Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Vĩnh biệt một huyền thoại của đồng cỏ Việt Nam

Thứ Sáu 16/10/2015 , 07:35 (GMT+7)

Chiều 14/10, Anh hùng Lao động Hồ Giáo đã trút hơi thở cuối cùng tại nhà riêng ở Quảng Ngãi, hưởng thọ 86 tuổi./ Vĩnh biệt Anh hùng Hồ Giáo

Cuộc đời Hồ Giáo bình dị, lặng lẽ nhưng thật hiển hách với sự đóng góp cần mẫn của một người nông dân thật sự trân trọng và yêu thương đồng ruộng quê nhà.

Năm 1960, nhà văn Hồ Phương có truyện ngắn “Cỏ non” đoạt giải thưởng của Báo Văn nghệ, tạo nhiều cảm mến đặc biệt cho người đọc qua nhân vật Nhẫn.

Dù nhà văn Hồ Phương chỉ dựa vào quan sát thực tế riêng, nhưng ai cũng nghĩ nhân vật Nhẫn lấy nguyên mẫu từ Hồ Giáo. Bởi lẽ, giữa nhân vật Nhẫn và Hồ Giáo có những điểm tương đồng kỳ lạ, đó là sự lao động tận tụy của họ với công việc chăm sóc đàn bò.

Hình ảnh Hồ Giáo hắt ánh sáng sang truyện ngắn “Cỏ non” và nhân vật Nhẫn tự nhiên song hành cùng Hồ Giáo qua bao nhiêu vui buồn.

Nghĩ đến Hồ Giáo, lại nhớ đến “Cỏ non”, và đọc “Cỏ non” không thể không mường tượng về Hồ Giáo. Sự gặp gỡ tình cờ ấy không phải gán ghép ngẫu nhiên, mà vì trong thâm tâm những ai quý trọng Hồ Giáo đều khao khát được huyền thoại hóa một người chăn bò vĩ đại.

Hồ Giáo sinh ra ở Sơn Tịnh, Quảng Ngãi. Nhà nghèo, lại đông anh em, Hồ Giáo sớm dừng ngang việc học hành để đi ở đợ và làm thuê làm mướn.

Số kiếp nhọc nhằn của Hồ Giáo đã kết thúc khi ông giác ngộ lý tưởng cách mạng. 18 tuổi, Hồ Giáo tham gia du kích ở địa phương. Năm 1954, Hồ Giáo tập kết ra Bắc.

Ông cũng như nhiều người miền Nam khác đã tin rằng, chỉ hai năm sẽ tái hợp cùng người thân. Không ngờ, phải 20 năm sau, Hồ Giáo mới được trở lại quê nhà, khi non sông liền một dải.

Hồ Giáo kể, món quà ông mang về cho bà con lối xóm sau hai thập kỷ cách biệt là… mấy cái lốp xe đạp. Vì Hồ Giáo được phong Anh hùng Lao động vào năm 1966, nên mỗi lần đi dự hội nghị đều được ưu đãi mua lốp xe đạp.

Ông để dành gần chục cái, và năm 1975 đã khiêng hết về Quảng Ngãi để tặng những người từng cưu mang ông lúc đói cơm rách áo thuở thiếu thời!

Những năm trên đất Bắc, Hồ Giáo nuôi bò ở Ba Vì (Hà Nội). Cuối thập niên 70 đầu thập niên 80, Hồ Giáo lại tiếp tục nuôi bò ở Bến Cát - Bình Dương. Hai giai đoạn nuôi bò ở hai vùng đất khác nhau, đều hun đúc một Hồ Giáo cặm cụi, chăm chỉ và nhiệt huyết trên những đồng cỏ mênh mông.

Hồ Giáo luôn xem đàn bò như những người bạn thân, ông đặt tên cho từng con, ông thuộc tính từng con. Hồ Giáo dầm mưa dãi nắng với đàn bò, và đàn bò cũng không phụ công ông.

Những đàn bò khỏe mạnh, những đàn bò sinh sôi nảy nở đã giúp người chăn bò lầm lũi được phong Anh hùng Lao động lần thứ hai vào năm 1986.

Nhiều người từng hồ nghi rằng, câu chuyện Hồ Giáo được dựng lên nhằm tuyên truyền và cổ vũ sản xuất nông nghiệp. Sự thật không phải vậy. Từ năm 1990, được nghỉ hưu theo chế độ, Hồ Giáo tiếp tục về quê chăn bò tại Nghĩa Hành - Quảng Ngãi.

Người viết bài này từng đến trại bò của Hồ Giáo khi ông đã vào tuổi tri thiên mệnh. Nhìn cách ông ôm từng bó cỏ cho bò ăn, nhìn cách ông tắm táp và vỗ về từng con bò, nhìn cách ông soi đèn vào chuồng bò đêm mưa để xem chúng có đủ ấm không, mới thấy rằng những câu thơ Tố Hữu viết về tình cảm của ông với con bò, trong bài “Gặp anh Hồ Giáo” vào năm 1972, vẫn còn nguyên giá trị: “Sớm chiều tôi với nó chơi thân/ Thiệt lòng tôi cũng thương nó nhiều phần”.

Ngôi nhà của Hồ Giáo cách trại bò gần 10 cây số, vậy mà mỗi ngày ông vẫn cuốc bộ đi chăn bò. Muốn tìm Hồ Giáo, đến trại bò dễ gặp hơn đến nhà ông.

Hồ Giáo ít nói, ông chỉ cười hiền hậu trước mặt người lạ. Thế nhưng, khi đề cập đến chuyện chăn bò, đôi mắt ông như sáng lên và ông có thể kể mạch lạc về đặc tính của mỗi giống bò, mỗi loại bò ra sao ở mỗi độ thời kỳ phát triển.

Vĩnh biệt ông, một huyền thoại của đồng cỏ Việt Nam. Tên tuổi Hồ Giáo sẽ còn nâng niu cùng sự bình yên, sự độ lượng và sự trù phú của đất đai quanh mình!

Đi theo cách mạng và mê mải chăn bò, vào tuổi 50 thì Hồ Giáo mới lấy vợ. Ông bảo: “Tui ít chữ, thấy thích người ta thì viết một lá thư mấy dòng bày tỏ tâm ý. Vậy mà người ta cũng đồng ý lấy tui”.

Vợ ông - bà Huỳnh Thị Thành rất hiểu chồng. Bà yêu tính tình mộc mạc của ông và yêu cả sự hăng say chăn bò của ông.

Không thể quên được giọng nói quê kiểng tuy nằng nặng nhưng cực kỳ ấm áp khi bà thổ lộ về chồng mình: “Tui có biết ổng là Anh hùng Lao động gì đâu. Tui chỉ thấy ổng hiền lành. Mọi thứ trong nhà tui lo hết, ổng chỉ chăn bò tối ngày thôi!”.

Số tiền trợ cấp Anh hùng Lao động mà mỗi tháng Hồ Giáo nhận được là 300 ngàn đồng. Lương hưu của ông hơn 2 triệu đồng mỗi tháng. Khi tiếp tục nuôi bò ở Nghĩa Hành thì có thêm gần 1 triệu đồng mỗi tháng. Ông sống đạm bạc với khoản thu nhập ấy, không thắc mắc gì, không đòi hỏi gì.

Ông bộc bạch chân thành: “Nuôi bò mà, bao nhiêu tiền đó cũng xứng đáng rồi!”. Khi nghe kẻ đối diện nói gần nói xa rằng, hai lần phong Anh hùng Lao động như ông thì lẽ ra phải có một chức vụ gì đó, Hồ Giáo khảng khái: “Tui cũng từng được gợi ý làm giám đốc nông trường, nhưng tui từ chối. Mỗi người làm một việc, làm đúng khả năng của mình!”.

Năm 2010, sức khỏe Hồ Giáo yếu dần. Ông rời khỏi trại bò để về nhà chữa bệnh. Sau nhiều đợt đau ốm triền miên, Hồ Giáo đã qua đời trong sự thanh sạch và đẹp đẽ của một người nông dân chân chính!

Bây giờ, người chăn bò lừng danh đã chia lìa những bờ tre, những bãi sậy, những ao đầm quê hương. Thế nhưng, hình ảnh Hồ Giáo nhỏ bé và tự tin giữa đàn bò hàng ngàn con, mãi mãi in đậm trong tâm trí của những người biết hướng đến ngày mai bằng sự lao động lương thiện và bền bỉ.

Thông điệp giản dị và đầy tự trọng “mỗi người làm một việc, làm đúng khả năng của mình” là một nhắc nhở cho những người đang sống và cho nhiều thế hệ sau.

Sài Gòn, 15/10/2015

'Ròm' ra rạp, kết thúc chuỗi ngày lận đận

'Ròm' ra rạp, kết thúc chuỗi ngày lận đận

Văn hóa 24/09/2020 - 06:35

Bộ phim 'Ròm' chính thức được khởi chiếu vào ngày 25/9, sau một thời gian dài trải qua hàng loạt diễn biến - nhận giải thưởng, chịu án phạt, phải chỉnh sửa và Covid-19.

Bức tranh ‘Hội đình Chèm’ giá 1 triệu USD là thật hay giả?

Bức tranh ‘Hội đình Chèm’ giá 1 triệu USD là thật hay giả?

Văn hóa 23/09/2020 - 21:51

Bức tranh ‘Hội đình Chèm’ của họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ vừa được bán đấu giá tại Paris với số tiền gần 1 triệu USD, khiến giới mỹ thuật xôn xao.

Những điều bạn nên biết về tiết Thu phân

Những điều bạn nên biết về tiết Thu phân

Văn hóa 23/09/2020 - 10:11

Tiết Thu phân có nghĩa là tiết thu đã rõ ràng khi những tia sáng mặt trời hướng thẳng về phía nam khiến ngày ngắn hơn và đêm dài hơn ở Bắc bán cầu.

Hai diễn giả 'đánh thức khát vọng' cho giới trẻ đô thị

Hai diễn giả 'đánh thức khát vọng' cho giới trẻ đô thị

Văn hóa 22/09/2020 - 15:43

Chương trình 'Đánh thức khát vọng' dành cho học sinh - sinh viên của 30 trường học tại TP.HCM, chính thức khởi động với hai diễn giả Sơn Lâm và Hà Chương.

'Trói buộc yêu thương' để giảm thiểu xung đột gia đình

'Trói buộc yêu thương' để giảm thiểu xung đột gia đình

Văn hóa 22/09/2020 - 07:10

Bộ phim 'Trói buộc yêu thương' dài 36 tập, được khởi chiếu trên VTV3 từ ngày 21/9, thay thế cho bộ phim 'Tình yêu và tham vọng' vừa kết thúc.

Khánh thành Bảo tàng tỉnh Yên Bái

Khánh thành Bảo tàng tỉnh Yên Bái

Văn hóa 21/09/2020 - 13:47

Bảo tàng tỉnh Yên Bái sau nhiều năm xây dựng chính thức đi vào hoạt động, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu quá trình phát triển của Yên Bái cho người dân và du khách…

Nghệ nhân Ưu tú đi tìm 'Lời của lá'

Nghệ nhân Ưu tú đi tìm 'Lời của lá'

Văn hóa 20/09/2020 - 10:10

Tôi mới được dự buổi lễ trao tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú của Chủ tịch Nước cho nghệ nhân - nhà thơ Vân Khanh.

Nơi gửi gắm niềm tin

Nơi gửi gắm niềm tin

Văn hóa 20/09/2020 - 07:45

Khi những làn gió heo may đầu mùa mang đến tiết trời dịu mát, cùng với hương hoa sữa nồng nàn, lá vàng rơi xào xạc, ấy là lúc thu sang.

Nhạc sĩ Phó Đức Phương giã biệt ‘trên đỉnh Phù Vân’ ở tuổi 77

Nhạc sĩ Phó Đức Phương giã biệt ‘trên đỉnh Phù Vân’ ở tuổi 77

Văn hóa 19/09/2020 - 14:35

Nhạc sĩ Phó Đức Phương - tác giả ca khúc “Trên đỉnh Phù Vân”, vừa qua đời lúc 12h18’ ngày 19/9 tại Hà Nội, hưởng thọ 77 tuổi.

Nhà văn Đoàn Thạch Biền tình nhỏ làm sao quên sau 30 năm?

Nhà văn Đoàn Thạch Biền tình nhỏ làm sao quên sau 30 năm?

Văn hóa 19/09/2020 - 10:42

Nhà văn Đoàn Thạch Biền đi dọc các tỉnh tổ chức kỷ niệm 30 năm gắn bó với tập san Áo Trắng, đúng như tên tác phẩm “tình nhỏ làm sao quên” của ông.

Game show truyền hình có đủ sức cầm cự hết dịch Covid-19?

Game show truyền hình có đủ sức cầm cự hết dịch Covid-19?

Văn hóa 19/09/2020 - 07:10

Cục Thuế TP.HCM vừa công khai thông tin những doanh nghiệp nợ thuế, trong đó đáng chú ý là Công ty Điền Quân, có số thuế quá hạn phải nộp hơn 11 tỷ đồng.

‘Sài Gòn mùa thu xanh’ và một người phụ nữ trong gia tộc nổi tiếng

‘Sài Gòn mùa thu xanh’ và một người phụ nữ trong gia tộc nổi tiếng

Văn hóa 18/09/2020 - 20:59

Hồi ký “Sài Gòn mùa thu xanh” kể về bà Lê Thu Hằng cả cuộc đời hy sinh cho chồng con có sự nghiệp nổi tiếng bậc nhất miền Nam.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Lại những dấu hỏi về trọng tài

Lại những dấu hỏi về trọng tài

Sau khi những lùm xùm tại V-League về người cầm còi chưa có dấu hiệu thuyên giảm, tới lượt các đồng nghiệp nữ phàn nàn về công tác điều hành.

Đậm đà đĩa bánh bột lọc

Đậm đà đĩa bánh bột lọc

Trong kí ức của mỗi người, đều có một khoảng thời gian gợi cho mình bao nỗi nhớ riêng...

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Thị trường xe cũ đã qua sử dụng đa dạng, tuy nhiên cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Dưới đây là một số điều nên, không nên để mua được chiếc xe ưng ý.