Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Hương vị của hòa bình

Thứ Năm 30/04/2020 , 05:40 (GMT+7)

Những năm tháng chiến tranh, khi Mỹ ném bom miền Bắc, tôi còn nhỏ, ở khá xa những trọng điểm, vậy mà vẫn rất rõ cảm giác của con người trôi qua dưới đạn bom.

Phụ nữ, trẻ em và người già tạm rời Thủ đô đi sơ tán trong những ngày máy bay Mỹ đánh phá ác liệt, cuối tháng 12/1972. Ảnh: TTXVN.

Phụ nữ, trẻ em và người già tạm rời Thủ đô đi sơ tán trong những ngày máy bay Mỹ đánh phá ác liệt, cuối tháng 12/1972. Ảnh: TTXVN.

Khi ấy, tôi chừng sáu tuổi, được bố mẹ công tác trên Tây Bắc, về quê Thái Bình đón lên ở cùng, tại thị xã Sơn La.

Khi bắt đầu lên xe khách, phải chạy mất hai, ba ngày, từ Hà Nội mới tới được Sơn La. Giữa chặng đường ấy là hai đêm ngủ lại, ở Suối Rút (giờ đã ngập dưới lòng hồ Thủy điện Hòa Bình) và thảo nguyên Mộc Châu.

Đang háo hức về chuyến đi, lên xe, tôi đã nghe người lớn trò chuyện: “Bọn Mỹ cho tàu chiến ra đánh ngoài biển Bắc Bộ và ném bom xuống Hải Phòng rồi. Chắc nay mai nó sẽ ném bom cả Thái Bình và Hà Nội thôi!”.

Còn nhỏ, nhưng tôi đã hiểu lờ mờ điều ấy, vì khi ở làng với ông bà ngoại, tôi phải chia tay cậu Vị đi bộ đội. Cậu Vị khi chừng hơn mười bảy tuổi, rất chiều tôi. Buổi đêm, tôi nhớ mẹ, khóc ấm ức, ông ngoại dọa không nín sẽ trói ra gốc mít cạnh bờ ao.

Tôi sợ quá, chúi đầu xuống ghìm cơn nhớ mẹ. Sáng sớm, cậu Vị vào giường dỗ, bảo đưa tôi đi tìm mẹ. Cậu dẫn tôi ra đầu làng, đi ra hướng chợ. Trời mưa, đường trơn, cậu cõng tôi trên lưng. Tôi ngồi mà như thấy chao nghiêng, chao nghiêng mãi mới thăng bằng.

Sau này thì tôi hiểu, câu hồi ấy mới lớn, gầy gò, sức vóc không phải là vạm vỡ. Thế mà cậu đã cùng một loạt trai làng, xúng xính trong bộ quần áo bộ đội, lên đường nhập ngũ.

Tôi ôm lấy cậu, không cho đi. Có người quát: “Không để cậu đi đánh đuổi giặc Mỹ, rồi nó ra tận đây, đem bom ném xuống chết hết cả làng đấy!”. Nghe thế, tôi phải buông cậu ra…

Cậu đi rồi, một thời gian sau thì bố mẹ về đón tôi. Ở trên xe, thấy mọi người nói chuyện bom Mỹ, tôi hỏi bố. Bố bảo, đúng đấy con ạ. Mình lên Sơn La, có khi còn an toàn hơn ở quê Thái Bình.

Nhưng không hẳn thế. Lên tới thị xã được một thời gian, là có chuyện sơ tán. Các gia đình tản ra vùng xung quanh, làm nhà ở tạm bên suối, bên chân đồi, gần các bản người Thái.

Nhà tôi cùng mấy gia đình ở dưới một chân đồi thấp phía đường mòn vào bản Tông, đối diện xa xa là bản Phiêng Ngùa, qua một con suối lớn và con đường lộ dẫn từ Mường La vào Tạ Bú.

Tôi bắt đầu đến tuổi đi học lớp một, nhưng chưa có trường, phải ghép vào với mấy đứa trẻ con học vỡ lòng, do cô giáo Hằng bị cụt một tay ở bản Phiêng Ngùa dạy.

Cô Hằng viết chữ rất đẹp, có cái máy may chạy lạch xạch. Cô hay nhại tôi còn nói ngọng và kiên nhẫn sửa cho tôi. Tôi phải vượt suối, đi qua đường lộ, rồi đi tắt qua khu rừng ma vào bản.

Rừng ma là một khu rừng hoang, thấp thoáng những nhà mồ với giàn tua rua hình nón, có cả những cây chao phạ gắn vải xanh đỏ chĩa lên trời, trông thật rùng rợn. Khi đi qua đây, tôi nhắm mắt lại và cố bước thật nhẹ, dò dẫm đi để ma khỏi biết mà đuổi theo.

Ban đầu, tôi vẫn sợ đến đái ra cả quần, mãi sau mới quen dần. Tôi theo bọn trẻ luồn rừng hái măng, lên tới đỉnh đồi nhà mình ở, thấy có một vòng chiến hào đỏ loét quanh một ụ đất, trên ấy có mấy khẩu súng lớn chĩa lên trời.

Mấy chú bộ đội nghiêm nghi chặn lại, bảo không được đến đây và đừng bép xép, bọn gián điệp nó biết trận địa của ta đấy.

Chỉ vài hôm sau, đang ngồi học trong bản Phiêng Ngùa, thì bầu trời vang lên những tiếng gầm rú ghê gợn, tiếp đó là hai tiếng nổ to khủng khiếp gần đấy, mặt đất chao đảo như đưa võng. Nhìn về phía nhà tôi ở, từ đỉnh đồi, pháo bắn lên thình thình… Rồi tất cả yên lặng, yên lặng đến sợ hãi.

Sau đó, tôi mới biết, máy bay Mỹ đã thả bom xuống thị xã, tiện thể quăng luôn hai quả ra vùng ngoại vi Mường La. Hai cái hố bom bên suối Nậm La sâu hoắm. Mấy đứa trẻ con đang đi bắt cá bị mảnh bom phạt ngang người, chết trợn trừng mắt…

Ngay sau đó, là một đợt sơ tán triệt để hơn. Nhà tôi phải tiếp tục vào sâu phía trong bản Nà Mường, bản Hụm, tìm những cái hang đá gần chân núi làm nhà. Ở đấy an toàn hơn, khi có báo động, chui vào trong hang sâu thì không sợ bom nổ bên ngoài.

Từ đấy, nhà tôi không biết đã bao lần chuyển chỗ ở. Có lần, còn leo tít lên lưng chừng núi, làm nhà trước cửa một cái hang đá rộng. Ở hang này thì chả bao giờ bị bom thả trúng được.

Nhưng buồn vô cùng. Những chiều mùa đông mờ mịt sương giăng dưới lũng sâu, ngóng mãi không thấy bóng mẹ về…

Ông bà nội đã lên ở cùng chúng tôi. Ông nội tôi vốn đã từng lang bạt kỳ hồ khắp nơi, Hòn Gai, Cẩm Phả làm công nhân, mở cửa hàng, làm bánh kẹo bán ở phố thị Hải Phòng.

Giờ phải ngồi lâu trong hang, tù túng, ông chửi váng lên: “Tiên sư cha cái thằng đế quốc Mỹ, mày bắt ông chết dí nơi đây mãi à!”. Bà nội tôi vẫn bỏm bẻm nhai trầu, ôm tôi vào lòng: “Con ơi, bao giờ bà con ta mới về được quê cũ nhỉ?”. Tôi hỏi bà: “Bao giờ bà?”. Bà thở dài: “Chắc phải đợi đến lúc hòa bình, thống nhất đất nước. Còn lâu lắm con à!”.

Tôi vẫn đi học. Luồn rừng đi đến lớp học trong rừng. Thế mà đã học một mạch cấp I, cấp II trong rừng. Lại còn đi thi học sinh giỏi cấp tỉnh, thi toàn miền Bắc nữa. Thời gian trôi qua đã sáu, bảy năm, mà hòa bình, thống nhất vẫn chưa đến.

Tuy vậy, là trẻ con, nên tôi cũng như bao đứa khác, vẫn vô tư lự, vẫn vui chơi với bao nhiêu thú vui ở rừng, ở suối. Tôi chỉ mong ngóng hòa bình, thống nhất khi nói chuyện với bà nội lúc bà hoài nhớ con đường trở về quê cũ.

Thế rồi, một ngày tưng bừng hết cả lên. Người lớn ai cũng hân hoan chia vui và truyền tin cho nhau. Đó là tin hòa bình! Hiệp định Paris được ký kết đầu năm 1973, Mỹ phải rút quân về nước. Các gia đình sơ tán bắt đầu trở về thị xã...

Và sau đó hai năm, năm 1975, lúc này tôi đã lớn, hiểu biết và quan tâm đến thời sự hơn. Buổi sáng ngày 30/4 năm ấy, một cơn mưa rừng lớn đổ xuống, nước dềnh lên dọc các triền suối lớn. Sau đó, cơn mưa tạnh rất nhanh. Đất trời tinh khôi, rỡ ràng trong nắng mới.

Đến buổi trưa thì nghe rùng rùng tiếng reo vui: “Giải phóng Sài Gòn rồi!”, “Giải phóng miền Nam rồi!”, “Thống nhất đất nước rồi!”.

Tiếp đó, là người đổ ra đường, cờ hoa được dong đi, tiếng loa vang vang trên khắp các ngả đường thị xã còn đơn sơ hồi ấy.

Tôi chạy tìm và ôm bà nội: “Bà ơi, hòa bình, thống nhất rồi, bà ạ!”. Bà tôi rơm rớm nước mắt: “Gớm, lại cần anh báo. Bà biết rồi. May mắn quá. Bà đang lo lớn lên, anh lại phải đi bộ đội”. Tôi ngạc nhiên: “Đi bộ đội thì sao? Con thích đi bộ đội. Con chỉ sợ đói thôi”. Bà tôi cười: “Hòa bình, thống nhất rồi, chả lo đói, sẽ có nhiều thịt, gạo và áo quần mới!”.

Tôi hít hà cái mùi trầu vỏ nồng ấm toát ra từ người bà nội, rồi nhìn ra xung quanh. Không gian dậy lên mùi nắng mới, mùi đất nồng nã sau cơn mưa rào đầu mùa hạ đến sớm.

Sau này, mỗi khi nhớ đến ngày hòa bình, thống nhất ấy, là tôi cứ nhớ đến mùi vị của nắng mới, mùi nồng nã của đất sau cơn mưa rào đầu mùa. Và nhớ cậu Vị tôi đã hy sinh cùng cái cảm giác tấm lưng mỏng chao nghiêng, chao nghiêng mãi của cậu khi cõng tôi đi tìm mẹ.

Rồi sau nữa, tôi cũng biết anh Hồng, đứa con của cha tôi thất lạc từ hồi nhỏ thời chống Pháp. Anh cũng đi bộ đội và hy sinh. Cậu Vị và anh Hồng là hai cái tên trong số gần một trăm trai làng quê tôi thành liệt sỹ thời chống Mỹ, cùng với mấy chục tên tuổi liệt sỹ thời chống Pháp, được khắc ghi lên tấm bia liệt sỹ, dựng bên chùa làng.

Làng Phú La, 4/2020

60 nghệ sĩ tham gia kêu gọi ủng hộ tâm dịch Covid-19

60 nghệ sĩ tham gia kêu gọi ủng hộ tâm dịch Covid-19

Văn hóa 09/08/2020 - 20:20

60 nghệ sĩ góp mặt trong chương trình “Đà Nẵng, Quảng Nam - Triệu con tim hướng về” thực hiện livestream vào đêm 9/8 kết nối từ 6 điểm cầu.

Đoạn trích ‘Đất Nước’ đưa vào đề thi Văn có gì hay?

Đoạn trích ‘Đất Nước’ đưa vào đề thi Văn có gì hay?

Văn hóa 09/08/2020 - 11:44

Phần quan trọng đề thi môn Văn tốt nghiệp THPT 2020 yêu cầu phân tích tư tưởng “đất nước của nhân dân” qua đoạn trích “Đất nước” của Nguyễn Khoa Điềm

Lỗi hẹn với ánh nắng sau vườn

Lỗi hẹn với ánh nắng sau vườn

Văn hóa 09/08/2020 - 07:30

Mỗi ngày bật máy tính lên, với tôi đó là cả một sự ám ảnh xen lẫn lo âu. Hình ảnh những “chiến binh áo trắng” hiện lên thật xúc động xen lẫn nghẹn ngào.

Ba người vợ trong đời một văn hào

Ba người vợ trong đời một văn hào

Văn hóa 08/08/2020 - 13:10

Makxim Gorky không xa lạ với công chúng Việt Nam. Trên thế giới, không một nhà văn nào được hưởng niềm vinh quang lớn lao và vang dội ngay khi còn sống như ông.

Cô giáo trường huyện lại đăng quang trên văn đàn quốc gia

Cô giáo trường huyện lại đăng quang trên văn đàn quốc gia

Văn hóa 08/08/2020 - 09:33

Cô giáo Nguyễn Hải Yến ở Gia Lộc- Hải Dương sau khi đoạt giải thưởng Hội Nhà văn VN 2019, lại tiếp tục đoạt giải nhất truyện ngắn Nhà Văn & Tác Phẩm.

Gọi về nỗi nhớ tháng Tám

Gọi về nỗi nhớ tháng Tám

Văn hóa 08/08/2020 - 09:10

Mẹ thở dài trong điện thoại than thời gian trôi nhanh quá là nhanh. Mới hôm nào mà bây giờ đã là tháng Tám.

Thử một lần đếm lại bước chân mình

Thử một lần đếm lại bước chân mình

Văn hóa 08/08/2020 - 08:15

Về bản chất, “Đếm lại bước chân mình” là một bài thơ dài nương theo hành trình thời gian, thiên về tự sự trong một “vỏ bọc” trữ tình...

Tác phẩm văn chương đầu tiên viết về Covid-19

Tác phẩm văn chương đầu tiên viết về Covid-19

Văn hóa 08/08/2020 - 07:52

“Tình người cách ly” là truyện dài của nhà thơ - nhà báo Từ Nguyên Thạch, do Nhà xuất bản Hội Nhà Văn ấn hành.

Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân làm Chủ tịch Hội nhạc sĩ VN nhiệm kỳ thứ 4

Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân làm Chủ tịch Hội nhạc sĩ VN nhiệm kỳ thứ 4

Văn hóa 07/08/2020 - 15:01

Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân tiếp tục được bầu làm Chủ tịch Hội tại Đại hội Hội Nhạc sĩ VN khóa 10 vừa diễn ra hai ngày 6-7/8 ở Hà Nội.

Công ty sách tặng 25 nghìn khẩu trang cho Đà Nẵng chống Covid-19

Công ty sách tặng 25 nghìn khẩu trang cho Đà Nẵng chống Covid-19

Văn hóa 05/08/2020 - 12:42

Công ty sách First News - Trí Việt vừa vận chuyển 25 nghìn khẩu trang kháng khuẩn UV từ TPHCM ra Đà Nẵng để tiếp sức cho cuộc chiến đẩy lùi virus corona.

Hoa hậu Trần Tiểu Vy ủng hộ 200 triệu đồng chống dịch Covid-19

Hoa hậu Trần Tiểu Vy ủng hộ 200 triệu đồng chống dịch Covid-19

Văn hóa 04/08/2020 - 18:08

Hoa hậu Việt Nam 2018 quyên góp 100 triệu đồng cho thành phố Đà Nẵng và trao tặng thiết bị y tế trị giá 100 triệu đồng cho tỉnh Quảng Nam.

Làm phim truy kích tệ nạn buôn bán động vật hoang dã

Làm phim truy kích tệ nạn buôn bán động vật hoang dã

Văn hóa 03/08/2020 - 19:50

Phim ngắn “Xấu hổ vì cao hổ” đã thu hút công chúng khi phơi bày những ham muốn quái gở của những kẻ đẩy loài hổ đến bờ vực tuyệt chủng.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Thanh Hóa bỏ giải, kẻ khóc người cười

Thanh Hóa bỏ giải, kẻ khóc người cười

Trong lịch sử, V-League đã có tiền lệ xử trí khi một đội bỏ giải. Đó là năm 2013, với Xi măng Xuân Thành Sài Gòn hay một năm sau là trường hợp của Vissai Ninh Bình.

Nhút mít

Nhút mít

Hà Tĩnh được biết đến với nhiều đặc sản đặc trưng và những món ăn dân giã. Nhút mít là một trong những món ăn được nhiều người biết đến.

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Thị trường xe cũ đã qua sử dụng đa dạng, tuy nhiên cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Dưới đây là một số điều nên, không nên để mua được chiếc xe ưng ý.