Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

| Hà Nội 34°C /57%

Xây dựng phương pháp dạy và học được yên tâm

Thứ Hai 19/09/2016 , 09:35 (GMT+7)

Không nên lên án một chiều chuyện học thêm mà phải bằng mọi cách nhanh chóng sớm xây dựng được một phương pháp dạy và học gây được sự yên tâm cho học sinh và phụ huynh. Đó là ý kiến của GS.NGND Nguyễn Đình Chú (ĐH Sư phạm Hà Nội).

Hai trạng thái – một vấn đề

Về chuyện học thêm. Đây là một hiện tượng đang được coi như là một tệ nạn không thể tha thứ đối với ngành giáo dục. Dư luận lên án. Báo chí lên án. Tại diễn đàn Quốc hội, gần như không một lần nào không có đại biểu chất vấn và phê phán. Cựu Bộ trưởng GD-ĐT chỉ có một phép ứng xử là nhận khuyết điểm và hứa khắc phục nhưng thực tế đã không khắc phục được để bị báo chí lại chê bai.

11-17-42_gs-nguyen-dinh-chu
GS.NGND Nguyễn Đình Chú

 

Riêng tôi cho rằng, đúng đây là một hiện tượng cần chấm dứt; nhưng trong chuyện này quả có hai trạng thái. Một là thuộc phạm vi quản lý của nhà trường. Giáo viên gác bớt nội dung bài giảng chuyển ép học sinh học thêm ở ngoài do chính mình giảng dạy. Hai là do phụ huynh mở lớp hoặc do những người sống bằng nghề mở lớp dạy thêm ở các trung tâm nằm ngoài trường học.

Với trạng thái thứ nhất, Bộ GD-ĐT chịu hoàn toàn trách nhiệm. Bộ cần thẳng tay kỷ luật bất cứ hiệu trưởng nào, trưởng phòng giáo dục nào, giám đốc sở giáo dục nào để nơi mình quản lý có hiện tượng đó. Dĩ nhiên giáo viên nào vi phạm điều này thì còn phải xử lý nặng hơn.

Còn ở trạng thái thứ hai thì xin chia đôi trách nhiệm. Một nửa thuộc Bộ GD-ĐT là vì đã không đủ sức tạo ra một lối dạy và học sao mà học sinh không học thêm vẫn giỏi để có an tâm cho mình, cho cha mẹ. Nửa còn lại là thuộc trách nhiệm của chính quyền địa phương nơi có lớp học thêm, chứ Bộ GD-ĐT không có quyền hạn để can thiệp đã đành mà cũng không thể can thiệp.

Trên đây là quy trách nhiệm sao cho rạch ròi và đúng địa chỉ. Còn cái gốc của vấn đề là chuyện phức tạp có liên quan tới mức độ nhận thức cuộc sống do đó là cách xử sự vấn đề trong cuộc sống, cần đặt ra để cùng nhau suy nghĩ. Học thêm là một hiện tượng cụ thể nhưng lại nằm trong phạm vi ít ra là hai quy luật đang tác động dữ dội trong cuộc sống nhân loại không trừ Việt Nam.

Thứ nhất là sự trỗi dậy ngày một khẩn trương và quyết liệt hơn của cái tôi cá thể. Trong đó tuy cùng một đối tượng chung là cái tôi nhưng lại nảy sinh hai hướng ngược chiều nhau: Một cái tôi chân chính cần khuyến khích và tạo điều kiện cho nó phát triển càng nhanh càng tốt, tựa như chuyện tạo tế bào khỏe để có cơ thể khỏe. Một cái tôi bất chính làm hại đến lợi ích chung cần tiêu diệt triệt để được chừng nào hay chừng ấy. Cái gọi là chủ nghĩa cá nhân mà Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi quét sạch đi chính là nó. Chuyện học thêm thuộc quy luật đó ở cả hai hướng đó.

GS.NGND Nguyễn Đình Chú (SN 1929) tại Nghệ An. Tốt nghiệp và giảng dạy tại Khoa Ngữ văn Trường ĐHSP Hà Nội từ năm 1957. Tâm huyết với sự nghiệp giáo dục, ngoài giảng dạy và đào tạo nhiều thế hệ sinh viên sư phạm, ông tham gia góp ý kiến và phản biện nhiều vấn đề giáo dục được xã hội quan tâm: Đưa chữ Hán vào trường phổ thông; Dạy thêm và học thêm; Phương pháp dạy học Ngữ văn…

Thứ hai là quy luật cạnh tranh sinh tồn mà Darwin với học thuyết tiến hóa luận đã phát hiện. Ở nước ta,vào đầu thế kỷ XX, các chí sĩ yêu nước đã đón nhận quy luật đó trong khi kêu gọi duy tân. Đến thời đại Mác-xít, trong lý luận chính thống, không có mặt của quy luật này đã đành, nếu có là đối tượng bị phê phán, phủ nhận. Nhưng nó vẫn là nó trong cuộc sống nhân loại, cuộc sống Việt Nam, không thể chối cãi.

Quy luật này có hai mặt, tai ác và cần thiết. Tai ác là ở chỗ cá lớn nuốt cá bé, thương trường là chiến trường... Nhưng cần thiết là bởi có nó thì sự sống mới phát triển. Đúng là ông trời chơi khăm nhân loại, vừa ban phúc vừa ban họa, không cho nhân loại thoát hẳn khỏi quy luật khắc nghiệt đó. Chủ nghĩa tư bản không giãy chết, trái lại vẫn tồn tại xem ra khá vững vàng, bởi đã đi theo quy luật đó để ai muốn chửi vẫn có cái để chửi, ai muốn khen vẫn có cái để khen… Chuyên học thêm quả cũng nằm trong quy luật này. Mà đã là quy luật thì nói chung không trừ ai.

 

Có bao nhiêu người không cho con cháu học thêm?

Tôi muốn hỏi, đặc biệt là các vị từng lên án gây gắt chuyện học thêm có bao nhiêu vị không cho con cháu học thêm? Quy luật mà. Chuyện học thêm cũng có hai mặt, mặt tai hại là gây ra không biết bao nhiêu tốn kém mà thành công cốc cho nhiều gia đình nghèo túng, tạo thêm sự phân cực trong xã hội.

Nhưng cũng từ học thêm mà có thêm nhiều học sinh giỏi vừa lợi cho gia đình vừa lợi cho đất nước. Ít ra nữa thì cho con đến lớp học thêm, bố mẹ cũng an tâm hơn nhờ có thầy cô quản hộ, khỏi tình trạng nhốt con ở nhà một mình rất bất lợi. Đúng là từ triết học mà nhận thức về chuyện học thêm thì thấy nó phức tạp, liên quan đến những quy luật khắc nghiệt của cuộc sống như thế. Mà đã là quy luật thì chúng ta nghĩ sao trong cách xử sự thế nào cho hợp lý.

Cho nên ở đây có lẽ không nên lên án một chiều chuyện học thêm điều cần đòi hỏi đối với ngành giáo dục là phải bằng mọi cách nhanh chóng sớm xây dựng được một phương pháp dạy và học sao để không học thêm mà vẫn có học sinh giỏi, gây được sự an tâm cho các em và cho các bậc phụ huynh. Làm thế mới chính là đúng với quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê nin trong việc coi trọng vai trò chủ động của con người trước các quy luật của cuộc sống một khi đã không thể cưỡng lại hoàn toàn quy luật. Chuyện này rất khó, nhưng phải cố mà làm.

Một thanh niên đột ngột tử vong khi trở về nhà

Một thanh niên đột ngột tử vong khi trở về nhà

Xã hội 31/03/2020 - 15:59

Chiều 31/3, Bí thư phường Phước Lộc, TX La Gi (Bình Thuận) xác nhận Báo NNVN, trên địa bàn có một nam thanh niên trở về nhà đột ngột tử vong.

Chuyển động mới ở Khu Đô thị mới

Chuyển động mới ở Khu Đô thị mới

Xã hội 31/03/2020 - 15:27

Sau thời gian tạm ngưng phục vụ công tác thanh tra, mới đây một số dự án về hạ tầng tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm đã được phép triển khai trở lại.

Hưng Yên: Hơn 1.900 người khám, điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai

Hưng Yên: Hơn 1.900 người khám, điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai

Xã hội 31/03/2020 - 14:26

Theo báo cáo của Sở Y tế tỉnh Hưng Yên, số người trong tỉnh đến khám, điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai từ ngày 10-26/3 là 1.930 người

Nam Định: Cách ly 38 trường hợp nghi nhiễm Covid-19

Nam Định: Cách ly 38 trường hợp nghi nhiễm Covid-19

Xã hội 31/03/2020 - 10:46

Theo Sở Y tế Nam Định, các cơ sở khám, chữa bệnh trong tỉnh mới tiếp nhận, cách ly y tế, theo dõi sức khỏe 38 trường hợp nghi nhiễm Covid-19.

Vợ liệt sĩ gần 100 tuổi ủng hộ tiền 'chống giặc' Covid-19

Vợ liệt sĩ gần 100 tuổi ủng hộ tiền 'chống giặc' Covid-19

Xã hội 31/03/2020 - 10:46

Cụ Lê Thị Sen, vợ liệt sĩ gần 100 tuổi ở tỉnh Quảng Trị đã ủng hộ 1.000.000 đồng cho công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19 của địa phương.

TP.HCM tạm dừng hoạt động xe buýt công cộng từ 1/4

TP.HCM tạm dừng hoạt động xe buýt công cộng từ 1/4

Xã hội 31/03/2020 - 10:44

Chủ tịch UBND TP.HCM chấp thuận đề xuất của Sở Giao thông Vận tải về việc tạm dừng mọi hoạt động xe buýt công cộng trên địa bàn từ ngày 1/4 đến hết 15/4.

Hàn Quốc khai giảng năm học hi hữu vào 9/4

Hàn Quốc khai giảng năm học hi hữu vào 9/4

Xã hội 31/03/2020 - 09:56

“Lễ khai giảng năm học mới bằng các lớp học trực tuyến vào ngày 9 tháng 4 sau nhiều lần trì hoãn do đại dịch coronavirus”, Thủ tướng Hàn Quốc vừa cho biết.

Muốn dạy học từ xa phải quản lý tốt và ràng buộc học sinh học tập

Muốn dạy học từ xa phải quản lý tốt và ràng buộc học sinh học tập

Xã hội 31/03/2020 - 09:32

Do dịch bệnh Covid-19, thời gian nghỉ học của học sinh vẫn kéo dài, chưa biết khi nào các em mới được trở lại trường.

Hàng ngàn công nhân thủy nông Hà Nội lại bị 'treo' lương

Hàng ngàn công nhân thủy nông Hà Nội lại bị 'treo' lương

Xã hội 31/03/2020 - 09:30

Hà Nội là địa phương duy nhất trong 63 tỉnh, thành xảy ra tình trạng công nhân thủy nông bị “treo” lương kể từ đầu năm 2020 đến nay.

Chống dịch từ cột mốc 'số 0'

Chống dịch từ cột mốc 'số 0'

Xã hội 31/03/2020 - 06:10

Trong 10 ngày qua, Quảng Bình đã tiếp nhận, làm thủ tục y tế và thực hiện cách ly cho hơn 6.000 công dân Việt Nam trở về từ các nước Lào, Thái Lan, Campuchia...

26 người tiếp xúc bệnh nhân 133 có kết quả xét nghiệm Covid-19

26 người tiếp xúc bệnh nhân 133 có kết quả xét nghiệm Covid-19

Xã hội 30/03/2020 - 20:21

Ngày 30/3, Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 tỉnh Lai Châu đã cung cấp kết quả xét nghiệm Covid-19 của 26 người tiếp xúc bệnh nhân 133.

Vì sao Thái Nguyên dừng phun khử trùng lúc dịch Covid 19 đang nóng?

Vì sao Thái Nguyên dừng phun khử trùng lúc dịch Covid 19 đang nóng?

Xã hội 30/03/2020 - 20:03

Dư luận tại tỉnh Thái Nguyên thời gian gần đây băn khoăn nhiều về việc các chốt phun tiêu độc khử trùng phòng chống dịch bệnh Covid 19 lần lượt dừng hoạt động.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Chung tay giải cơn khát

Chung tay giải cơn khát

Nắng vẫn gay gắt, hạn mặn chưa giảm, ảnh hưởng không nhỏ tới dân sinh vùng ĐBSCL. Cùng chung tay “giải cơn khát” là ưu tiên hàng đầu của các tỉnh hạn, mặn.

Chuyên án 'Huyền Trân Công Chúa'

Chuyên án 'Huyền Trân Công Chúa'

Chưa bao giờ như lúc này, các tỉnh có đường bờ biển dài phải căng mình chống chọi với 2 cuộc chiến ma túy cả trên bờ lẫn dưới biển…