Đôi vợ chồng dự Quốc dân Đại hội Tân Trào

" /> Từ Tân Trào về Hà Nội: Lần đầu gặp Ông Cụ
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Từ Tân Trào về Hà Nội: Lần đầu gặp Ông Cụ

Thứ Năm 20/08/2015 , 07:50 (GMT+7)

“Bác Hồ từ Tân Trào về Hà Nội” là hồi ức của ông Vũ Đình Huỳnh (1906-1990), thư ký đầu tiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Vụ trưởng Vụ Lễ tân (Bộ Ngoại giao).../ Đôi vợ chồng dự Quốc dân Đại hội Tân Trào

Tại Tân Trào, tôi gặp lại Sao Đỏ (bí danh của đồng chí Nguyễn Lương Bằng, nguyên Phó Chủ tịch nước). Chúng tôi lên sớm hơn các đại biểu khác để tham gia vào việc chuẩn bị. Tôi và Sao Đỏ ở trong một nhà dân, Ông Cụ ở lán.

Ông Cụ là biệt hiệu của đồng chí Nguyễn Ái Quốc. Trước khi lên Đại hội Tân Trào, tôi chưa được gặp đồng chí Nguyễn Ái Quốc lần nào. Nhưng từ lâu rồi, và không riêng đối với tôi, Nguyễn Ái Quốc đã trở thành nhân vật thần thoại, ngọn cờ của cách mạng Việt Nam.

Lần này lên Tân Trào, tôi mang theo hy vọng được gặp con người thần thoại đó. Vừa mới chân ướt chân ráo tới chỗ Sao Đỏ, anh đã bảo tôi:

- Này, Ông Cụ hỏi tôi về tình hình nhân sĩ trí thức của Hà Nội và Bắc Hà đấy, tôi nói cái này tôi không rành, sẽ có đồng chí khác báo cáo. Bây giờ anh lên rồi, anh tới gặp Ông Cụ đi!

Chúng tôi đi vào trong rừng, tới một cái lán. Khi chúng tôi bước vào, Ông Cụ đang ngồi chăm chú đọc một cuốn sổ tay nhỏ. Gầy còm nhưng rắn rỏi, đôi mắt sáng và linh lợi, với chòm râu thưa, Ông Cụ tiếp chúng tôi một cách cởi mở, giản dị.

Với giọng trầm và ấm, từ trong ngực phát ra, Ông Cụ hỏi qua về tôi rồi đề nghị tôi nói cho ông nghe về tình hình trí thức trong nước.

Tôi báo cáo với Ông Cụ những gì tôi biết, từ phong trào Cần Vương trở đi, ai còn, ai mất, trong đám Đông Kinh nghĩa thục, Phục Việt là gì, đám trí thức trong các nhóm Thanh Nghị, Tự lực Văn đoàn, Ngày nay... và thái độ của từng người đối với Việt Minh và cách mạng dân tộc thế nào...

Ông Cụ nghe chăm chú, thỉnh thoảng mới ngắt lời tôi để hỏi kỹ thêm về một người nào đó.

- Này, cụ Huỳnh Thúc Kháng, sao nghe nói có hợp tác với Tây?

- Chuyện đó không có - tôi đáp - sau khi ở Côn Đảo về, cụ Huỳnh Thúc Kháng ra báo “Tiếng Dân”, Tây ngại, muốn mua chuộc, có mời cụ ra làm Viện trưởng Viện Dân biểu thật. Hồi ấy tôi có đi Huế để yết kiến cụ Huỳnh. Tôi thấy cụ vẫn giữ được tư cách nhà Nho, yêu nước thương dân chứ không phải phường cơ hội. Tây định lợi dụng uy tín của cụ, nhưng cụ đâu có dễ để cho chúng toại nguyện.

Ông Cụ gật gù, vẻ thích thú.

- Tại sao lại gọi ông Tố là ông Phán Men? Nghiện rượu à?

Ông Nguyễn Văn Tố nhà ở Hàng Bút, đi làm tận gần Bờ Sông, nhưng không bao giờ đi xe kéo, mà chỉ đi bộ, khi nào cũng cầm ô đi sát tường, đi men tường, mới thành cái biệt hiệu ông Phán Men.

Ông Cụ cười thành tiếng. Giọng cười ám áp, thư thái và truyền cảm.

- Thế còn linh mục Phạm Bá Trực? Ông ta cũng yêu nước?

Tôi phải kể dài dòng về vị linh mục này. Khoảng những năm đầu 1930, linh mục Trực tốt nghiệp mấy bằng tiến sĩ ở Rôma trở về nước, ai cũng nghĩ ông sẽ được phong giám mục, vậy mà giáo chức người Pháp lại đưa ông về thị xã Hà Đông trông một xứ đạo nhỏ, chỉ vì ông bướng bỉnh chống lại những lề thói phân biệt đối xử giữa linh mục Tây và ta.

Thấy cố đạo Tây lộng hành, ông mắng. Thấy linh mục ta không được phép ăn chung với linh mục Tây, ông chống. Ông chống cả việc linh mục Tây vào gặp giám mục thì bắt tay mà linh mục ta thì phải tụt giày, vái lễ. Ông Phạm Bá Trực có câu nói nổi tiếng: “Đứng trước Chúa, không có sự phân biệt màu da”.

14-24-41_vu-dinh-huynh

Ông Cụ tỏ vẻ hài lòng với những thông tin của tôi. Tuy sơ kiến, nhưng tôi cảm thấy Ông Cụ thật gần gụi.

Hội nghị Tân Trào đang họp thì có tin báo lên, Hà Nội đã nổi dậy cướp chính quyền. Trần Huy Liệu được phân công viết cấp tốc Lời kêu gọi Tổng khởi nghĩa.

Sau đó là lễ xuất phát của Giải phóng quân. Bức ảnh chụp Giải phóng quân xuất phát có Võ Nguyên Giáp đội mũ phớt là do anh Hoàng Văn Đức chụp. Lúc đó trong số đại biểu chỉ có Hoàng Văn Đức là có máy ảnh mang theo.

Đại hội bế mạc. Chúng tôi chia tay nhau. Đặng Xuân Khu (bí danh của Trường Chinh), Võ Nguyên Giáp và tôi trở về Hà Nội bằng đường Thái Nguyên. Hoàng Quốc Việt và Sao Đỏ về đường Tuyên Quang. Phạm Văn Đồng được phân công ở lại củng cố căn cứ địa.

Chúng tôi lúc ấy cũng chưa tin chắc ở thắng lợi trọn vẹn, vì thế vẫn cứ phải có một cái gì đó đảm bảo cho trường hợp xấu. Anh Đồng rủ tôi ở lại căn cứ địa, nhưng tôi từ chối:

- Tôi là người quen thuộc Hà Nội, anh em còn cần tới tôi nhiều.

Trong thâm tâm, tôi muốn mau chóng trở về thành phố thân yêu, nơi tôi hình dung đang có những cuộc chiến đấu ác liệt giành lại chính quyền của các lực lượng vũ trang cách mạng.

Chúng tôi đi bộ qua đèo Re ra Đại Từ, ở đó có một chiếc xe Jeep tàng đã đợi sẵn. Chúng tôi lúc lắc đi tới Phấn Mễ, người mệt nhừ. Tôi bảo anh em rẽ vào trại của Nghiêm Xuân Yêm, bạn tôi, nghỉ lại.

Đến đây, chúng tôi mới biết Mỹ đã ném bom xuống Hiroshima và Nagasaki vào hai ngày 6 và 9 tháng 8, đồng thời tin Liên Xô tuyên chiến với Nhật ngày 9 tháng 8.

Xe chúng tôi về tới Bắc Giang thì gặp Huyên (bí danh của Nguyễn Thanh Bình, nguyên Ủy viên Thường trực Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Thủy lợi).

Anh thay xe cho chúng tôi, bởi vì về Hà Nội trên cái xe ọp ẹp kia nom thảm quá, hơn nữa nó lại ì ạch như sên. Đi trên chiếc xe Ford đen chững chạc hơn, nhanh hơn, mới được một đoạn thì gặp đường vỡ vì nước lớn, chúng tôi lại phải quay trở lại đi vòng về Phả Lại để chạy hướng Cầu Đuống.

Lòng chúng tôi bồn chồn như lửa đốt. Suốt dọc đường, Đặng Xuân Khu cứ chồm mình về phía trước, như thể bằng cách đó, anh có thể làm cho xe đi nhanh thêm. Trầm tĩnh hơn, hoặc mệt mỏi hơn, Võ Nguyên Giáp lim dim mắt ngủ thiêm thiếp.

Tới Cầu Đuống, tôi đề nghị cả ba xuống xe vào nhà một ông giáo có chân trong Hội Truyền bá Quốc ngữ và là người có cảm tình với cách mạng. Tôi mượn nhà giáo cái xe đạp, để Đặng Xuân Khu và Võ Nguyên Giáp lại, đạp một lèo về Hà Nội. Tôi về trước là để nghe ngóng tình hình cụ thể, sau đó mới lên đón hai người, biết đâu...

 Ai dè về tới Gia Lâm đã thấy phố sá chìm ngập trong rừng cờ đỏ sao vàng. Qua cầu Đume (cầu Long Biên), tôi xộc ngay vào phố Chợ Gạo gặp Nghiêm Tử Trình.

Vừa kịp hỏi: “Tình hình thế nào, đưa Đặng Xuân Khu, Võ Nguyên Giáp về được rồi chứ?” thì Trình trợn mắt lên: “Cướp chính quyền xong rồi. Ra Bắc Bộ phủ thì gặp tất cả chúng nó”.

Tôi nhảy luôn lên xe, phóng tiếp. Bắc Bộ phủ đây rồi! Trên nóc đá đen của nó tung bay lá cờ của ta. Trước cửa Bắc Bộ phủ người lính của ta đứng gác. Tôi đưa bàn tay ngang trán chào anh giải phóng quân, đi vào.

Trong Bắc Bộ phủ, anh em đang xúm xít làm việc bên một cái bàn rộng. Nguyễn Khang, Nguyễn Văn Trân, Nguyễn Văn Thân ôm chầm lấy tôi. Tôi báo tin các anh Đặng Xuân Khu, Võ Nguyên Giáp đang chờ ở Cầu Đuống. Anh em cho lấy ngay một xe Commăngca của Nhật đi đón.

Ca sĩ Đan Trường cách nào có hai con rái cá để tặng Thảo Cầm Viên?

Ca sĩ Đan Trường cách nào có hai con rái cá để tặng Thảo Cầm Viên?

Văn hóa 09/07/2020 - 22:11

Sự kiện ca sĩ Đan Trường chuyển giao hai con rái cá cho Thảo Cầm Viên ở TPHCM đã gây xôn xao trên nhiều diễn đàn bảo vệ động vật hoang dã.

Công nhận công viên địa chất toàn cầu Đăk Nông

Công nhận công viên địa chất toàn cầu Đăk Nông

Văn hóa 09/07/2020 - 08:31

Công viên địa chất Đăk Nông vừa được UNESCO công nhận là công viên địa chất toàn cầu.

Nằm trên giường bệnh vẫn viết để trả ơn làng

Nằm trên giường bệnh vẫn viết để trả ơn làng

Văn hóa 08/07/2020 - 22:06

Trong thời gian chống chọi biến chứng ung thư, nhà thơ Vũ Từ Trang đã hoàn thành tiểu thuyết “Và khép rồi lại mở” về mảnh đất Kinh Bắc chôn nhau cắt rốn.

Cựu Hoa hậu có kinh nghiệm gì để tìm kiếm tân Hoa hậu?

Cựu Hoa hậu có kinh nghiệm gì để tìm kiếm tân Hoa hậu?

Văn hóa 08/07/2020 - 21:12

Sáng 8/7, Ban tổ chức Hoa hậu Việt Nam 2020 đã công bố Ban giám khảo gồm 7 thành viên, trong đó có hai cựu Hoa hậu là Hà Kiều Anh và Đỗ Mỹ Linh.

Vì sao 'Bằng chứng vô hình' chưa công chiếu đã bán được bản quyền?

Vì sao 'Bằng chứng vô hình' chưa công chiếu đã bán được bản quyền?

Văn hóa 08/07/2020 - 15:52

Dù ngày 10/7 mới chính thức công chiếu tại Việt Nam, nhưng bộ phim “Bằng chứng vô hình” đã bán được bản quyền để phát hành tại nhiều quốc gia trong khu vực.

Cúc Phương, kho báu từ thuở hồng hoang

Cúc Phương, kho báu từ thuở hồng hoang

Văn hóa 07/07/2020 - 13:22

Trên dãy núi đá vôi hùng vĩ trải dài từ Hòa Bình sang Thanh Hóa, vắt về cố đô Hoa Lư, có một cánh rừng nguyên sinh thuộc hàng cổ nhất Việt Nam.

6 điều nên biết về tiết Tiểu thử

6 điều nên biết về tiết Tiểu thử

Văn hóa 07/07/2020 - 10:11

Sau tiết Hạ chí là tiết Tiểu thử, năm nay bắt đầu từ 6/7 đến 21/7 như một sự báo hiệu về thời tiết đặc trưng mùa hè để hướng dẫn sản xuất nông nghiệp.

NSƯT Hoàng Yến qua đời ở tuổi 88

NSƯT Hoàng Yến qua đời ở tuổi 88

Văn hóa 05/07/2020 - 16:27

NSƯT Hoàng Yến, bà Vi trong phim 'Của để dành' vừa qua đời vào chiều 4/7 ở tuổi 88 tại nhà riêng vì tuổi cao sức yếu.

Khói lửa đã tan, ký ức còn lại

Khói lửa đã tan, ký ức còn lại

Văn hóa 05/07/2020 - 16:08

Sáng 5/7 tại TP.HCM, Quỹ “Mãi mãi tuổi hai mươi” tổ chức gặp mặt tác giả và nhân chứng lịch sử với bộ sách “Nhật ký thời chiến Việt Nam”.

Hành trình đọc sách từ mái tranh làng quê đến cao ốc đô thị

Hành trình đọc sách từ mái tranh làng quê đến cao ốc đô thị

Văn hóa 05/07/2020 - 08:33

Nhà văn Hồ Thị Ngọc Hoài cho rằng: “Chỉ một bộ phận người xây dựng văn hóa đọc thì xã hội khó văn minh”.

Tác giả tuổi 80 và câu hỏi ‘để làm gì’

Tác giả tuổi 80 và câu hỏi ‘để làm gì’

Văn hóa 04/07/2020 - 21:14

Sáng 5/7 tại Hội trường NXB Tổng hợp TPHCM, nhà văn - bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc ra mắt tác phẩm “Để làm gì?”, với nhiều câu chuyện sức khỏe thú vị.

Bóng áo blouse ẩn hiện sau trang viết ân tình

Bóng áo blouse ẩn hiện sau trang viết ân tình

Văn hóa 04/07/2020 - 12:12

Bác sĩ chuyên khoa II - Nguyễn Đức Phước xem thi ca giống như liều thuộc đặc dụng có khả năng chữa lành những vết thương trong tâm hồn con người.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Chuyện quân xanh, quân đỏ

Chuyện quân xanh, quân đỏ

Mùa trước, cả Than Quảng Ninh lẫn TP.HCM đều phải đóng vai kép phụ, trong cuộc đua vô địch với Hà Nội.

Ngọt thơm lươn um lá cách

Ngọt thơm lươn um lá cách

Lươn da trơn có nhớt, màu vàng sẫm, thường sống rúc trong bùn. Lươn còn được gọi tên thiện ngư, trường ngư - một trong “bốn món tươi ngon dưới sông” (tứ đại hà tiên).

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Thị trường xe cũ đã qua sử dụng đa dạng, tuy nhiên cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Dưới đây là một số điều nên, không nên để mua được chiếc xe ưng ý.