ít được chế tạo và biên chế. Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, toàn bộ dự án Ekranoplan phải ngừng hoạt động. Những con quái vật Ekranoplan còn sót lại bị bỏ hoang tại cùng căn cứ hải quân trên biển Caspian mà vệ tinh gián điệp Mỹ lần đầu tiên phát hiện ra chúng.

Dù vậy, công nghệ đằng sau Ekranoplan vẫn khiến phương Tây chú ý. Năm 1993, Mỹ còn gửi một đội chuyên gia phân tích tới để tìm hiểu công nghệ của dự án Ekranoplan với mục tiêu phát triển những phương tiện chuyên chở tương tự của riêng mình.

Hiện nay, Ekranoplan được chế tạo trở lại nhưng với kích thước nhỏ hơn nhiều, chuyên chở từ 12 người trở lên, dành cho thị trường dân sự tại Nga. Chúng được đăng ký trong danh mục tàu thủy.

Nhật Bản trong khi đó có kế hoạch phát triển một loại tàu hỏa tốc sử dụng hiệu ứng lướt gần mặt đất như Ekranoplan với tên gọi Aero-Train còn Hàn Quốc thì đã bắt tay phát triển chiếc WSH-500 lấy ý tưởng từ Ekranoplan, có 50 chỗ ngồi.

HOÀNG PHI

Đang được quan tâm

Gửi bình luận