Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Đạo văn trong công trình chính phủ tài trợ sáng tạo

Thứ Sáu 09/10/2015 , 07:35 (GMT+7)

Đó là cuốn “Văn hóa dân gian người Bố Y ở Lào Cai”, tập 2, NXB ĐHQG Hà Nội (2015), do Trần Hữu Sơn chủ biên.

Đẽo chân cho vừa giày

Trong cuốn “Văn hóa dân gian người Bố Y ở Lào Cai”, tập 2, toàn bộ chương 7 mang tên “Âm nhạc, nhạc cụ dân gian dân tộc Bố Y” gồm 50 trang (tr. 513 -tr. 561, khổ 14,5 x 20,5 cm) là sao chép nguyên từ 2 chương trong cuốn “Âm nhạc dân gian của người Bố Y”, tác giả Trần Quốc Việt, NXB Văn hóa Dân tộc (2010). Hai chương này mang tên: "Khái quát âm nhạc dân gian của người Bố Y" (chương II) và "Những đổi thay trong đời sống âm nhạc của người Bố Y" (chương III).

Việc sao chép này công khai và ngang nhiên hết sức: sao chép nguyên vẹn đến cả các tiêu mục nhỏ trong các chương, cho đến toàn bộ nội dung nghiên cứu, những chỗ nào có cụm từ “người Bố Y ở Quản Bạ (Hà Giang)” đều bị xóa, thay vào đó là cụm từ người Bố Y ở Lào Cai. 


Một số dẫn chứng trong nội dung sách sao chép

Thành ngữ chữ Hán có câu “đoạt thai hoán cốt” để phản ánh về hành động rút ruột tác phẩm, sau đó ém nhẹm và phi tang những thứ trộm cắp của người khác. Nhóm tác giả Trần Hữu Sơn đã làm như vậy trong công trình “Văn hóa dân gian người Bố Y ở Lào Cai” (tập 2).

Nếu như Trần Quốc Việt nghiên cứu về người Bố Y ở huyện Quản Bạ (tỉnh Hà Giang), có ghi chép rõ ràng xuất xứ các nguồn tài liệu tham khảo của các tác giả đi trước, đồng thời công khai trong sách tên người cung cấp tài liệu điền dã, thì trong cuốn sách do Trần Hữu Sơn chủ biên, đã đem ghép những nghiên cứu về người Bố Y ở huyện Quản Bạ (tỉnh Hà Giang) vào người Bố Y ở tỉnh Lào Cai.

Nếu in đủ phần so sánh 50 trang sách này của hai cuốn sách thì phải vài số báo. Ở đây, chúng tôi xin trích dẫn một vài ví dụ:

Trong phần ký âm về các bài dân ca và làn điệu âm nhạc người Bố Y ở huyện Quản Bạ (tỉnh Hà Giang), Trần Quốc Việt ghi rõ tên người hát là Ngũ Khởi Phượng, hoặc La Tiến Tài, thì nhóm Trần Hữu Sơn đã cắt bỏ.

Thậm chí, trong sách của Trần Quốc Việt đã viết: do không có tài liệu nào ghi chép trong lịch sử để lại, chỉ còn vài người già Bố Y còn nhớ và hát được một số bài dân ca mà thôi. Từ đó, sách dẫn lời nghệ nhân Ngũ Khởi Phượng, 74 tuổi, nói là: “đời ông, đời cha tôi hát như vậy” như những bài dân ca cổ để so sánh với những bài dân ca Bố Y hiện nay (tr. 80), thì trong nhóm Trần Hữu Sơn cũng sao chép y nguyên, chỉ thay tên nghệ nhân Ngũ Khởi Phượng thành tên nghệ nhân hát dân ca Lồ Sí Sần, thôn Tung Chung Phố, xã Tung Chung Phố nói là: “đời ông, đời cha tôi hát như vậy” như những bài dân ca cổ để so sánh với những bài dân ca Bố Y hiện nay (tr. 546).

Theo sách của Trần Quốc Việt, nghệ nhân Ngũ Khởi Phượng, người Bố Y ở xã Quyết Tiến, huyện Quản Ba, tỉnh Hà Giang. Ông là tác giả nhiều tài liệu chép tay về người Bố Y ở Hà Giang như “Dân ca Bố Y”, “Văn hóa dân tộc Bố Y ở Việt Nam”, “Ngôn ngữ của tộc người Bố Y ở Việt Nam”…


Sách “Âm nhạc dân gian của người Bố Y”, tác giả Trần Quốc Việt (2010)

“Văn hóa dân gian người Bố Y ở Lào Cai” do Trần Hữu Sơn chủ biên, là công trình được Chính phủ tài trợ, in 1.200 cuốn/đợt. Cả 2 tập đều do NXB ĐHQG Hà Nội thực hiện. Tập 1 đã được xuất bản năm 2013.

Còn trong sách của Trần Hữu Sơn chủ biên, không có thông tin về nghệ dân Lồ Sí Sần. Ngay cả trong bảng Danh sách nghệ nhân cung cấp thông tin (tr. 562 - tr. 567) cũng không có tên nghệ dân Lồ Sí Sần, thì lại càng đáng ngờ vực.

Dù đã khéo léo cắt bỏ những cụm từ liên quan đến người Bố Y ở Quản Bạ, Hà Giang, nhưng xóa dấu vẫn không hết vết. Trang 528, sách của Trần Hữu Sơn chủ biên vẫn viết: “Ca từ trong dân ca Bố Y ở Quản Bạ đều được viết theo những thể thơ khác nhau…”. Thật đúng là lạy ông tôi ở bụi này!

"Họ ăn cắp nhưng rất lười biếng"

Trao đổi với PV, nhà nghiên cứu dân tộc học Chu Thái Sơn cho biết, người Bố Y ở Hà Giang và Lào Cai là một tộc người từ Quý Châu (Trung Quốc) di cư sang Việt Nam ở hai thời điểm khác nhau, hai bộ phận khác nhau.


Sách “Văn hóa dân gian người Bố Y ở Lào Cai”, Trần Hữu Sơn chủ biên (2015)

Nhóm người Bố Y di cư sang Hà Giang còn giữ được cái gốc dân tộc, không bị Hán hóa. Còn nhóm người Bố Y di cư sang Lào Cai, khi xuống Vân Nam, hội nhập vào người Hán, đã bị Hán hóa. Tuy nhiên, trong sâu thẳm văn hóa thì họ vẫn giữ được những truyền thống của người Bố Y.

Khi PV hỏi về những đoạn trùng khít về âm nhạc trong hai cuốn sách về hai địa bàn cư trú thuộc hai tỉnh khác nhau, ông Chu Thái Sơn khẳng định là “không thể trùng khít được”. Đó là ăn cắp. “Họ ăn cắp nhưng rất lười biếng”. Theo nhà nghiên cứu dân tộc học Chu Thái Sơn, bây giờ ăn cắp thành quả nghiên cứu trongdân tộc học nói riêng nhiều quá.

“Anh hình dung xem, một nhà nghiên cứu mà ăn cắp của người ta thì làm sao tiến xa được trong môi trường làm việc khoa học?”, ông Sơn nêu câu hỏi.

Khánh thành Bảo tàng tỉnh Yên Bái

Khánh thành Bảo tàng tỉnh Yên Bái

Văn hóa 21/09/2020 - 13:47

Bảo tàng tỉnh Yên Bái sau nhiều năm xây dựng chính thức đi vào hoạt động, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu quá trình phát triển của Yên Bái cho người dân và du khách…

Nghệ nhân Ưu tú đi tìm 'Lời của lá'

Nghệ nhân Ưu tú đi tìm 'Lời của lá'

Văn hóa 20/09/2020 - 10:10

Tôi mới được dự buổi lễ trao tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú của Chủ tịch Nước cho nghệ nhân - nhà thơ Vân Khanh.

Nơi gửi gắm niềm tin

Nơi gửi gắm niềm tin

Văn hóa 20/09/2020 - 07:45

Khi những làn gió heo may đầu mùa mang đến tiết trời dịu mát, cùng với hương hoa sữa nồng nàn, lá vàng rơi xào xạc, ấy là lúc thu sang.

Nhạc sĩ Phó Đức Phương giã biệt ‘trên đỉnh Phù Vân’ ở tuổi 77

Nhạc sĩ Phó Đức Phương giã biệt ‘trên đỉnh Phù Vân’ ở tuổi 77

Văn hóa 19/09/2020 - 14:35

Nhạc sĩ Phó Đức Phương - tác giả ca khúc “Trên đỉnh Phù Vân”, vừa qua đời lúc 12h18’ ngày 19/9 tại Hà Nội, hưởng thọ 77 tuổi.

Nhà văn Đoàn Thạch Biền tình nhỏ làm sao quên sau 30 năm?

Nhà văn Đoàn Thạch Biền tình nhỏ làm sao quên sau 30 năm?

Văn hóa 19/09/2020 - 10:42

Nhà văn Đoàn Thạch Biền đi dọc các tỉnh tổ chức kỷ niệm 30 năm gắn bó với tập san Áo Trắng, đúng như tên tác phẩm “tình nhỏ làm sao quên” của ông.

Game show truyền hình có đủ sức cầm cự hết dịch Covid-19?

Game show truyền hình có đủ sức cầm cự hết dịch Covid-19?

Văn hóa 19/09/2020 - 07:10

Cục Thuế TP.HCM vừa công khai thông tin những doanh nghiệp nợ thuế, trong đó đáng chú ý là Công ty Điền Quân, có số thuế quá hạn phải nộp hơn 11 tỷ đồng.

‘Sài Gòn mùa thu xanh’ và một người phụ nữ trong gia tộc nổi tiếng

‘Sài Gòn mùa thu xanh’ và một người phụ nữ trong gia tộc nổi tiếng

Văn hóa 18/09/2020 - 20:59

Hồi ký “Sài Gòn mùa thu xanh” kể về bà Lê Thu Hằng cả cuộc đời hy sinh cho chồng con có sự nghiệp nổi tiếng bậc nhất miền Nam.

Chiếc thìa nhôm một thuở

Chiếc thìa nhôm một thuở

Văn hóa 18/09/2020 - 07:10

Cả một chặng dài những cái thìa nhôm quen thuộc được cắm trong ống đũa buộc bên chạn bát, thế mà nhãng đi một thời gian và đến giờ mấy người còn nhớ?

Nhà báo Đinh Phong qua đời ở tuổi 83

Nhà báo Đinh Phong qua đời ở tuổi 83

Văn hóa 17/09/2020 - 19:03

Nhà báo Đinh Phong - cựu Chủ tịch Hội Nhà báo TPHCM- cựu Phó Chủ tịch Hội Nhà báo VN, vừa qua đời sáng 17/9 tại nhà riêng ở TPHCM, hưởng thọ 83 tuổi.

TPHCM chính thức có tên đường Lê Văn Duyệt

TPHCM chính thức có tên đường Lê Văn Duyệt

Văn hóa 16/09/2020 - 19:07

Ngày 16/9, nhân lễ giỗ lần thứ 188 của danh nhân Lê Văn Duyệt, chính quyền TPHCM chính thức gắn tên một con đường mang tên Lê Văn Duyệt tại quận Bình Thạnh.

Bình Định tổ chức Lễ tưởng niệm 228 năm ngày mất của Hoàng đế Quang Trung

Bình Định tổ chức Lễ tưởng niệm 228 năm ngày mất của Hoàng đế Quang Trung

Văn hóa 16/09/2020 - 15:00

Do ảnh hưởng dịch Covid-19, nên Lễ tưởng niệm 228 năm ngày mất của Hoàng đế Quang Trung năm nay được tổ chức ngắn gọn nhưng vẫn tôn nghiêm, thành kính.

Nhà văn Nguyễn Thanh Việt làm giám khảo giải thưởng Pulitzer

Nhà văn Nguyễn Thanh Việt làm giám khảo giải thưởng Pulitzer

Văn hóa 16/09/2020 - 08:36

Nhà văn Nguyễn Thanh Việt - một nhà văn Mỹ gốc Việt đã chính thức được mời vào Hội đồng giám khảo gồm 19 thành viên của giải thưởng Pulitzer nổi tiếng thế giới

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Khi bóng đá trẻ khẳng định được vị thế

Khi bóng đá trẻ khẳng định được vị thế

Trong hành trình đến ngôi vô địch, Hà Nội hạ hai đối thủ chi nhiều tiền bậc nhất V-League hai mùa qua là TP.HCM và Viettel, trước khi phá vỡ lời nguyền 15 năm.

Đậm đà đĩa bánh bột lọc

Đậm đà đĩa bánh bột lọc

Trong kí ức của mỗi người, đều có một khoảng thời gian gợi cho mình bao nỗi nhớ riêng...

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Thị trường xe cũ đã qua sử dụng đa dạng, tuy nhiên cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Dưới đây là một số điều nên, không nên để mua được chiếc xe ưng ý.