Thứ năm, 21/06/2018 07:31 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Xung quanh việc sửa truyện "Tấm Cám"

08/11/2011, 09:52 (GMT+7)

Trong sách giáo khoa Ngữ văn lớp 10 đang được giảng dạy, cái kết của truyện cổ tích “Tấm Cám” đã được thay đổi.

Ảnh trong truyện Tấm Cám
Trong sách giáo khoa Ngữ văn lớp 10 đang được giảng dạy, cái kết của truyện cổ tích “Tấm Cám” đã được thay đổi.

Chi tiết ở phần kết thúc truyện, khi Cám hỏi: “Chị làm thế nào mà đẹp thế?”, Tấm đáp lời: “Có muốn đẹp không để chị giúp?”, sau đó “Tấm sai quân hầu đào một cái hố sâu và đun một nồi nước sôi. Tấm bảo Cám xuống hố rồi sai quân hầu dội nước sôi vào hố. Cám chết. Mụ dì ghẻ thấy vậy cũng lăn đùng ra chết”.

Trong khi đó, các bản “Tấm Cám” đang được lưu hành trong các cuốn sách cổ tích được bày bán ở hiệu sách, có phần kết với nội dung: khi Cám chết, Tấm đem làm mắm và gửi dì ghẻ ăn.

TRANH CÃI

Dĩ nhiên, việc thay đổi cái kết này là hệ quả của việc tranh cãi: Cám ác, Tấm còn ác hơn khi có hành động giết người dã man ở cuối truyện. Không bàn luận sâu về vấn đề thay đổi, giảng viên Nguyễn Hùng Vĩ (ĐH Khoa học Xã hội & Nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội) nhận định: “Sự thay đổi này là thay đổi cả yếu tố lịch sử. Tôi sẽ nghiên cứu kĩ và đưa ra ý kiến cụ thể khi nhận định chính xác”.

Giáo viên Nguyễn Thị Thúy Ngà (THPT Nguyễn Du, Hà Nội) cho rằng: “Truyện cổ tích tồn tại qua nhiều thế hệ, nhiều khi tình tiết chỉ phục vụ cho ý nghĩa cao đẹp của truyện. Ví như trong “Tấm Cám”, ý nghĩa sau cùng vẫn là cái thiện thắng cái ác. Việc thay đổi này gần như là sự phủ nhận lịch sử, nhưng cũng không thể tránh khỏi, bởi thời đại nào thì phù hợp với thời đại đó. Theo tôi, thay đổi hay không, không quan trọng bằng việc chấp nhận nó và đưa ra phương án bài tập phù hợp cho học sinh”.

Từng thủ vai Cám trong vở “Tấm Cám” trên sân khấu chèo, NSƯT Thu Huyền cho rằng: “Tấm cũng ác, nhưng tần suất ác của Cám nhiều hơn. Con tôi cũng nhận định: Cám ác nhiều hơn Tấm. Vô hình chung, thế hệ mới đã thay đổi cách nghĩ, không đơn thuần là Tấm luôn thiện, còn Cám thì ác nữa”.

Phía phụ huynh học sinh, chị Phan Mai Lan (Thượng Đình, Thanh Xuân, Hà Nội) nhận xét: "Chắc tôi cũng không khác quan điểm của phần đông: cô Tấm không hề "hiền như cô Tấm" nếu như cho Cám chết bằng nước sôi rồi cho vào lọ mắm để gửi mẹ Cám ăn. Mẹ Cám cũng chết ngay khi thấy lọ mắm...

Một đứa trẻ đang ở tuổi hình thành ý thức mà bị những hình ảnh chết chóc như thế, liệu có tốt không? Liệu có khơi gợi được tính nhân văn của chúng không khi vài năm nữa thôi, chính chúng sẽ là người phải xử lý các tình huống  "thiện - ác" do xã hội đem lại. Cá nhân tôi cho rằng, nếu truyện dân gian để làm nghiên cứu (trong thư viện, tủ sách quốc gia) thì nên giữ nguyên tác phẩm gốc. Còn nếu được lựa chọn, đưa vào giáo dục cho học sinh thì nên thay đổi cho hợp tính nhân văn của con người".

PHẢI THAY ĐỔI VIỆC HỌC THEO VĂN MẪU

Hiện trạng, học sinh học theo văn mẫu đã gây nhiều tranh cãi suốt một thời gian dài. Dĩ nhiên, học sinh đến trường luôn được nhồi nhét nhận định: “Tấm thì hiền, còn Cám luôn ác”. Quan điểm “Tấm hiền, Cám ác” được chắp cánh đến với học sinh trong nhiều bài thơ, bài hát và tất nhiên, nếu học sinh đi ngược lại: “Tấm cũng ác” là câu chuyện… đi ngược đám đông trong môi trường giáo dục trước đây.

PGS Phạm Thu Yến, Khoa Văn- Trường ĐH Sư phạm Hà Nội:

Theo tôi, việc thay đổi kết cục cũng để hợp tính thẩm mỹ của thời đại, khi tính nhân văn con người luôn được coi trọng. Trong khi kết cục của truyện "Tấm Cám" được xây dựng như thế mới thỏa ước nguyện của dân gian. Đó là cách để dân gian tự giải thoát tinh thần qua câu chuyện. Tôi cũng minh chứng thêm việc hiện nay, quan niệm dì ghẻ con chồng đã khác đi rất nhiều bởi vẫn có nhiều câu chuyện xúc động về đức hy sinh, nhẫn nhịn của mẹ kế đã làm thay đổi quan niệm cổ hủ trước đây.
Nói về việc học theo văn mẫu, nghệ sĩ piano Phó An My chia sẻ: “Con gái tôi, một hôm đi học về bảo với mẹ rằng, cô giáo bắt tả con mèo cho môn tập làm văn. Dĩ nhiên, tôi biết con tôi không thích mèo, việc nó không thích mèo mà bắt con tôi phải tả con mèo lông mượt như tơ, ôm ấp mỗi ngày, thì quá giả tạo. Nhưng tôi chắc rằng, các em sẽ phải tả con mèo theo đúng những gì cô giáo dạy”.

Về việc thay đổi đoạn kết của “Tám Cám”, phụ huynh Nguyễn Thị Diệu Thu (Hà Nội) cho rằng: “Tôi nghĩ, việc của những người làm sách giáo khoa phải đưa ra bài tập phù hợp. Nếu được, hãy cho học sinh nêu quan điểm về hành động của Tấm. Tại sao lại không chứ? Còn nếu chỉ thay đổi cho phù hợp với văn mẫu thì nên bỏ truyện cổ tích này ra khỏi sách giáo khoa thì hơn”.

 Đồng tình với ý kiến của phụ huynh Diệu Thu, phụ huynh Nguyễn Huyền Thy (Hà Nội) cho rằng: “Nên bỏ truyện “Tấm Cám” ra khỏi sách giáo khoa, bởi tôi nghĩ, nếu nó đã tồn tại đã lâu như vậy, khó có thể thay đổi suy nghĩ của mọi người về nhận định cái thiện, ác. Hơn nữa, đó là truyện cổ tích, mọi cái đúng, sai đều không có ranh giới rõ”.

V.K - TỐ NHƯ

Đang được quan tâm

Gửi bình luận