Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

Tiền đền bù xây biệt thự..., ở nhà sàn

Thứ Hai 04/04/2016 , 13:15 (GMT+7)

Người dân huyện Sơn Tây, Quảng Ngãi được hưởng tiền đền bù thủy điện Đăk Đrinh hàng trăm tỷ đồng. Có tiền, họ xây biệt thự, mua ô tô, xe máy, ăn nhậu… rất hoang phí.

Cũng vì thế trong chốc lát tiền của “bay” theo những cuộc chơi, tài sản bán sạch để tiêu xài. Họ đang rơi vào cảnh đói nghèo.

Người dân ở huyện Sơn Tây không ngờ được khi giao đất cho thủy điện Đăk Đrinh, trong tay họ có tiền tỷ. Có tiền, nhà nhà đua nhau xây biệt thự nhưng lạ thay xây lên chẳng ai muốn ở. Cả nhà chen chúc trong nhà sàn nhỏ bé nằm phía sau ngôi nhà lộng lẫy.

"Làm nhà to mới oai"

Ngôi làng Nước Vương, xã Sơn Liên nằm chênh vênh trên đỉnh núi, nơi đây có 25 hộ dân tái định cư thủy điện Đăk Đrinh về ở. Chỉ tay về phía dưới lòng hồ, ông Đinh Văn Quyết nói: Năm 2007, dự án thủy điện Đăk Đrinh khởi động, bà con có nghe được chuyện đền bù, đưa đến nơi ở mới. Một thời gian khá dài thì đầu 2014 trở thành hiện thực. Cả làng về đây ở, đồng thời giao đất cho thủy điện nhưng đổi lại, gia đình nào cũng có cục tiền trong tay. Nhà có đất nhiều thì được hưởng số tiền trên 4 tỷ đồng, nhà đất ít cũng được nửa tỷ đồng.

Tên Nước Vương bây giờ là do chính quyền đặt, trước đây khi ở chỗ cũ có tên Xóm Nghèo. Những năm 80 của thế kỷ trước, người dân tứ xứ cắt rừng vào đây tìm trầm, vào làng xin gạo, mượn xoong nấu cơm nhưng bà con không có thứ gì.

Nhà cửa xập xệ, cuộc sống đói khổ nên họ gọi luôn là Xóm Nghèo. Năm 2014, Xóm Nghèo vụt một cái hóa thành “làng biệt thự” hay “làng tỷ phú”, vì nhà cửa cao chót vót, mọc san sát nhau giống như khu sinh thái.

Ngày thủy điện đền bù, có tiền, ông Quyết xây căn nhà 600 triệu đồng, với diện tích 100m2. Nhưng lạ thay, căn nhà bề thế, rộng rãi, gạch hoa lát sạch bóng nhưng không ai ở. Cả gia đình ông có 10 người lại quây quần ở căn nhà sàn phía sau.

Tôi thắc mắc: Sao không ở nhà lầu, mà ở nhà sàn cho khổ vậy? Ông cười: Ở đây có phải riêng mình đâu, cả làng đều như rứa mà. Nói xong, ông dẫn tôi ra sau phía lưng nhà, trèo lên quả đồi nhìn khắp làng thì quả đúng như vậy. Trước là căn biệt thự, còn phía sau là căn nhà sàn như ông hết.

15-08-16_nh-2
Những ngôi nhà xây dựng rất hoàng tráng

Theo ông Quyết, về chỗ mới gia đình ông nhận được khu đất vườn 600m2 và 400m2 đất ở. Từ bao đời này người Ca Dong có tập tục ở nhà sàn quen rồi. Mặc dù bé nhỏ, chật chội nhưng thoáng mát, dễ chịu. Ngày được hưởng tiền đền bù, theo mẫu thiết kế của dự án đưa ra, căn nhà ông ở xây hết 300 triệu đồng. Tuy nhiên, ông không đồng ý. Ông kêu thợ đến và xây dựng thêm. Do đó, tổng ngôi nhà đội lên 600 triệu đồng.

Tôi hỏi tiếp, ông biết ở nhà sàn quen rồi mà xây nhà to làm gì cho phí? Ông Quyết bày tỏ: “Tiền nhiều phải làm cho to mới oai, làm nhà nhỏ người ta chê mình nghèo khó. Khi Nhà nước giao mẫu nhà, mình không thích nên mới bỏ tiền ra làm thêm, chẳng ai ép buộc. Mình thích thì làm, tiền của gia đình bỏ ra. Nhà mình giờ đẹp lắm nhưng vẫn thua nhiều nhà trong vùng”.

Nói xong, ông chỉ tay phía ngọn núi bên kia. Ông bảo: Đấy là nhà thằng Trãi đó, nó xây 2 tầng, hết hơn 1 tỷ đồng. Nhà mình đã ghê gớm nhưng vẫn thua nhà nó. Ngoài nhà Trãi thì còn nhiều căn khác to hơn nữa, cứ nhìn là biết thôi.

15-08-16_nh-3
Trước biệt thự, sau nhà sàn

Rời nhà ông Quyết, tôi đảo quanh làng, mấy chục căn nhà cửa đóng kín, phân súc vật vương vãi khắp nơi, đám trẻ con làn da đen bóng, nheo nhóc vừa đi học về. Và có một thực tế, người dân nơi đây vẫn sống theo tập tục, ở nhà sàn chứ không ở nhà xây, họ chỉ xây nhà cho… oai vì có tiền. “Ở đồng bằng người ta xây nhà to mình cũng bắt chước thôi. Nhà mình to chẳng thua ai trong làng, bởi ngày nhận được tiền đền bù thì đua nhau xây như rứa cả”, chị Đinh Thị Hiếu nói.

Dự án thủy điện Đăk Đrinh triển khai từ năm 2007 với vốn đầu tư 5.000 tỷ đồng, nhà máy có công suất 125 MW, đã phát điện năm 2014. Trong đó kế hoạch bồi thường, giải phóng mặt bằng chiếm khoảng 700 tỷ đồng. Khoảng 570ha đất bị ngập trong lòng hồ thủy điện thuộc các xã Sơn Long, Sơn Liên và Sơn Dung (Sơn Tây, Quảng Ngãi) và huyện Kong Plong tỉnh Kon Tum. Có hàng trăm hộ dân được đền bù giải tỏa và hỗ trợ tài định cư, người ít vài trăm triệu đồng, người nhiều vài tỷ đồng.
Liên quan đến dự án này, có 3 cán bộ huyện Sơn Tây bị bắt về tội “Cố ý làm trái quy định về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”.

Nhà chị Hiếu rất rộng lớn, sơn đang còn màu mới. Đi khắp ngôi nhà, chẳng có một thứ gì đáng giá, tại căn phòng ngủ, còn được tấm niệm cũ. Bàn ghế, giường chiếu, ti vi không có. Ở cuối góc phòng khách, còn một bao lúa đang để đó. Món đồ quý nhất trong nhà là ba cái xoong nồi đặt ở góc bếp. Hỏi về tài sản, chị Hiếu khoe: “Trước nhà mình sắm đầy đủ lắm nhưng hết tiền nên bán rồi. Nhà xây lên nhưng không ở, từ sinh hoạt đến nấu nướng đều ở nhà sàn. Cái thói quen của người Ca Dong từ bao đời nay, giờ không bỏ được”.

Đường ống còn, nước hết

Đưa dân về nơi ở mới, nhà cửa khang trang, đường sá thuận tiện thế nhưng oái ăm thay, nguồn nước sinh hoạt lại thiếu thốn.

Ông Đinh Văn Quyết kể: Ngày về nơi ở mới, bà con sướng lắm, nước được bắt đến tận nhà. Người ta làm khóa để đóng mở nước, sướng vô cùng. Ai ngờ, chỉ được mấy tháng đầu năm, đến đầu mùa nắng nguồn nước cạn khô. Mở khóa ra chẳng lấy được giọt nước để sử dụng. Cũng từ đó, nguồn nước tịt luôn nên đời sống bà con khốn đốn.

Để có nước sử dụng ông Quyết cùng em trai của mình bỏ ra mỗi người 6 triệu đồng kéo nước từ đỉnh núi về sử dụng. Nhà ông có nước nên các hộ lân cận được nhờ, họ mang can, thùng sang xin và ông sẵn sàng chia sẻ. Tôi hỏi: Thế có mấy nhà bỏ tiền kéo nước về như ông sử dụng? Ông đáp: Cả xóm này chỉ có hai anh em mình thôi, còn lại đều đi xách về ăn hết. Tắm giặt ra khe suối hoặc xuống lòng hồ thủy điện.

“Việc mất nước do chủ đầu tư đặt ống dẫn nước không đúng điểm, do đó về mùa mưa có nước sử dụng, mùa nắng khô kiệt. Ngày trước, họ mà đầu tư thêm 1km đường ống nữa thì không thiếu nước nhưng mà họ tiết kiệm quá nên mới không có nước thôi”, ông Quyết cho biết nguyên nhân.

Trước căn nhà đẹp lộng lẫy, nhà chị Đinh Thị Hiếu có đường dẫn nước về tới nơi, một đống ống nằm chỏng chơ ở góc vườn. Để có nước sử dụng, chị băng rừng đi lấy nước. Mỗi ngày, dù công việc bận rộn đến đâu thì chị hoặc chồng phải đi xách nước. Sáng xách 2 can, trưa lại tiếp tục. Con cái tắm giặt kéo nhau cả đám ra suối.

15-08-16_nh-4
Làng biệt thự Anh Nhoi 1, xã Sơn Long

15-08-16_nh-5
Phía trong các ngôi biệt thự chẳng có gì đáng giá

15-08-16_nh-6
Đường ống còn nhưng nước không có

15-08-16_nh-7
Hằng ngày, chị Đinh Thị Hiếu xách nước về sử dụng

'Kho báu' trên đỉnh mây ngàn

'Kho báu' trên đỉnh mây ngàn

Phóng sự 12/02/2020 - 09:27

Nhắc đến Hoàng Liên Sơn là nhắc đến đại ngàn hùng vĩ với những đỉnh núi cao mây phủ ẩn chứa bao bí ẩn của muôn loài động vật, kỳ hoa dị thảo.

Chuyến biển xuyên tết

Chuyến biển xuyên tết

Phóng sự 11/02/2020 - 09:21

Các ngư dân vui mừng nói về thành quả chuyến biển là 6 tấn cá chuồn sẽ bán được gần 250 triệu đồng.

Cô bé 'xương thủy tinh'

Cô bé 'xương thủy tinh'

Phóng sự 10/02/2020 - 09:30

"Em chỉ mong ước không bị gãy chân, gãy tay sau những lần va chạm mạnh, không phải đi bệnh viện đã là hạnh phúc rồi..."

'Chuyện tình cổ tích' và cuộc sống khốn khó của cặp vợ chồng chênh nhau 43 tuổi

'Chuyện tình cổ tích' và cuộc sống khốn khó của cặp vợ chồng chênh nhau 43 tuổi

Phóng sự 09/02/2020 - 07:01

Họ từng là cặp đôi nổi tiếng được ngợi ca bằng những mỹ từ có cánh. Thế nhưng, khi đã nên duyên vợ chồng họ phải đối diện với thực tế "cơm áo gạo tiền" và hiện tại họ đang sống những ngày hết sức khó khăn.

Mỗi ngày chỉ khoảng 20 container nông sản sang được Trung Quốc

Mỗi ngày chỉ khoảng 20 container nông sản sang được Trung Quốc

Phóng sự 08/02/2020 - 12:53

Các cửa khẩu phụ tiếp tục không thể thông quan hàng hóa, nhiều container chở hoa quả chuyển hướng sang cửa khẩu Hữu Nghị nhưng số lượng xuất đi cũng không đáng kể.

Điểm huyệt trị bệnh như… phim kiếm hiệp

Điểm huyệt trị bệnh như… phim kiếm hiệp

Phóng sự 06/02/2020 - 07:01

Ở Bình Định, nhiều võ nhân được thừa hưởng bí kíp điểm huyệt, giải huyệt để trị thương, chữa bệnh do tổ tiên truyền lại.

Người có tài nghe âm thanh bằng... tay

Người có tài nghe âm thanh bằng... tay

Phóng sự 05/02/2020 - 10:53

Sờ vào vỏ thùng chiếc đồng hồ treo tường cổ để cảm nhận độ rung của bài Ave maria qua da là cách mà người thợ câm điếc này có thể “nghe” được âm thanh…

Bàn chân viết nên giấc mơ cuộc đời

Bàn chân viết nên giấc mơ cuộc đời

Phóng sự 04/02/2020 - 08:10

Lúc tròn 5 tuổi, cậu bé Vũ Hoàng Quân (sinh năm 2008) ở xã Cự Thắng, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ mất đôi tay trong vụ tai nạn hy hữu.

Hàng ngàn bò sữa thuần chủng Mỹ về trang trại của TH đầu năm mới

Hàng ngàn bò sữa thuần chủng Mỹ về trang trại của TH đầu năm mới

Phóng sự 02/02/2020 - 21:02

Ngày 2/2, Tập đoàn TH (đơn vị sở hữu thương hiệu TH true MILK) tổ chức lễ đón lô đầu tiên trong đàn bò sữa 4.500 con cao sản thuần chủng Holstein Friesian (HF) nhập khẩu từ Mỹ.

Vùng biên giới vắng vẻ, ảm đạm vì dịch viêm đường hô hấp do virus Corona

Vùng biên giới vắng vẻ, ảm đạm vì dịch viêm đường hô hấp do virus Corona

Phóng sự 01/02/2020 - 22:36

Không khí buôn bán, giao thương ở các cửa khẩu của tỉnh Lạng Sơn trong những ngày này trở nên ảm đạm, vắng vẻ vì ảnh hưởng của dịch viêm đường hô hấp do virus Corona gây ra.

Chợ Gò, phiên chợ tết độc nhất vô nhị

Chợ Gò, phiên chợ tết độc nhất vô nhị

Phóng sự 28/01/2020 - 14:28

Là chợ, nhưng giữa người mua kẻ bán không 1 lời nói thách, trả giá.

Buôn Ako D’hong và huyền thoại già làng Ama H’rin

Buôn Ako D’hong và huyền thoại già làng Ama H’rin

Phóng sự 26/01/2020 - 13:01

Buôn Ako D’hong (TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đăk Lăk), nơi từng là niềm tự hào của đồng bào Ê Đê bởi sự giàu có, bởi cái bản sắc văn hoá truyền thống luôn được gìn giữ, bảo vệ… đang đổi thay từng ngày.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Có người đi tù vài năm cũng cóc sợ, con cái họ ăn đến muôn đời

Có người đi tù vài năm cũng cóc sợ, con cái họ ăn đến muôn đời

"Đau theo kiểu bắt tù ông này, kiểm điểm ông kia thì chưa đủ. Có tác dụng răn đe đấy, nhưng tác dụng thay đổi cơ chế yếu lắm", PGS.TS. Trần Đình Thiên.

Chỉ đưa hàng lên biên giới để xuất theo hình thức chính ngạch

Chỉ đưa hàng lên biên giới để xuất theo hình thức chính ngạch

Đó là đề nghị của Bộ Công thương với các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, trái cây sang Trung Quốc trong bối cảnh xuất khẩu sang nước này đang gặp khó vì dịch Covid-19.

Đi ngược chiều trên cao tốc, tài xế bị phạt 17 triệu đồng

Đi ngược chiều trên cao tốc, tài xế bị phạt 17 triệu đồng

Đi ngược chiều trên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, một tài xế ô tô bị lực lượng chức năng phạt 17 triệu đồng và tước giấy phép lái xe 6 tháng.

Báo Nông Nghiệp