| Hotline: 0983.970.780

Nhà văn Thạch Lam đã tự chọn vợ như thế nào?

Thứ Bảy 23/05/2020 , 19:04 (GMT+7)

Khác với hai người anh Nhất Linh và Hoàng Đạo đều kết hôn thông qua mai mối, nhà văn Thạch Lam đã tự tìm kiếm và tự quyết định bạn trăm năm.

Nhà văn Thạch Lam (1910-1942).

Nhà văn Thạch Lam (1910-1942).

Năm 2020 này, người yêu văn chương không thể không nhớ kỷ niệm 110 năm Ngày sinh của nhà văn Thạch Lam (1910-1942), tác giả của những tác phẩm còn lưu đọng trong tâm trí người đọc hôm nay như “Gió đầu mùa”, “Nhà mẹ Lê”, “Hà Nội băm sáu phố phường”… Nhà văn Thạch Lam đã sống và yêu như thế nào, để có được những trang viết nhân hậu và đắm say?

Nhà văn Thạch Lam, tên thật là Nguyễn Tường Vinh, sau đổi thành Nguyễn Tường Lân. Trong 7 anh em của Thạch Lam, có hai người nữa cũng nổi tiếng trong văn chương là nhà văn Nhất Linh - Nguyễn Tường Tam và nhà văn Hoàng Đạo - Nguyễn Tường Long. Điểm độc đáo nhất trong văn Thạch Lam là nét buồn của cuộc sống ngoại ô. Vì sao như vậy, vì tuổi thơ của Thạch Lam trải qua ở hai phố huyện. Đầu tiên là phố huyện Cẩm Giàng - Hải Dương mà gia đình cư ngụ, kế tiếp là những ngày tạm trú bên bến phà Tân Đệ - Thái Bình là nơi người anh cả dạy học. Những mảnh đời lẫm lũi nhỏ bé không rõ buồn vui cứ tự nhiên bước vào sáng tác của Thạch Lam, mà tiêu biểu nhất là truyện ngắn “Hai đứa trẻ”.

Sau khi đỗ Tú Tài, Thạch Lam tham gia vào Tự Lực văn đoàn do anh trai mình là Nhất Linh làm chủ soái. Thạch Lam viết cho tờ Phong Hóa, và đến năm 1935 thì được giao làm chủ bút tờ Ngày Nay. Vì vậy, Thạch Lam không chỉ sáng tác mà còn làm một nhà quan sát và bình luận. Có những nhận định của Thạch Lam khá tinh tế, mà đến bây giờ độc giả vẫn thấy thấm thía. Ví dụ, ông bàn về thói tự mãn: “Người mình phần nhiều giàu có rồi thì không hay cố nữa. Ðó là tật chung khiến cho không có một công cuộc nào phát đạt được lâu dài, cả từ trong cách buôn bán, khi đã đông khách rồi là tự nhiên người chủ chểnh mảng đi, chất lượng ban đầu không còn nữa. Người ta không biết giữ những báu vật của mình. Những báu vật ấy là những tinh túy nghiêm cẩn của nghề nghiệp, như thể làm tồi đi, như đánh lừa được người mua thì lấy làm sung sướng”.

Thạch Lam tận tụy với chức phận một người cầm bút. Thế Lữ nói về Thạch Lam: “Cái người tối hôm trước trả lời tôi rằng chưa biết viết gì, sáng hôm sau đã cho tôi cảm động vì một tập truyện viết đều hàng, nét chữ nhỏ và nhanh, câu văn đằm thắm”. Còn Hồ Dzếnh thì cảm mến: “Thạch Lam là người viết rất khó khăn và thận trọng. Có những truyện anh phải viết đi và sửa lại tới bốn lần như truyện “Sợi tóc” hoặc truyện “Một cơn giận”.

Tác phẩm nổi tiếng nhất của Thạch Lam.

Tác phẩm nổi tiếng nhất của Thạch Lam.

Năm 1935, có lẽ là năm đáng nhớ của Thạch Lam. Bởi lẽ, năm ấy ông không chỉ nhận vai trò chủ bút tờ Ngày Nay, mà còn cưới vợ. Khác với các anh mình, chỉ có hôn nhân thông qua mai mối, Thạch Lam tự tìm kiếm và tự quyết định bạn trăm năm.

So với bản lĩnh của Nhất Linh và Hoàng Đạo, thì công chúng dễ nhận ra Thạch Lam khiêm tốn hơn. Vậy mà Thạch Lam dựa vào đâu để làm cuộc đổi mới về… hôn nhân? Nếu suy xét kỹ lưỡng về tính cách, thì cũng phần nào hiểu được chuyện “to gan” chọn vợ của Thạch Lam. Theo bà Nguyễn Thị Thế, chị gái Thạch Lam kể lại: "Hồi nhỏ, tôi nhút nhát bao nhiêu thì Thạch Lam bạo dạn bấy nhiêu. Tuy tôi hơn Thạch Lam một tuổi nhưng việc gì cũng phải nghe theo em cả. Cũng nhờ tính bạo dạn này, Thạch Lam đã giúp đỡ mẹ tôi được nhiều việc, nhưng cũng làm cả nhà hoảng hồn nhiều lần…”.

Ngoài tính cách ấy, thì ngay trong văn Thạch Lam cũng đã hé lộ ý thức phóng khoáng và tự do về hôn nhân. Chẳng hạn, trong tác phẩm “Nắng trong vườn”, Thạch Lam đã viết chuyện tình mùa hè giữa cô gái 16 tuổi và chàng trai 18 tuổi rất mạnh mẽ và chân thành, khác hẳn kiểu thầm thương trộm nhớ của văn chương lúc bấy giờ.

Bóng hồng được nhà văn Thạch Lam cầu hôn là ai? Đó là một người phụ nữ tên Nguyễn Thị Sáu, quê ở Ninh Bình. Thạch Lam gặp Nguyễn Thị Sáu khi bà đã dang dở một đời chồng. Không chấp nê, không câu nệ, Thạch Lam quyết định hành động theo trái tim mình. Thạch Lam đã bí mật tổ chức đám cưới với Nguyễn Thị Sáu, rồi mới báo tin cho gia đình.

Từ tác phẩm 'Nắng trong vườn', Thạch Lam đã đề cập tự do hôn nhân.

Từ tác phẩm "Nắng trong vườn", Thạch Lam đã đề cập tự do hôn nhân.

  

Cưới vợ xong, Thạch Lam vẫn không có tiền lo cho tổ ấm. Bà Nguyễn Thị Thế đã nhường cho em trai một căn nhà đơn sơ tại Yên Phụ, ven Hồ Tây - Hà Nội. Ở nơi ấy, Thạch Lam đã có được 7 năm hạnh phúc với hiền thê Nguyễn Thị Sáu.

Vợ chồng Thạch Lam - Nguyễn Thị Sáu sinh được ba người con: Nguyễn Tường Nhung, Nguyễn Tường Đằng và Nguyễn Tường Giang. Nhuận bút của Thạch Lam không đủ nuôi mấy miệng ăn, bà Nguyễn Thị Sáu phải tay năm tay mười phụ giúp kinh tế cho chồng. Một người bạn cùng thời của tác giả “Gió đầu mùa” tiết lộ: Thạch Lam nghèo bởi tác phẩm ông viết rất ít người mua, nhưng không vì thế mà bà Nguyễn Thị Sáu kém mặn mà với khách của chồng. Những bữa rượu bạn bè cứ tiếp diễn, và bao giờ Thạch Lam cũng mời mọc thịnh tình cho đến khi tri kỷ say mềm. Trong lúc chè chén, có khi sinh sự ồn ào, những lúc ấy Thạch Lam vẫn chỉ điềm nhiên nâng chén, không nói lớn, mà chỉ cười. Và bà Nguyễn Thị Sáu vẫn vui vẻ thu dọn.

Từ năm 1940, nhà văn Thạch Lam phát hiện bị lao phổi. Bệnh tật hành hạ khiến ông rất khó tính, chỉ có sự chiều chuộng và sự nhẫn nại của bà Nguyễn Thị Sáu có thể làm chồng bớt gắt gỏng thôi. Ngày 17/6/1942, nhà văn Thạch Lam qua đời trong túng quẫn và buồn thương. Bà Nguyễn Thị Sáu đã an táng chồng tại nghĩa trang Hợp Thiện, rồi đưa ba con nhỏ vào Nam sinh sống. Ba người con của nhà văn Thạch Lam, dưới bàn tay chăm nom và dạy dỗ của bà Nguyễn Thị Sáu đều khôn lớn và thành đạt.

Người con gái lớn của nhà văn Thạch Lam là Nguyễn Tường Nhung có người chồng rất quyền lực ở Sài Gòn trước năm 1975, và luôn tạo điều kiện cho mẹ mình có được vật chất đầy đủ. Tuy nhiên, bà Nguyễn Thị Sáu vẫn chọn lối sống thanh đạm và bình dị. Vì vậy, những người hàng xóm ở đô thị phương Nam của bà Nguyễn Thị Sáu chỉ biết bà là vợ của nhà văn Thạch Lam, chứ không ai biết bà có con rể hét ra lửa.   

Hiện nay, con cháu của nhà văn Thạch Lam đều định cư ở nước ngoài. Tuy nhiên, họ vẫn bái vọng về quê hương, nơi họ tự hào có người cha, người ông là nhà văn Thạch Lam. Câu chuyện nhà văn Thạch Lam để lại trên dương gian vẫn ấm áp như lời kể của nhà văn Vũ Bằng (1913-1984) trong hồi ký: Nghĩ lại thì trong suốt cuộc đời anh, cái gì cũng nhẹ nhàng. Nhẹ nhàng từ cử chỉ, từ tiếng nói, nhẹ nhàng từ câu nói, từ bước đi... dường như nếu bước mạnh thì đất nó đau. Thạch Lam yêu sự sống hơn bất kỳ ai. Anh quý từ cốc nước chè tươi nóng, trang trọng đưa lên miệng uống một cách gần như thành kính... như thể cảm ơn trời đất đã cho mình sống để thưởng thức ngon lành như vậy. Anh cẩn thận từng câu nói với cô bán hàng vì sợ lỡ lời...khiến người ta tủi thân mà buồn. Anh là một người độc đáo có tài lại khiêm nhường, người nhỏ mà nhân cách lớn…

Có lần Thạch Lam nói: “Xét cho cùng, ở đời ai cũng khổ. Người khổ cách này, người cách khác. Bí quyết là biết tìm cái vui trong cái khổ. Vì chỉ sống thôi cũng đã quý lắm rồi. Người ta không bao giờ nên phí phạm cái sống, coi thường sự sống”. Một lần, Thạch Lam cho tiền một đứa trẻ bán lạc rang bị cướp mất tiền, tôi nhắc khéo là có thể bị đứa trẻ đánh lừa, Thạch Lam trả lời: Bị lừa hay không, cái đó không quan hệ lắm. Mình cần làm một việc xét ra phải làm, theo ý mình...Tháng 2 năm 1935, Thạch Lam được giao quản trị báo Ngày nay. Một nhà thơ, vì cảnh nhà túng quẫn, cứ đến gặp ông xin tạm ứng tiền nhuận bút. Nhưng bạn vay 10 mà trả bài có 3. Có người nhắc ông sao không chặn lại, ông vẫn cho tạm ứng và bảo rằng: “Chẳng ai muốn làm một việc như thế, người ta không còn con đường nào khác mới phải làm như vậy. Nếu không giúp đỡ, họ sống ra sao?”.

Nghĩa lễ người làng

Nghĩa lễ người làng

Văn hóa 05/12/2020 - 15:08

Ông ngoại mất khi mẹ tôi lên bảy, người em trai tròn một tuổi. Cảnh mẹ góa con côi bao trùm mái nhà tranh cuối xóm

Vào chỗ

Vào chỗ

Văn hóa 04/12/2020 - 07:01

Cậu Chín qua đời, cả nhà bối rối. Không phải thứ bối rối tang gia khi mà người ta tê cứng trước nỗi đau...

Một chuyến về quê với văn tài Đỗ Chu

Một chuyến về quê với văn tài Đỗ Chu

Văn hóa 04/12/2020 - 07:00

Làm cái nghề viết lách mà không trong sạch e là không viết được, tự mình đã thấy mình nhảm nhí, vớ vẩn rồi thì viết lách mà làm gì...

Đi và viết - Những kỷ niệm khó quên

Đi và viết - Những kỷ niệm khó quên

Văn hóa 03/12/2020 - 14:15

Tôi không còn nhớ bài viết đầu tiên là bài nào, nhưng tôi nhớ như in chuyên mục tôi viết được Lý Quí Chung đóng khung: Đi và viết.

Về những thế hệ làm báo giỏi hơn cha chú

Về những thế hệ làm báo giỏi hơn cha chú

Văn hóa 03/12/2020 - 13:15

Khi tôi đến báo Nông nghiệp Việt Nam vào năm 1989, tôi chỉ đếm được ba người Trịnh Bá Ninh, Đỗ Bảo Châu, Hà Xuyên đáp ứng tiêu chí của một nhà báo thị trường.

Kỷ niệm một thời, kỷ niệm một đời

Kỷ niệm một thời, kỷ niệm một đời

Văn hóa 03/12/2020 - 13:10

Tôi có Quyết định về làm báo vào cuối năm 1972, lại đúng lúc Tổng thống Mỹ Nixơn tiến hành cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc nước ta.

Nhà báo Chánh Trinh những ngày chưa xa

Nhà báo Chánh Trinh những ngày chưa xa

Văn hóa 03/12/2020 - 10:05

Gắn bó với báo Nông Nghiệp Việt Nam hơn 20 năm, tài sản quý giá của tôi chính là cơ hội làm việc cùng nhiều người bạn lớn, trong đó có nhà báo Chánh Trinh.

Ngô Bảo Châu trên mạng xã hội

Ngô Bảo Châu trên mạng xã hội

Văn hóa 03/12/2020 - 08:54

Nhờ 'mạng méo', mình quen được nhiều người rất thú vị, quí hoá nữa, trong đó có Ngô Bảo Châu.

Bạn Thiệp

Bạn Thiệp

Văn hóa 03/12/2020 - 08:49

Khi xưa Nguyễn Huy Thiệp mới về trở lại Hà Nội, xin được việc làm ở NXB giáo dục. Chỗ Thiệp làm là tòa nhà to lớn ở phố Lê Thánh Tông.

Đối thoại với nhà thơ Trần Đăng Khoa về chuyện nghĩa trang

Đối thoại với nhà thơ Trần Đăng Khoa về chuyện nghĩa trang

Văn hóa 02/12/2020 - 14:54

Theo nhà thơ, sự lộn xộn ở các nghĩa trang hiện nay là điều đáng buồn, cần sự quan tâm ngay của cả xã hội nhất là lãnh đạo các cấp và nhà quản lý.

Đóng vai Hoạn Thư không chỉ biết cách ghen tuông

Đóng vai Hoạn Thư không chỉ biết cách ghen tuông

Văn hóa 02/12/2020 - 07:10

Vai Hoạn Thư của bộ phim 'Kiều' được giao cho diễn viên Cao Thái Hà, đã tạo ra nhiều ý kiến bình luận khác nhau trong giới mộ điệu.

Hồi ký Obama có hấp dẫn công chúng Việt?

Hồi ký Obama có hấp dẫn công chúng Việt?

Văn hóa 30/11/2020 - 19:52

Hồi ký Obama sau khi phát hành 3 triệu bản vào ngày 17/11 tại Mỹ, đã được First News - Trí Việt bỏ tiền mua bản quyền để chuyển ngữ tại nước ta.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Chờ cuộc đua tứ mã ở mùa giải mới

Chờ cuộc đua tứ mã ở mùa giải mới

Bên cạnh ĐKVĐ Viettel và kẻ thách thức Hà Nội, V-League 2021 có thể còn chào đón thêm hai ẩn số nữa trong cuộc đua giành ngôi báu là HAGL và SHB Đà Nẵng.

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Thị trường xe cũ đã qua sử dụng đa dạng, tuy nhiên cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Dưới đây là một số điều nên, không nên để mua được chiếc xe ưng ý.

Cuộc thi Hoa khôi Du lịch vì sao không tìm được giải nhất?

Cuộc thi Hoa khôi Du lịch vì sao không tìm được giải nhất?

Cuộc thi Hoa khôi Du lịch đã khép lại, nhưng dư âm vẫn khiến công chúng xôn xao trên nhiều diễn đàn vì không trao giải nhất cho người đẹp nào.

Báo Nông Nghiệp