Đây là một trong 8 đề xuất, kiến nghị đối với Chính phủ của Bộ Y tế trong báo cáo tại hội nghị tổng kết ngành y tế năm 2025 do Bộ Y tế tổ chức sáng 24/12.
Cụ thể, Bộ Y tế đề xuất Chính phủ quan tâm chỉ đạo, ban hành các chế độ, chính sách đãi ngộ, thu hút nhân lực ngành y tế. Chỉ đạo các cơ quan liên quan nghiên cứu, phê duyệt một số chính sách đãi ngộ, thu hút tương đương với ngành sư phạm như: Sinh viên y, dược được nhà nước hỗ trợ tiền đóng học phí bằng mức thu học phí của cơ sở đào tạo nơi theo học; hỗ trợ chi trả chi phí sinh hoạt trong thời gian học tập tại trường.
Theo báo cáo của Bộ Y tế hiện cả nước có 214 cơ sở đào tạo nhân lực y tế, trong đó 66 cơ sở giáo dục đại học, 139 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, 9 viện nghiên cứu có đào tạo tiến sĩ; trong đó theo phân cấp quản lý, Bộ Y tế quản lý 22 trường và viện.
Số bác sĩ tốt nghiệp năm 2023 trên cả nước là 11.297; số dược sĩ tốt nghiệp năm 2023 là 8.470; số điều dưỡng tốt nghiệp năm 2023 là 18.178. Đồng thời, tiếp tục xây dựng các quy định liên quan đến đặc thù đào tạo nhân lực y tế để hoàn thiện thể chế nhằm tạo môi trường pháp lý triển khai đổi mới đào tạo nhân lực y tế.
Bộ Y tế đánh giá quy mô nhân lực y tế của Việt Nam tăng không đáng kể trong 10 năm qua (tăng 2,33%). Tổng nhân lực ngành y tế hiện nay là 431.724 người và thấp hơn nhiều so với dự kiến 632.510 người của Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực y tế giai đoạn 2011-2020.
Ngành y đang thiếu về số lượng và chất lượng, đồng thời mất cân đối về nhân lực y tế cả về phân bố và cơ cấu cán bộ chuyên môn.
"Tại cơ sở khám chữa bệnh, đặc biệt là các bệnh viện công lập có cơ cấu nhân lực chuyên môn lâm sàng chưa đáp ứng được với yêu cầu khám chữa bệnh, chăm sóc bệnh nhân và có nguy cơ không đảm bảo chất lượng dịch vụ và an toàn bệnh nhân"- báo cáo Bộ Y tế nêu.
Theo khuyến cáo quốc tế, tỷ lệ điều dưỡng/bác sĩ phải >2 điều dưỡng/bác sĩ và yêu cầu 1 điều dưỡng không phải phụ trách quá 7-8 bệnh nhân nội trú, và ở các khoa phẫu thuật, chăm sóc tích cực tỷ lệ này là 4/1.
Tuy nhiên hiện nay các bệnh viện công lập mới chỉ đạt được tỷ lệ 1,2-1,5 điều dưỡng/bác sỹ và 1 điều dưỡng vẫn phải phụ trách chăm sóc trung bình 10-15 giường bệnh nội trú.
Bộ Y tế cũng đánh giá chất lượng đào tạo nhân lực y tế chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế, chưa tăng cường bổ sung chính sách đặc thù cho đào tạo nhân lực y tế. Số sinh viên, học viên sau đại học y tăng lên nhiều lần, tuy nhiên số lượng bệnh viện thực hành hầu như không tăng. Cơ hội cho sinh viên, học viên tiếp xúc với bệnh nhân giảm đi rõ rệt.
Giải pháp được Bộ Y tế đưa ra là tiếp tục xây dựng các quy định liên quan đến đặc thù đào tạo nhân lực y tế để hoàn thiện thể chế nhằm tạo môi trường pháp lý triển khai đổi mới đào tạo nhân lực y tế.
Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đảm bảo chất lượng đào tạo nhân lực y tế, kịp thời chấn chỉnh và chỉ đạo công tác đào tạo, đào tạo liên tục cán bộ y tế nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo nguồn nhân lực y tế.
Đồng thời từng bước tăng cường đào tạo, nâng cao chất lượng nhân lực y tế tuyến dưới, vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn thông qua đào tạo, đưa bác sĩ trẻ về vùng khó khăn.
Tại đề xuất trình Chính phủ, Bộ Y tế cũng đề nghị phê duyệt phương án xử lý khó khăn, vướng mắc đối với dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Sớm đưa hai bệnh viện vào hoạt động để phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.